Page 28 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5

E
S
K
T
Y
YÜKSEK LİSANS TEZİ İ
K
Ü
N
A

S
L

S
İ
E
Z
d
A
i
i
l
ı
n
n
l
b
i
i
a
ğ
D
s
m

l

i
i

e
o
j
o
l
a

h
Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı
e
ü
M
J
T r a b z o n İ l i T a ş k ı n , H e y e l a n V e K a y a D ü ş m e s i T e h l i k e
Trabzon İli Taşkın, Heyelan Ve Kaya Düşmesi Tehlike
H a r i t a l a r ı n ı n C o ğ r a f i B i l g i S i s t e m l e r i O r t a m ı n d a
Haritalarının Coğrafi Bilgi Sistemleri Ortamında
s
a
m
n
a
z
Hazırlanması ı
H
l
a
ı
r
Shakar Joshan Majeed ALHADAD
S h a k a r J o s h a n M a j e e d A L H A D A D
T e z D a n ı ş m a n ı : D r . Ö ğ r . Ü y e s i M u h a m m e t O ğ u z S Ü N N E T C İ
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Oğuz SÜNNETCİ
Tez Özeti
Trabzon ili topografik olarak engebeli yapısı, yüksek eğim değerleri ve yoğun yağış koşulları nedeniyle çok sayıda doğa kaynaklı
afetin etkisine açık bir konumdadır. Bu nedenle afet tehlikelerinin bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmesi bölgenin tehlike azaltma
planlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada Trabzon ili için taşkın, heyelan ve kaya düşmesi tehlike haritaları
ArcGIS Pro 3.4 yazılımı kullanılarak coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ortamında hazırlanmıştır. Analiz sürecinde Analitik Hiyerarşi Süreci
(AHS/AHP) yöntemi uygulanmış; eğim, bakı, litoloji, arazi kullanımı, akım birikimi, yağış ve akarsu mesafesi gibi parametrelere
ağırlıklar atanmış ve bu parametreler raster tabanlı ortamda birleştirilmiştir. Her afet türü için yapılan analizler sonucunda tehlike
sınıfları düşükten yükseğe olacak şekilde sınıflandırılmıştır. Elde edilen haritalar, Trabzon ilinde tehlike potansiyelinin özellikle kıyı
bölgeleri, akarsu vadileri ve dik yamaçlı alanlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Bu durum, bölgedeki yerleşim alanlarının ve
altyapıların afet tehlikesi açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma ile oluşturulan taşkın,
heyelan ve kaya düşmesi tehlike haritaları, afet tehlike azaltma çalışmalarında ve yerel ölçekte planlama süreçlerinde
kullanılabilecek önemli mekânsal veri ürünleri sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: Trabzon, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS), Taşkın, Heyelan, Kaya Düşmesi,
Tehlike Haritaları