Page 24 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5

D O K T O R A T E Z İ
DOKTORA TEZİ
t
a

M
n
İ İnşaat Mühendisliği i
a
ş
s
i
l
ğ
i
h
ü
e
d
n
A n a b i l i m D a l ı
Anabilim Dalı

i
D

Ş
T
Dinamik Yükler Altındaki Şevlerin Deplasman Tabanlı Performans
n
a
a
i
a
k
b
e
i
p
r
l

D
n
e
v
m
n
a
e
a
l
s
a
ü
A
k
o
l
t
f
Y

s
a
n
e
l
r
m
r
l
d

ı
k
i
m
n
P
n
e

r
ı
i
k
l
ç
i
l
k
a
a
ı
ş
m
B

i
i
Y

r
n
n
e

i
n
k
l
Y
i
ö

a
h
m
Tahminine Yönelik Yenilikçi Bir Yaklaşım
T
e
Y
e
n
i
L
A
Y
i
S
Sibel YALÇIN TOSUNOĞLU
b

l
e
U
N
Ğ
I
O
T
O

N
Ç
L
S
U
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sabriye Banu İKİZLER
T e z D a n ı ş m a n ı : P r o f . D r . S a b r i y e B a n u İ K İ Z L E R
Tez Özeti
Deprem etkisi altında şevlerde meydana gelen deplasmanlar, kütle hareketlerine ve göçmelere neden olabilmektedir. Deprem
kaynaklı olası zemin deplasmanlarının tahmin edilmesi, hem şev üstünde hem de şev altında yer alan yapıların güvenliği açısından
büyük önem taşımaktadır. Ancak dinamik analizlerin uzun hesaplama süreleri ve modelleme karmaşıklığı, bu analizlerin
mühendislik uygulamalarında yaygın olarak kullanılmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle literatürde, deprem etkisi altında
oluşabilecek deplasmanların tahminine yönelik çeşitli ampirik ve yarı ampirik yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bu çalışmada, farklı
geometri ve zemin özelliklerine sahip şevlerin deprem etkisi altındaki davranışı, sonlu elemanlar yöntemine dayanan Plaxis 2D
yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Zemin davranışının modellenmesinde Hardening Soil with Small Strain (HSsmall) malzeme modeli
kullanılmıştır. Statik güvenlik sayısı 1,30 ile 2,00 arasında değişen şevler için, üç farklı deprem kaydı kullanılarak dinamik analizler
gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda şev tepe noktasında oluşan deplasmanlar belirlenmiş ve bu deplasmanlar ile maksimum
yer ivmesi (PGA), statik güvenlik sayısı ve benzeri parametreler arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Elde edilen bulgular
doğrultusunda, uzun ve zahmetli dinamik analizlere ihtiyaç duyulmadan, olası bir deprem sonucunda şevlerde meydana
gelebilecek deformasyonların ön tasarım aşamasında tahmin edilmesine olanak sağlayan ivme–dinamik deformasyon ve statik
güvenlik sayısı–dinamik deformasyon ilişkileri geliştirilmiştir.
Anahtar kelimeler: Dinamik Analiz, Sismik Yükleme, Sonlu Elemanlar Yöntemi, Maksimum Yer İvmesi, Şev