Page 14 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5

Y Ü K S E K L İ S A N S T E Z İ
YÜKSEK LİSANS TEZİ

M
D
h
n
ü

a
a
a
a
ş
t
e
ğ
i
l
b
A

i
s
i
n
m
d
i
i
l
İ İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı ı
l
n
Betonarme Yüksek Binaların Sönümleyici Sistemler Kullanılarak
B e t o n a r m e Y ü k s e k B i n a l a r ı n S ö n ü m l e y i c i S i s t e m l e r K u l l a n ı l a r a k
Yakın ve Uzak Fay Etkisi Altındaki Deprem Davranışının İncelenmesi i
v

ı
n
t
a
m
r
A
e
a
l
p
Y
c
e
n
a
i
l
D
k
e
r

D
n

İ
n
d
a
s
y
U
a
v
ı

e
ş
m
k
n
a

F
z
ı

i
s
k
k
i

e
ı
E
ı

n
t
n
e
K
L
H
E
d
a
b
L
Abdallah ALKHALED
A
l
A

D
A
l
a
h
a
I
N
Ş
K
I
U

n
A
T
L
a
n
ş
m

P
ı
:
ı
e
z
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Ahmet Can ALTUNIŞIK
T
a
n

D
h
m

A

C
e
t
.
f
o
r
.
r
D

Tez Özeti
Bu çalışma, yakın ve uzak fay kaynaklı yer hareketlerinin yüksek katlı betonarme binaların sismik performansı üzerindeki farklı
etkilerini değerlendirmeyi ve bu bağlamda ek sönümleme sistemlerinin etkinliğini analiz etmeyi hedefliyor. Çalışma kapsamında,
ETABS yazılımı kullanılarak üç boyutlu bir yüksek katlı yapı modeli oluşturuldu ve bu model üzerinde doğrusal olmayan zaman
tanım alanında analizler yapıldı. Bu analizlerde, aktif faylara yakın ve uzak mesafelerde kaydedilen yer hareketlerinden seçilen
ivme kayıtları kullanıldı. Ardından, viskoz akışkan sönümleyiciler ve burkulması önlenmiş çapraz elemanlar gibi ek sönümleme
sistemleri yapıya entegre edildi ve bu sistemlerin tasarım ve kalibrasyonları ilgili teknik esaslar ve teorik bağıntılar çerçevesinde
gerçekleştirildi. Elde edilen sonuçlar, doğrudan yönlenme etkisi ve kalıcı yer değiştirmeler gibi karakteristiklere sahip yakın fay yer
hareketlerinin, uzak fay yer hareketlerine kıyasla yapılar üzerinde daha ciddi dinamik etkiler yarattığını göstermektedir. Bu
nedenle, yüksek katlı binalarda bu tür etkilerin azaltılması için gelişmiş sönümleme tekniklerinin uygulanması gerekmektedir. Yapılan
analizler, ek sönümleme sistemlerinin yapısal tepkileri belirgin şekilde azalttığını ve yapı performans göstergelerinde iyileşmeler
sağladığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, deprem tasarımında yer hareketinin kaynağına bağlı özelliklerin dikkate alınmasının
önemini vurgulamakta ve özellikle aktif faylara yakın bölgelerde bulunan yüksek katlı betonarme binalarda, ek sönümleme
sistemlerinin etkinliğini ön plana çıkarmaktadır.
Anahtar kelimeler: Sismik performans, Uzak fay, Viskoz sönümleyici, Yakın fay, Yüksek katlı binalar