Page 11 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5

D O K T O R A T E Z İ
DOKTORA TEZİ
İ

G
e
i
m
m

i
ı

a
t
a
ş
n
v
e
e
a
M
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri i
k
n
i
e
r
l
e

G
s
l
i
l

i
ğ
ı
b
m
a
l
i
i
A

a

n
D
i
n
h
e
ü
d
M
Mühendisliği Anabilim Dalı
Yüksek Hızlı Teknelerde İnterseptör Sisteminin Nümerik Analizi Ve
Y ü k s e k H ı z l ı T e k n e l e r d e İ n t e r s e p t ö r S i s t e m i n i n N ü m e r i k A n a l i z i V e
Optimal Kontrol Yöntemleri İle Denetimi
O p t i m a l K o n t r o l Y ö n t e m l e r i İ l e D e n e t i m i
n
Ömer Sinan ŞAHİN
a

İ
N
H
Ş
A

Ö
e
S
r
m
i
n
T
r
ş
m
E
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Emre PEŞMAN
Ş
E
M
N
A
e
a
m
P

n
:
ç

.
a
D

D
o
ı
e
z
r
ı
.

n
D
Tez Özeti
İnterseptörler, kayıcı teknelerin hidrodinamik verimliliklerini, operasyonel kabiliyetlerini ve konforlarını azaltan trim ve direnç etkileri
azaltmak için etkili bir çözüm olarak kullanılır. Bu çalışma, sonlu hacim yöntemi ile RANS denklemlerinin CFD simülasyonlarına
dayanan ve geniş bir Froude sayısı aralığını kapsayan sayısal bir yaklaşım yoluyla, interseptör kanat yüksekliğinin bir kayıcı teknenin
hidrodinamik performansı üzerindeki etkisini araştırır. Sayısal analizin ötesinde, otomatik kontrol yeteneğine sahip yeni bir interseptör
sistemi tasarlanmış, geliştirilmiş ve gerçek deniz koşullarında denemeler ile doğrulanmıştır. Sistem, interseptör kanat yüksekliğini
düzenlemek için dinamikleri gerçek zamanlı olarak tahmin eden modelsiz bir kontrol algoritması ile bütünleştirilmiştir. Beaufort 0 ve 1
koşulları altında geleneksel PI kontrolüne karşı karşılaştırmalı deniz testleri, modelsiz yaklaşımın üstün izleme doğruluğunu,
uyarlanabilirliğini ve sağlamlığını göstermiştir. Savitsky yöntemi kullanılarak prizmatik bir kayıcı teknenin iki serbestlik dereceli dikey
hareketleri için kontrol odaklı bir matematiksel model türetilmiş ve tam durum geri besleme kontrolü için doğrusal bir ikinci dereceden
LQR kullanılmıştır. Bu model, değişen hızlarda toplam direnci en aza indiren optimum trim açılarını korumak için anlık kanat
yüksekliklerini hesaplar. Bulgular, özellikle adaptif kontrol stratejileriyle birleştirildiğinde, interseptör tabanlı trim kontrolünün yüksek hızlı
deniz araçlarının performansını, emniyetini ve konforunu artırmak için verimli bir çözüm sunduğunu göstermede sayısal modelleme ve
deneysel doğrulamanın katkısını vurgulamaktadır.
Anahtar kelimeler: Kayıcı tekne, İnterseptör, CFD Analizi, Aktif trim kontrolü,
LQR kontrol, Modelsiz kontrol