Page 46 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5
P. 46
K
O
T
E
D
DOKTORA TEZİ İ
O
T
R
Z
A
Orman Mühendisliği Anabilim Dalı
O r m a n M ü h e n d i s l i ğ i A n a b i l i m D a l ı
s
a
i
n
o
g
t
l
a
e
t
n
K
l
r
e
a
n
n
u
S
d
ü
Doğu Karadeniz Bölgesinde Korunan Alan Statülerinin Uygunluğu
D
i
i
n
r
u
o
ğ
n
l
n
u
u
ğ
U
y
u
g
K
l
e
B
e
z
i
n
d
ö
a
a
r
A
a
m
A
r
ş
a
n
ı
r
z
e
r
i
Üzerine Araştırmalar r
l
Ü
t
e
a
A h m e t İ l y a s Y E N İ
Ahmet İlyas YENİ
a
Ü
Ş
Ü
M
r
ü
t
k
G
n
ş
ı
n
n
a
m
a
e
T
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Cantürk GÜMÜŞ
D
z
ı
D
.
r
C
.
P
:
f
o
r
Tez Özeti
Bu çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde korunan alan statülerinin uygunluğunu bilimsel bir çerçevede ele alarak, söz konusu alanların
statü belirleme süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, farklı koruma statüsündeki doğal alanların bilimsel
veriler ışığında sınıflandırılması ve elde edilen sonuçların koruma politikaları ile yönetim stratejilerine katkısının değerlendirilmesidir. Bu
çalışmada, Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde yer alan illerden seçilen teknik personel ile gerçekleştirilen anketler aracılığıyla elde
edilen veriler, betimsel istatistikler ve diskriminant analizi yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Diskriminant analiz sonuçları, tabiatı
koruma alanlarının bilimsel, ekolojik ve koruma odaklı işlevlerde ön plana çıktığını; milli parkların ise turizm, sürdürülebilir kullanım ve
kültürel değerlerin korunması açısından daha yüksek uygunluk düzeyine sahip olduğunu göstermiştir. Tabiat parkları ise her iki alan
türüne kıyasla daha düşük uygunluk düzeylerinde değerlendirilmiştir. Betimsel analiz sonuçlarına göre, korunan alanların büyük bir
bölümünün alan değerleri “uygun” düzeyde değerlendirilmiş, alan büyüklüğü değerleri için yalnızca bir tabiat parkı için genişletme
gereksinimi ortaya çıkmıştır. Tabiat parklarının çoğu mevcut statülerini desteklerken, bazılarının tabiatı koruma alanı veya milli park
statüsünde değerlendirilmesi daha uygun görülmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmada gerçekleştirilen istatistiksel analizler, Doğu
Karadeniz Bölgesi’nde korunan alan statülerinin uygunluğunu bilimsel ve nesnel bir çerçevede değerlendirerek, incelenen alanların
sınıflandırılması ve yönetimine yönelik bütüncül bir yaklaşım sunmakta; elde edilen bulguların Türkiye’de sürdürülebilir doğa koruma
stratejilerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: Korunan Alanlar, Diskriminant Analizi, Betimsel Analizi, Sürdürülebilir Koruma Stratejileri
