Page 49 - E-Tez Bülteni Mart 2026, Sayı 5

YÜKSEK LİSANS TEZİ
Y Ü K S E K L İ S A N S T E Z İ
Ş e h i r v e B ö l g e P l a n l a m a
Şehir ve Bölge Planlama
Anabilim Dalı
A n a b i l i m D a l ı
Trabzon Kentinde Çeper Kuşakların Oluşum Ve Değişim
T r a b z o n K e n t i n d e Ç e p e r K u ş a k l a r ı n O l u ş u m V e D e ğ i ş i m
n
i
l
r
i
o
n

M
s
o

l
e
h
a
T
f
i
r
r
S
Süreçlerinin Tarihsel Morfolojik Analizi i
A
i
l
n

a
k
j
z
i
e
o
l
r
ü
ç
e
Z
L
D
S

N
Ö
I
E
M
Z
n
a
D

C
Canan Deniz YILDIZ SÖNMEZ
n
a

z
I
Y
e
n
i
T e z D a n ı ş m a n ı : P r o f . D r . Y e l d a A Y D I N T Ü R K
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yelda AYDIN TÜRK
Tez Özeti
Bu çalışmada, Trabzon kentinin tarihsel ve mekânsal gelişimini kentsel morfoloji yaklaşımı çerçevesinde inceleyerek, kentin büyüme
sürecinde ortaya çıkan iç, orta ve dış çeper kuşakların oluşum ve değişim dinamiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma,
M. R. G. Conzen’in tarihî-coğrafi yaklaşımı ve çeper kuşak kuramı temel alınarak kurgulanmıştır. Araştırmanın yöntemi, kuramsal
inceleme, tarihsel-mekânsal analiz ve morfolojik değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. İlk aşamada kentsel morfoloji ve
çeper kuşak kuramına ilişkin ulusal ve uluslararası literatür taranmıştır. İkinci aşamada tarihsel haritalar, imar planları, hava
fotoğrafları ve uydu görüntüleri kullanılarak Trabzon’un farklı dönemlerdeki mekânsal gelişimi incelenmiştir. Elde edilen veriler
sayısallaştırılarak çeper kuşak haritaları üretilmiş ve dönemler arası dönüşümler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın
bulguları, Trabzon’da çeper kuşakların yalnızca niceliksel büyümenin sonucu olmadığını kentsel müdahalelerle şekillenen morfolojik
bir sürecin ürünü olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, kentsel morfoloji temelli analizlerin planlama pratiğine katkı
sunabilecek bir çerçeve ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: Kent formu, Kentsel morfoloji, Tarihi-coğrafi yaklaşım, Çeper kuşak