Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci

• Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; sürekli geliÅŸimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüÄŸü, kamu yararını gözetmeyi, hesap verebilirliÄŸi, öngörülebilirliÄŸi, hizmette yerindenliÄŸi ve beyana güveni esas alırlar.

Halka hizmet bilinci

• Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; halkın günlük yaÅŸamını kolaylaÅŸtırmayı, ihtiyaçlarını en etkin, hızlı ve verimli  biçimde karşılamayı, hizmet kalitesini yükseltmeyi, halkın memnuniyetini artırmayı, hizmetten yararlananların ihtiyacına ve hizmetlerin sonucuna odaklı olmayı hedeflerler.

Hizmet standartlarına uyma

• Kamu kurum ve kuruluÅŸlarının yöneticileri ve diÄŸer personeli, kamu hizmetlerini belirlenen standartlara ve süreçlere uygun ÅŸekilde yürütürler, hizmetten yararlananlara iÅŸ ve iÅŸlemlerle ilgili gerekli açıklayıcı bilgileri vererek onları hizmet süreci boyunca aydınlatırlar.

Amaç ve misyona baÄŸlılık

• Kamu görevlileri, çalıştıkları kurum veya kuruluÅŸun amaçlarına ve misyonuna uygun davranırlar. Ülkenin çıkarları, toplumun refahı ve kurumlarının hizmet idealleri doÄŸrultusunda hareket ederler.

Dürüstlük ve tarafsızlık

• Kamu görevlileri; tüm eylem ve iÅŸlemlerinde yasallık, adalet, eÅŸitlik ve dürüstlük ilkeleri doÄŸrultusunda hareket ederler, görevlerini yerine getirirken ve hizmetlerden yararlandırmada dil, din, felsefi inanç, siyasi düÅŸünce, ırk, cinsiyet ve benzeri sebeplerle ayrım yapamazlar, insan hak ve özgürlüklerine aykırı veya kısıtlayıcı muamelede ve fırsat eÅŸitliÄŸini engelleyici davranış ve uygulamalarda bulunamazlar.
• Kamu görevlileri, takdir yetkilerini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doÄŸrultusunda, her türlü keyfilikten uzak, tarafsızlık ve eÅŸitlik ilkelerine uygun olarak kullanırlar.
• Kamu görevlileri, gerçek veya tüzel kiÅŸilere öncelikli, ayrıcalıklı, taraflı ve eÅŸitlik ilkesine aykırı muamele ve uygulama yapamazlar, herhangi bir siyasi parti, kiÅŸi veya zümrenin yararını veya zararını hedef alan bir davranışta bulunamazlar, kamu makamlarının mevzuata uygun politikalarını, kararlarını ve eylemlerini engelleyemezler.

Saygınlık ve güven

• Kamu görevlileri, kamu yönetimine güveni saÄŸlayacak ÅŸekilde davranırlar ve görevin gerektirdiÄŸi itibar ve güvene layık olduklarını davranışlarıyla gösterirler. Halkın kamu hizmetine güven duygusunu zedeleyen, ÅŸüphe yaratan ve adalet ilkesine zarar veren davranışlarda bulunmaktan kaçınırlar.
• Kamu görevlileri, halka hizmetin kiÅŸisel veya özel her türlü menfaatin üzerinde bir görev olduÄŸu bilinciyle hizmet gereklerine uygun hareket eder, hizmetten yararlananlara kötü davranamaz, iÅŸi savsaklayamaz, çifte standart uygulayamaz ve taraf tutamazlar.
• Yönetici veya denetleyici konumunda bulunan kamu görevlileri, keyfi davranışlarda, baskı, hakaret ve tehdit edici uygulamalarda bulunamaz, açık ve kesin kanıtlara dayanmayan rapor düzenleyemez, mevzuata aykırı olarak kendileri için hizmet, imkan veya benzeri çıkarlar talep edemez ve talep olmasa dahi sunulanı kabul edemezler.

Nezaket ve saygı

• Kamu görevlileri, üstleri, meslektaÅŸları, astları, diÄŸer personel ile hizmetten yararlananlara karşı nazik ve saygılı davranırlar ve gerekli ilgiyi gösterirler, konu yetkilerinin dışındaysa ilgili birime veya yetkiliye yönlendirirler.

Yetkili makamlara bildirim

• Kamu görevlileri, bu Yönetmelikte belirlenen etik davranış ilkeleriyle baÄŸdaÅŸmayan veya yasadışı iÅŸ ve eylemlerde bulunmalarının talep edilmesi halinde veya hizmetlerini yürütürken bu tür bir eylem veya iÅŸlemden haberdar olduklarında ya da gördüklerinde durumu yetkili makamlara  bildirirler.
• Kurum ve kuruluÅŸ amirleri, ihbarda bulunan kamu görevlilerinin kimliÄŸini gizli tutar ve kendilerine herhangi bir zarar gelmemesi için gerekli tedbirleri alırlar.

Çıkar çatışmasından kaçınma

• Çıkar çatışması; kamu görevlilerinin görevlerini tarafsız ve objektif ÅŸekilde icra etmelerini etkileyen ya da etkiliyormuÅŸ gibi gözüken ve kendilerine, yakınlarına, arkadaÅŸlarına ya da iliÅŸkide bulunduÄŸu kiÅŸi ya da kuruluÅŸlara saÄŸlanan her türlü menfaati ve onlarla ilgili mali ya da diÄŸer yükümlülükleri  ve benzeri ÅŸahsi çıkarlara sahip olmaları halini ifade eder.
• Kamu görevlileri, çıkar çatışmasında ÅŸahsi sorumluluÄŸa sahiptir ve çıkar çatışmasının doÄŸabileceÄŸi durumu genellikle ÅŸahsen bilen kiÅŸiler oldukları için, herhangi bir potansiyel ya da gerçek çıkar çatışması konusunda dikkatli davranır, çıkar çatışmasından kaçınmak için gerekli adımları atar, çıkar çatışmasının farkına varır varmaz durumu üstlerine bildirir ve çıkar çatışması kapsamına giren menfaatlerden kendilerini uzak tutarlar.

Görev ve yetkilerin menfaat saÄŸlamak amacıyla kullanılmaması

• Kamu görevlileri; görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendileri, yakınları veya üçüncü kiÅŸiler lehine menfaat saÄŸlayamaz ve aracılıkta bulunamazlar, akraba, eÅŸ, dost ve hemÅŸehri kayırmacılığı, siyasal kayırmacılık veya herhangi bir nedenle ayrımcılık veya kayırmacılık yapamazlar.
• Kamu görevlileri, görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendilerinin veya baÅŸkalarının kitap, dergi, kaset, cd ve benzeri ürünlerinin satışını ve dağıtımını yaptıramaz; herhangi bir kurum, vakıf, dernek veya spor kulübüne yardım, bağış ve benzeri nitelikte menfaat saÄŸlayamazlar.
• Kamu görevlileri, görevlerinin ifası sırasında ya da bu görevlerin sonucu olarak elde ettikleri resmi veya gizli nitelikteki bilgileri, kendilerine, yakınlarına veya üçüncü kiÅŸilere doÄŸrudan veya dolaylı olarak ekonomik, siyasal veya sosyal nitelikte bir menfaat elde etmek için kullanamazlar, görevdeyken ve görevden ayrıldıktan sonra yetkili makamlar dışında hiçbir kurum, kuruluÅŸ veya kiÅŸiye açıklayamazlar.
• Kamu görevlileri, seçim kampanyalarında görev yaptığı kurumun kaynaklarını doÄŸrudan veya dolaylı olarak kullanamaz ve kullandıramazlar.

Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı

• Kamu görevlisinin tarafsızlığını, performansını, kararını veya görevini yapmasını etkileyen veya etkileme ihtimali bulunan, ekonomik deÄŸeri olan ya da olmayan, doÄŸrudan ya da dolaylı olarak kabul edilen her türlü eÅŸya ve menfaat hediye kapsamındadır.
• Kamu görevlilerinin hediye almaması, kamu görevlisine hediye verilmemesi ve görev sebebiyle çıkar saÄŸlanmaması temel ilkedir.
• Kamu görevlileri, yürüttükleri görevle ilgili bir iÅŸ, hizmet veya menfaat iliÅŸkisi olan gerçek veya tüzel kiÅŸilerden kendileri, yakınları veya üçüncü kiÅŸi veya kuruluÅŸlar için doÄŸrudan doÄŸruya veya aracı eliyle herhangi bir hediye alamazlar ve menfaat  saÄŸlayamazlar.
• Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kiÅŸiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.
• Uluslararası iliÅŸkilerde nezaket ve protokol kuralları gereÄŸince, yabancı kiÅŸi ve kuruluÅŸlar tarafından verilen hediyelerden, 3628 sayılı Kanunun 3. maddesi hükümleri saklı kalmakla birlikte, sözkonusu maddede belirtilen sınırın altında kalanlar da beyan edilir.

Aşağıda belirtilenler hediye alma yasağı kapsamı dışındadır:

a) Görev yapılan kuruma katkı anlamına gelen, kurum hizmetlerinin hukuka uygun yürütülmesini etkilemeyecek olan ve kamu hizmetine tahsis edilmek, kurumun demirbaÅŸ listesine kaydedilmek ve kamuoyuna açıklanmak koÅŸuluyla alınanlar (makam aracı ve belli bir kamu görevlisinin hizmetine tahsis edilmek üzere alınan diÄŸer hediyeler hariç) ile kurum ve kuruluÅŸlara yapılan bağışlar,

b) Kitap, dergi, makale, kaset, takvim, cd veya buna benzer nitelikte olanlar,

c) Halka açık yarışmalarda, kampanyalarda veya etkinliklerde kazanılan ödül veya hediyeler,

d) Herkese açık konferans, sempozyum, forum, panel, yemek, resepsiyon veya buna benzer etkinliklerde verilen hatıra niteliÄŸindeki hediyeler,

e) Tanıtım amacına yönelik, herkese dağıtılan ve sembolik deÄŸeri bulunan reklam ve el sanatları ürünleri,

f) Finans kurumlarından piyasa koÅŸullarına göre alınan krediler.

Aşağıda belirtilenler ise hediye alma yasağı kapsamındadır:

a) Görev yapılan kurumla iÅŸ, hizmet veya çıkar iliÅŸkisi içinde bulunanlardan alınan karşılama, veda ve kutlama hediyeleri, burs, seyahat, ücretsiz konaklama ve hediye çekleri,

b) Taşınır veya taşınmaz mal veya hizmet satın alırken, satarken veya kiralarken piyasa fiyatına göre makul olmayan bedeller üzerinden yapılan iÅŸlemler,

c) Hizmetten yararlananların vereceÄŸi her türlü eÅŸya, giysi, takı veya gıda türü hediyeler,

d) Görev yapılan kurumla iÅŸ veya hizmet iliÅŸkisi içinde olanlardan alınan borç ve krediler.

• Bu Yönetmelik kapsamına giren en az genel müdür, eÅŸiti ve üstü görevliler, bu maddenin 5 inci fıkrası ve 6 ncı fıkranın (a) bendinde sayılan hediyelere iliÅŸkin bir önceki yılda aldıklarının listesini, herhangi bir uyarı beklemeksizin her yıl Ocak ayı sonuna kadar Kurula bildirirler.

Kamu malları ve kaynaklarının kullanımı

• Kamu görevlileri, kamu bina ve taşıtları ile diÄŸer kamu malları ve kaynaklarını kamusal amaçlar ve hizmet gerekleri dışında kullanamaz ve kullandıramazlar, bunları korur ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri alırlar.

Savurganlıktan kaçınma

• Kamu görevlileri, kamu bina ve taşıtları ile diÄŸer kamu malları ve kaynaklarının kullanımında israf ve savurganlıktan kaçınır; mesai süresini, kamu mallarını, kaynaklarını, iÅŸgücünü ve imkanlarını kullanırken etkin, verimli ve tutumlu davranırlar.

BaÄŸlayıcı açıklamalar ve gerçek dışı beyan

• Kamu görevlileri, görevlerini yerine getirirken yetkilerini aÅŸarak çalıştıkları kurumlarını baÄŸlayıcı açıklama, taahhüt, vaat veya giriÅŸimlerde bulunamazlar, aldatıcı ve gerçek dışı beyanat veremezler.

Bilgi verme, saydamlık ve katılımcılık

• Kamu görevlileri, halkın bilgi edinme hakkını kullanmasına yardımcı olurlar. Gerçek ve tüzel kiÅŸilerin talep etmesi halinde istenen bilgi veya belgeleri, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununda belirlenen istisnalar dışında, usulüne uygun olarak verirler.
• Üst yöneticiler, ilgili kanunların izin verdiÄŸi çerçevede, kurumlarının ihale süreçlerini, faaliyet ve denetim raporlarını uygun araçlarla kamuoyunun bilgisine sunarlar.
• Kamu görevlileri, kamu hizmetleri ile ilgili temel kararların hazırlanması, olgunlaÅŸtırılması, alınması ve bu kararların uygulanması aÅŸamalarından birine, bir kaçına veya tamamına, aksine yasal bir hüküm olmadıkça, o karardan doÄŸrudan ya da dolaylı olarak etkilenecek olanların katkıda bulunmasını saÄŸlamaya dikkat ederler.

Yöneticilerin hesap verme sorumluluÄŸu

• Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında sorumlulukları ve yükümlülükleri konusunda hesap verebilir ve kamusal deÄŸerlendirme ve denetime her zaman açık ve hazır olurlar.
• Yönetici kamu görevlileri, kurumlarının amaç ve politikalarına uygun olmayan iÅŸlem veya eylemleri engellemek için görev ve yetkilerinin gerektirdiÄŸi önlemleri zamanında alırlar.
• Yönetici kamu görevlileri, yetkisi içindeki personelin yolsuzluk yapmasını önlemek için gerekli tedbirleri alırlar. Bu tedbirler; yasal ve idari düzenlemeleri uygulamayı, eÄŸitim ve bilgilendirme konusunda uygun çalışmalar yapmayı, personelinin karşı karşıya kaldığı mali ve diÄŸer zorluklar konusunda dikkatli davranmayı ve kiÅŸisel davranışlarıyla personeline örnek olmayı kapsar.
• Yönetici kamu görevlileri, personeline etik davranış ilkeleri konusunda uygun eÄŸitimi saÄŸlamak, bu ilkelere uyulup uyulmadığını gözetlemek, geliriyle baÄŸdaÅŸmayan yaÅŸantısını izlemek ve etik davranış konusunda rehberlik etmekle yükümlüdür.

Eski kamu görevlileriyle iliÅŸkiler

• Kamu görevlileri, eski kamu görevlilerini kamu hizmetlerinden ayrıcalıklı bir ÅŸekilde faydalandıramaz, onlara imtiyazlı muamelede bulunamaz.
• Kamu görevlerinden ayrılan kiÅŸilere, ilgili kanunlardaki hükümler ve süreler saklı kalmak kaydıyla, daha önce görev yaptıkları kurum veya kuruluÅŸtan, doÄŸrudan veya dolaylı olarak  herhangi bir yüklenicilik, komisyonculuk, temsilcilik, bilirkiÅŸilik, aracılık veya benzeri görev ve iÅŸ verilemez.

Mal bildiriminde bulunma

• Kamu görevlileri, kendileriyle eÅŸlerine ve velayeti altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmazları, alacak ve borçları hakkında, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, RüÅŸvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca, yetkili makama mal bildiriminde bulunurlar.
• Kurul, gerek gördüÄŸü takdirde mal bildirimlerini inceleme yetkisine sahiptir. Mal bildirimlerindeki bilgilerin doÄŸruluÄŸunun kontrolü amacıyla ilgili kiÅŸi ve kuruluÅŸlar (bankalar ve özel finans kurumları dahil) talep edilen bilgileri, en geç otuz gün içinde Kurula vermekle yükümlüdürler.