Prof. Dr. Murat TopbaÅŸ, saÄŸlık sorunlarıyla ilgili internet aramalarında yanlış bilgiler ve reklam amaçlı ürünlerle karşı karşıya kalınabildiÄŸini, bu tür bilgilerin insanları ciddi sıkıntıya sokabildiÄŸini söyledi.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi Halk SaÄŸlığı Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Murat TopbaÅŸ, AA muhabirine yaptığı açıklamada, internet ortamında ve sosyal medyada doÄŸru ve güvenilir saÄŸlık bilgisi edinebilmenin önemli olduÄŸunu belirtti.

Kovid-19'un, Çin'den ilk 31 Aralık 2019'da bildirildiÄŸini anımsatan TopbaÅŸ, "Resmi kayıt olarak 11 Mart 2020'de de Dünya SaÄŸlık Örgütü pandemi ilan etti. Yani bir virüs Çin'den çıkıyor, tüm dünyayı fiziksel olarak 70 günde etkisi altına alıyor. Bilgi tam tersine 7 saniyede tüm dünyaya yayılıyor. Dolayısıyla insanlar da bu bilgiye ulaÅŸtıklarında bu bilginin doÄŸru olup olmadığını teyit etmeden, sanki doÄŸruymuÅŸ gibi kabul edip deÄŸer yargıları oluÅŸturmaya baÅŸlıyor." diye konuÅŸtu.

TopbaÅŸ, bunların insanları ciddi ÅŸekilde olumsuz etkileyebildiÄŸine iÅŸaret ederek, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:

"Aile hekimlerine veya polikliniklere hastalarımız 'hocam bende ÅŸöyle bir hastalık var. Onu internette araÅŸtırdım, ÅŸöyle bir sorunmuÅŸ. KansermiÅŸ, ÅŸöyle öldürürmüÅŸ, ÅŸöyle beni etkilermiÅŸ' bilgileriyle geliyorlar. Eskiden biz bunu belki aile büyüklerimizden, komÅŸularımızdan öÄŸrenirken ÅŸimdi en küçük bir ÅŸikayette internetten, arama motorlarından veya sosyal medyadan öÄŸrenmeye çalışıyoruz. Bunun sonucunda da çok enteresan kavramlarla karşı karşıya kalıyoruz ve endiÅŸeyle saÄŸlık kuruluÅŸlarına baÅŸvuruyoruz."

Ä°nsanların internette, arama motorlarında saÄŸlıkla ilgili yakınmalarını arattıklarında ilginç ÅŸeylerle de karşılaÅŸabildiklerini ifade ederek, "Dolayısıyla siz bir aramaya girdiÄŸinizde reklam ajanslarının ya da reklam içeren sitelerin ürünleriyle karşı karşıya kalıyorsunuz. Bir anda o bilgi farklı bir noktaya evriliyor ve insanları çok ciddi ÅŸekilde sıkıntıya sokabiliyor. Biz buna bilginin salgını diyoruz. " dedi.

"Sağlık okuryazarlığımızı artırmamız gerekiyor"

TopbaÅŸ, bu durumun önüne geçebilmek için saÄŸlığın iyi bilinmesi gerektiÄŸine dikkati çekerek, "SaÄŸlık okuryazarlığımızı artırmamız gerekiyor. SaÄŸlık okuryazarlığının bir bileÅŸeni de dijital saÄŸlık okuryazarlığı. Yani internette veya sosyal medyada dijital ortamlarda doÄŸru bilgiye ulaÅŸabilmek için dijital saÄŸlık okuryazarlığımızı artırmamız gerekiyor." diye konuÅŸtu.

Ulaşılan bilginin doÄŸruluÄŸunun teyit edilmesi gerektiÄŸini vurgulayan TopbaÅŸ, bilginin nasıl, kimler tarafından, hangi çalışmalar sonucu üretildiÄŸinin mutlaka sorgulanması gerektiÄŸi kaydetti.

"Belki biraz amiyane tabir olacak ama arama motorlarında gördüÄŸümüz her sakallıyı dedemiz zannetmememiz gerekiyor." ifadesini kullanan TopbaÅŸ, insanların merak ettikleri ÅŸeyleri araÅŸtırabileceÄŸini ancak bunların kendilerini yanlış yöne götürebileceÄŸini bilmeleri gerektiÄŸini söyledi.

TopbaÅŸ, Türkiye'de artık her yere yayılmış bir aile hekimliÄŸi sistemi olduÄŸuna dikkati çekerek, "O nedenle en yakın saÄŸlık danışmanı olan aile hekimlerine, gerekiyorsa ikinci, üçüncü basamaktaki saÄŸlık kuruluÅŸlarına baÅŸvurmaları, onların doÄŸru bilgiye ulaÅŸmalarında hem kendileri hem aile bireyleri hem de etraftaki insanlar için daha yararlı olacaktır." dedi.

"Sağlıkla ilgili bir şeyse genelde doktora gitmek daha mantıklı"

Trabzon'da yaÅŸayan Barış Karpuz, artık internette her konuda bilgi arandığını belirterek, "Çağın hastalığı bu ama saÄŸlıkla ilgili bir ÅŸeyse genelde doktora gitmek daha mantıklı. Kendi adıma internetten sadece hangi doktor daha iyi ve onun yorumlarıyla alakalı bilgi alıyorum. Hastalığımı araÅŸtıracak ve onu sonuçlandıracak bir durumum yok." diye konuÅŸtu.

Ä°nternet üzerinden kendisini tedavi etmeye çalışan insanlara yakın çevresinde ÅŸahit olduÄŸunu dile getiren Karpuz, bunun çok yanlış olduÄŸunu düÅŸündüÄŸünü belirtti.

"Duymak istediÄŸim cevabı alınca güzel"

SaÄŸlığa yönelik internette araÅŸtırmalar yaptığını söyleyen Mustafa Alagöz de, "Duymak istediÄŸim cevabı alınca güzel de diÄŸer türlü mutsuz olacaktım. O zaman 'Bu yalan söylüyor.' diyecektim. Aslında orada kendimizi kandırıyoruz. Ä°ÅŸin doÄŸrusu en azından yüzde 30-40 saÄŸlıklı olduÄŸunu düÅŸünüyorum. Fikir edinmiÅŸ oluyorsun, farkındalık yaratıyor yanlış dahi olsa." ifadelerini kullandı.

18 yaşındaki Efe Kara da interneti çok sık kullandığını kaydederek, "Hastalıklarla ilgili internete baktığım zaman oradaki bilgilere güvenmiyorum. 'Başım aÄŸrıyor' yazdığımda çok farklı ÅŸeyler çıkıyor. O yüzden oradaki bilgilere güvenmiyorum, hekimlere baÅŸvuruyorum." diye konuÅŸtu