araştırma alanları

Briyofitler

Bitkiler aleminin ikinci en büyük grubunu oluÅŸturan briyofitler (Yapraklı karayosunları, ciÄŸerotları ve boynuzsuotlar), bu güne kadar yapılan çalışmalar sonucunda yaklaşık 1050 taksonla ülkemiz biyoçeÅŸitliliÄŸinde önemli bir yere sahiptir. Türkiye’de briyofitlerle ilgili ilk çalışmalar yabancı araÅŸtırmacılar tarafından baÅŸlatılmıştır. Ülkemizden ilk briyofit kaydının verildiÄŸi 1829 yılından günümüze kadar geçen zaman aralığında yapılan çalışmalar artarak devam etmiÅŸ ancak istenilen düzeye ulaÅŸamamıştır. Bu çalışmaların büyük bir kısmı briyofitlerin taksonomisi üzerine gerçekleÅŸtirilmiÅŸ ve çalışılan alan itibarıyla Türkiye’nin hala büyük bir kısmı (DoÄŸu Anadolu, Güney DoÄŸu Anadolu ve İç Anadolu Bölgeleri) çalışılmamıştır. Briyofitler ekonomik öneme sahip bitkiler olup, ekonomik önemleri üzerine ülkemizde yapılan çalışmalar özellikle son yıllarda hızla artmaktadır. Bazı türlerin antibakteriyal, antitümör, antiülser, antifungal, antiviral ve antioksidan aktiviteleri belirlenmiÅŸ olup bu alanda yapılan çalışmalar her geçen gün artarak devam etmektedir. Ayrıca briyofitler hava kirliliÄŸinin ve radyoaktif kirliliÄŸin belirlenmesinde de çok önemli indikatör bitkilerdir.

Likenler

Likenler mantarlar ile alglerin birleÅŸerek morfolojik ve fizyolojik bir bütün halinde meydana getirdikleri simbiyotik (ortak yaÅŸam) birliklerdir. Fakat ÅŸekil ve yaÅŸayış bakımından likenler kendilerini oluÅŸturan alg ve mantarlardan tamamen ayrı bir yapı gösterirler. Renksiz bir mantar hifinde oluÅŸan tallusun yapısına algin katılması sonucu ortaya renkli klorofilli olan yepyeni autotrof bir birlik çıkar. DoÄŸada yürürken, canlı aÄŸaç gövdeleri ya da dallarının, devrik aÄŸaç kütüklerinin, çitlerin veya kayaların üzerindeki oluÅŸumlar dikkatimizi çeker. Bazen çalılar gibi dik duran, Noel süsleri gibi aÄŸaç dallarından asılabilen veya bir kaya üzerinde sarı veya kırmızıdan duman beyazı veya griye kadar çok çeÅŸitli renklerde bir çamur izi gibi karşımıza çıkabilirler. Bazılarının boyu birkaç milimetreden küçük, bazıları ise metrelerce uzunlukta olabilir. Alg ve mantar liken içinde karşılıklı faydalanmaya dayanan iyi bir iÅŸ birliÄŸi içerisindedir. Mantarlar klorofilleri olmadığı için kendi besinlerini üretemezler ve tıpkı hayvanların yaptıkları gibi besinlerini dışarıdan almak zorundadırlar. Alg, mantara yaptığı fotosentez ürünlerini, mantar da alg'e üzerinde bulunduÄŸu ortamdan saÄŸladığı su ve besin tuzlarını verir. Mantar aynı zamanda likeni, bulunduÄŸu yere sabitler. Mantar bir liken tallusunda baskın üyedir. Likenlerin parfüm yapımında yararlanılan türleri de vardır. Bu likenler parfüm içinde tek baÅŸlarına deÄŸil bir karışım halinde kullanılırlar. BileÅŸimine girdiÄŸi parfüme hoÅŸ bir koku verirler. Likenler; besin, tıbbı amaçlı, deri tabaklama, boyama, zehir olarak, bira yapımında, distilasyon alanında, parfümeri ve kozmetik alanında kullanılmaktadır. Bugün likenlerden elde edilen pek çok antibiyotik madde tespit edilmiÅŸtir. Likenlerin bazıları acı tatlarından dolayı humma nöbetlerinde kullanılmıştır. Bunların yanında saç dökülmelerini önlemek veya saç çıkmasını saÄŸlamanın yanı sıra verem hastalığında ve epilepside de kullanılmıştır. Güzelliklerine raÄŸmen likenlerin geliÅŸimi her yerde hoÅŸ karşılanmaz. Asırlar önce yapılmış tarihi eserler, kaya oymaları ve resimleri uygun ortamlarda likenlerle kaplanabilirler. Bu arkeolojik ve kültürel hazinelerin korunması için likenlerin uzaklaÅŸtırılmaları ve geri dönüÅŸlerinin önlenmesi gerekir. AÄŸaç kabuklarında geliÅŸen likenler aÄŸaçlara doÄŸrudan zarar vermezler. Bu sebeple uzaklaÅŸtırılmalarına gerek yoktur.

09 Eylül 2021

Erişilebilirlik

Az Gören
Disleksi
DEHB
Epilepsi
Renk Körlüğü
Katarakt
Yaşlı Dostu
Motor Bozukluk

Dil Seçenekleri

Türkçe
English
العربية
Русский
Deutsch
Français
Español
Português

Renk Körlüğü Filtreleri

Kırmızı-Yeşil
Yeşil-Kırmızı
Mavi-Sarı
Yüksek Kontrast

Arka Plan ve Kontrast

Koyu Mod
Mavi Işık
Gri Tonlama
Resim Gizle

Yazı ve Metin

Küçült (-)
Normal (A)
Büyüt (+)
Disleksi Font
Metin Boşluğu
Satır Aralığı
Sola Yasla

Okuma Araçları

Sesli Oku (Tıkla)
Okuma Şeridi
Başlık Vurgusu
Büyük İmleç