Artvin’de bir kadın, bahçede asma yaprağı toplarken yılan tarafından ısırıldı. Bulantı, karın aÄŸrısı ve kaşıntı gibi belirtiler yaÅŸayan hasta, baygınlık geçirdi ve acil olarak Artvin Devlet Hastanesi'ne götürüldü. Burada yapılan müdahalelerin ardından KTÜ Farabi Hastanesi'ne sevk edildi. KTÜ Farabi Acil Servis bölümünde fizik muayene ve laboratuvar tetkik sonucunda yılan sokması teÅŸhisi konulan hastaya uygun tedavi baÅŸlandı. Farabi Hastanesi Toksikoloji birimi, yoÄŸun bakım ekibi ve Trabzon SaÄŸlık MüdürlüÄŸü tarafından sürekli bilgi akışı ve yakın izlem ile hasta beÅŸ gün solunum cihazına baÄŸlı ÅŸekilde takip edildi. Bu süre sonunda bilinci açılan hasta solunum cihazından ayrıldı. Solunum cihazından ayrılan hastanın konuÅŸma problemi saptanması üzerine, beyin MRG (manyetik rezonans görüntüleme) alındı ve beynine pıhtı attığı saptandı. Nöroloji bölümü ile görüÅŸülerek tedavisi düzenlendi. Kan deÄŸerleri ve yaÅŸamsal deÄŸerlerinin normale gelmesi üzerine hasta kendi memleketi olan Artvin’e takibinin devamı için sevk edildi.

Bu vakadan hareketle öÄŸretim üyelerimiz ile konu hakkında bir görüÅŸme yaptık. KTÜ Farabi Hastanesi Acil Servis Toksikoloji Birimi sorumlusu Dr. ÖÄŸr. Üyesi Vildan ÖZER yılan ısırıkları hakkında ÅŸu bilgileri verdi:

“Türkiye’de tropikal iklim özelliÄŸi nedeniyle yılan zehirlenmeleri özellikle yaz aylarında kırsal bölgelerde sık görülür. SaÄŸlıklı çocuk ve genç eriÅŸkinlerde ciddi toksisiteye yol açan bu tip zehirlenmeler ölüm ve sakatlıkla sonuçlanabilir. Yılan ve akrep türlerinin bölgesel farklılıkları ve yarattıkları zehirlenmelerin çeÅŸitliliÄŸi oldukça önemlidir. Türkiye’de yaÅŸadığı saptanan 41 yılan türünden 28’i zehirsiz, 13’ü zehirlidir. Bunların 10’u Viperidae (Engerek) ailesindendir. En çok DoÄŸu Karadeniz, GüneydoÄŸu Anadolu, DoÄŸu Anadolu ve Kuzeybatı Trakya’da bulunurlar. Vipera (Engerek) ısırmalarında ortaya çıkan bulgular deÄŸiÅŸkenlik gösterir Genellikle lokal (aÄŸrı, ödem, kızarıklık, hissizlik, karıncalanma) bulguları gözlenirken; ısırma yerinde kanama ve lokal ekimoz(morarma) görülebilir. Hastada; bulantı ve kusma, ağız çevresinde ve ağız içinde uyuÅŸma, karın aÄŸrısı, ishal, güçsüzlük, kaslarda titreme, terleme, dolaşım bozukluÄŸu, hipotansiyon, taÅŸikardi, baÅŸ dönmesi, bronkospazm, böbrek fonksiyon bozukluÄŸu, ateÅŸ, döküntü ve bilinç kaybı görülebilir. OluÅŸan zehirlenmenin ÅŸiddeti, bulgulara göre deÄŸerlendirilir.”

Haziran-Eylül Riskli Dönem

“Yılan ısırıkları sonbahar ve kış aylarında nadiren gerçekleÅŸir, zira yılanlar Ekim-Mart arası kış uykusundadır. Özellikle hali hazırda içinde bulunduÄŸumuz Haziran-Eylül arası dönem, yılan ısırıkları için en çok dikkatli olmamız gereken dönemdir.

DoÄŸu Karadeniz Bölgesinde özellikle Kars ve Artvin illeri zehirli yılanların endemik olarak yaÅŸadığı bölgeler olup, bu riskli illerde ve çevresinde yaÅŸayan vatandaÅŸlarımızın bu dönemde çok dikkatli olması gerekmektedir. Zehirli yılan ısırıklarının bu bölgede engerekler tarafından gerçekleÅŸtirildiÄŸi kabul edilir.  Kafkas engereÄŸi bu bölgelerde yaÅŸayan zehirli yılanlardandır.”

 Hasta En Yakın ve Müdahale Edilebilecek SaÄŸlık Kurumuna Götürülmeli

“Yılan ısırığı hayatı tehdit edici ciddiyette zehirlenme bulgularına neden olabileceÄŸi için ilk yardım ve müdahalemizdeki asıl amaç, hastaları mümkün olan en kısa sürede en yakın ve müdahale edilebilecek bir saÄŸlık kuruluÅŸuna götürmek olmalıdır. Ä°lkyardım müdahalesi olarak öncelikle hasta yılandan uzaklaÅŸtırılmalı ve hastaya güven verilmeli ve sakinleÅŸtirilmelidir.”

Mümkünse Yılanın FotoÄŸrafı Çekilmeli

“Yılan ısırıklarında, tanıya götüren önemli verilerden bir tanesi, ısıran yılanın mümkünse fotoÄŸrafının çekilmesidir. SaÄŸlık kuruluÅŸuna getirilen hasta; beraberinde yılanın baÅŸ, gövde ve kuyruk kısımlarına ait iyi çekilmiÅŸ fotoÄŸraflarını da getirebilse tanıya gitmek konusunda oldukça faydalı olacaktır. Yılanın kendisinin ölü veya canlı bir ÅŸekilde saÄŸlık kurumuna götürülmesine gerek yoktur. Elbette bu fotoÄŸrafları çekebilmek için kiÅŸilerin kendilerini ekstra risklere sokmaması gerekir. Hastaların saÄŸlık kuruluÅŸuna varıncaya kadar ve saÄŸlık kuruluÅŸlarında tedavileri devam ettiÄŸi sürece, ısırılan bölgeyi kalp seviyesinden yukarıda ve hareketsiz tutmaları gerekmektedir. Yılan zehrini akıtabilmek için baÅŸka bir kiÅŸi tarafından zehrin emilmesi, yaranın kesilerek zehrin akıtılması veya turnike uygulanması gibi yöntemler kesinlikle uygulanmamalıdır. Isırılan hastaya hastanede lokal yara bakımı yapılmalı ve tetanoz profilaksisi sorgulanmalıdır. Etkilene bölgedeki yüzük ve benzeri takılar mevcut ise mutlaka çıkartılmalıdır. Özellikle riskli bölgede yaÅŸayan ve yılan ısırığı ÅŸüphesi olan vatandaÅŸlarımızın mutlaka hastaneye baÅŸvurarak, zehirlenme konusunda hekim görüÅŸünü almaları erken tanı ve tedavi için oldukça önemlidir. Tüm yılan ısırıklarında hastalara panzehir verilmesine gerek yoktur. Panzehir; ısıran yılanın cinsine, yaralanma bölgesinde lokal bulguların varlığının ÅŸiddetine ve sistemik etkilenmelere göre gerek görülen durumlarda hastalara uygulanmaktadır. Zehirli yılan ısırığı düÅŸünülen vakalarda vakit kaybetmeden zehirlenme evresine karar verip, gerekli ise bir an evvel panzehir uygulanması gereklidir.”

Dr.  Özer Åžöyle devam etti:

“KTÜ Farabi hastanesi Toksikoloji ünitemiz ve YoÄŸun Bakım Ünitelerimiz olarak, bölgemizdeki zehirli yılan ısırıkları konusunda diÄŸer kurumlara da gereken desteÄŸi vermekteyiz. Arada kalınan vakalarda kurumumuzun toksikoloji ünitesi 7/24 diÄŸer kurumlarda çalışan hekimlere hem hasta kabulü hem de tanı ve tedavi konusunda yol göstermede yardımda bulunmaktadır.”

Yılanlar tarafından ısırılmadan önce yapabileceklerimiz hakkında KTÜ Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm BaÅŸkanı Prof. Dr. SaÄŸdan BAÅžKAYA da ÅŸu bilgileri verdi: “Yılanlar genelde durduk yere ısırmazlar. Bu nedenle gördüÄŸümüz bir yılanın üzerine gitmemeli, onu rahatsız etmemeli veya dürtmemeliyiz. Gürültüden ziyade, yere sert basmak veya yere sert vurmak, onları uyaracaktır. Ä°nsanlar yılanlardan korunmak için boÄŸazlı çizme, boÄŸazlı bot ve tozluk gibi dizden aÅŸağısını koruyucu malzemeler kullanabilirler. Kalın malzemeli pantolon veya etekler giyilebilir. TaÅŸ veya kütük gibi bir ÅŸeyi çevirirken veya yerinden oynatırken dikkatli olmalıdırlar. Fındık toplarken, çay toplarken, ot biçerken, bahçe temizliÄŸi yaparken elimizi veya ayağımızı attığımız yere dikkat etmeliyiz. Farkına varmadan üzerine veya yakınına basarsak, elimizle uzanırsak veya dokunursak ısırılma ihtimalimiz yüksektir.”

Bu olay, yılan ısırığına karşı dikkatli olunması gerektiÄŸini bir kez daha hatırlatırken, hızlı müdahalenin hayat kurtarabileceÄŸini gösteriyor.

 

Previous Next