2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla KTÜ Farabi Hastanesi Çocuk Ergen Ruh SaÄŸlığı ve Hastalıkları KliniÄŸi’nden Dr. ÖÄŸr. Üyesi Esra HOÅžOÄžLU konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Otizm Spektrum BozukluÄŸu (OSB) yani otizm, kiÅŸide sosyal iletiÅŸim ve etkileÅŸim alanında güçlüklerin, kısıtlayıcı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışların görüldüÄŸü psikiyatrik bir durumdur. Sosyal iletiÅŸim ve etkileÅŸim alanında küçük çocuklarda konuÅŸmanın gecikmesi ya da hiç olmaması, göz teması kurmama, adı seslenildiÄŸinde bakmama, beraber oyun oynama becerisinin geliÅŸmemesi, kendi halinelik gibi belirtiler görülebilir. Kısıtlı ilgi alanı dediÄŸimizde ise çocuÄŸun belirli bir konuda, yaşından beklenmeyecek ya da yoÄŸun bir ÅŸekilde ilgisi olabilir. ÖrneÄŸin; 4 yaşındaki bir çocuk, ailesinin bu konuda öÄŸretmekle ilgili bir çabası olmamasına raÄŸmen bütün dinozor türlerini, ülke bayraklarını ya da baÅŸkentlerini ezbere bilebilir. Tekrarlayıcı davranış olarak ise çocuk sevinince ellerini çırpma davranışı gösterebilir, oyuncaklarla sürekli belirli ve farklı bir ÅŸekilde oynayabilir (arabaların tekerleklerini döndürüp izlemek gibi) ya da sürekli ve amaçsız bir ÅŸekilde kendi etrafında dönüyor olabilir. Saydığımız durumların hepsinin bir çocukta bir arada bulunması gerekmez. YaÅŸa göre görülen belirtiler deÄŸiÅŸebilir ve her çocuk farklı alanlarda, farklı ÅŸekilde ve düzeyde etkilenme gösterebilir.

Otizm Oranı Son Yıllarda Arttı

Otizmin yıllar boyunca nadir bir durum olduÄŸu ve sıklığının yaklaşık 10000 çocukta 2-4 olduÄŸu düÅŸünülmektedir. Ancak otizm sıklığına dair son yıllarda yapılan çalışmalarda artan oranlar görülmektedir. Son istatistiklere göre 36 çocuktan 1’inde otizm bulunmaktadır. Bu artan oran, otizmi tanıyıp hafif vakaların tespit edilmesiyle de iliÅŸkilidir. Bu çocukların erken tanı ve tedavisi önemlidir. Erken tanı konulup müdahalelere baÅŸlanması, gidiÅŸatın iyi olduÄŸuna iÅŸaret etmektedir. Otizm, eskiden tedavisi olmayan bir durum olarak deÄŸerlendirilmekteyken son yıllarda uygun tedaviyle birlikte çocukların otizm tanısından çıkabildiÄŸini görülmektedir.

Otizmin Sebebi Tam Olarak Bilinmiyor

Otizmin sebebi tam olarak bilinmemektedir. Hem genetik hem de çevresel faktörlerin otizmin oluÅŸumunda etkili olduÄŸu düÅŸünülmektedir. Ancak burada bilinmesi gereken nokta, aşıların ya da ebeveyn tutumlarının otizm sebebi olmadığıdır. Uygunsuz ve aşırı ekran maruziyeti ise direk otizm yapmamakta ancak çocukların dil ve sosyal geliÅŸimi baÅŸta olmak üzere birçok alanda geliÅŸimsel sorunlara yol açabilmektedir.

Otizm Tanısı Çocuk Psikiyatri Doktorları Tarafından Konulur

Otizm tanısı, çocuÄŸun klinik deÄŸerlendirmesi ve aileden alınan bilgilerle birlikte çocuk psikiyatri doktorları tarafından konulmaktadır. Bu deÄŸerlendirme sürecinde; Autism Diagnostic Interview (ADI-R), Autism Diagnostic Observation Schedule (ADOS-2), ve The Developmental, Dimensional and Diagnostic Interview (3DI) gibi yapılandırılmış görüÅŸme yöntemleri kullanılabilmektedir. ADOS-2 ve 3DI yöntemlerini KTÜ Farabi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri KliniÄŸi’nde uygulamaktayız.

Tanı ve Tedavide Farklı Disiplinlerden Uzmanların Ä°ÅŸ BirliÄŸi Önemlidir

Otizmin deÄŸerlendirilmesi, tedavi ve takip edilmesi sürecinde çocuÄŸa destek olmak için farklı disiplinlerden uzmanların iÅŸ birliÄŸi önemlidir. Bunlar arasında Çocuk GeliÅŸimi Uzmanları, Ergoterapistler, Dil ve KonuÅŸma Terapistleri, Sosyal Hizmet Uzmanları ve Psikologlar yer alır. Bu ekip, çocukların ve ailelerinin ihtiyaçlarına uygun tedavi ve destek saÄŸlamak için bir araya gelir. KTÜ Farabi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri KliniÄŸi olarak Ergoterapist, KonuÅŸma Terapisti ve Sosyal Hizmet Uzmanı ile birlikte otizmli çocuklara destek saÄŸlamaktayız.

Erken Dönemde BaÅŸlayan YoÄŸun BireyselleÅŸtirilmiÅŸ Rehabilitasyon Programları Önemlidir

Otizm için günümüzde bilinen en uygun tedavi yaklaşımı erken dönemde baÅŸlayan yoÄŸun bireyselleÅŸtirilmiÅŸ rehabilitasyon programlarıdır. Rehabilitasyon yani özel eÄŸitim için aile isterse üniversite veya devlet hastanesinden çocuklar için özel gereksinim raporu (ÇÖZGER) alıp Rehberlik AraÅŸtırma Merkezi’ne (RAM) baÅŸvurarak resmi ya da resmi olmayan bir ÅŸekilde ve kendi maddi imkânları ile baÅŸlayabilmektedir. Rehabilitasyon alan çocukların da aralıklı olarak Çocuk Psikiyatri Uzmanı kontrolü ile takip edilmesi ve geliÅŸmelerin izlenmesi önemlidir.

Temel Belirtileri Ä°yileÅŸtiren Bir Ä°laç Henüz KeÅŸfedilmiÅŸ DeÄŸildir

Otizmin mevcut durumdaki temel belirtilerini iyileÅŸtiren bir ilaç henüz keÅŸfedilmemiÅŸtir. Ancak otizme; dikkat eksikliÄŸi ve hiperaktivite bozukluÄŸu, kaygı bozuklukları ve agresyon gibi birçok psikiyatrik durum eÅŸlik edebilmektedir. EÅŸlik eden bu psikiyatrik belirtilere yönelik çocuklara ilaç tedavisi baÅŸlanabilmektedir. Bu tedaviler, çocuÄŸun eÄŸitime uyum saÄŸlamasında, dikkatini toparlamasında etkili olması sayesinde, dolaylı olarak da otizm belirtilerinin gerilemesi sürecinde fayda saÄŸlamaktadır.

Erken Dönemde Çocuk ve Ergen Psikiyatri Doktoruna BaÅŸvurmak Önemlidir

Otizm, son yıllarda sıklığı artan bir durum olarak karşımıza çıkmakta ve aileleri endiÅŸelendirmektedir. Eskiden tanı konma yaşı daha ileriyken günümüzde 1-1,5 yaÅŸ gibi çok erken dönemlerde bile belirtileri tespit edebilmektedir. Erken tanı, tedavi sürecini olumlu etkilemekte ve otizm tanısından çıkma ÅŸansını arttırmaktadır. Bu baÄŸlamda çocuklarında otizm olduÄŸu konusunda ÅŸüphe duyan ailelerin, en erken dönemde Bir Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı’na baÅŸvurmaları önemli olmaktadır. Aileler, eÄŸer çocukları kendileriyle yeterince göz teması kurmuyor, 1 yaşını doldurmuÅŸ olmasına raÄŸmen adına seslenildiÄŸinde bakmıyor, istediklerini iÅŸaret ederek gösteremiyor, anne ve baba iÅŸaret ettiÄŸinde de bakmıyorsa ya da ‘bye bye’ yapamıyorsa; iki yaşında olmasına raÄŸmen anlamlı kelimeler çıkartamıyor, ailesine ve/veya çevreye ilgisi az, basit komutları almıyor, tekrarlayıcı farklı hareketlere ve tuhaf nesnelere takıntı ya da ilgisi (dönen cisimler, araba plakaları gibi) varsa otizm tanısı açısından deÄŸerlendirme yapmak için bir Çocuk Psikiyatri Uzmanı’na baÅŸvurmaları gerekmektedir.

 

Önceki Sonraki