Okulların açılmasıyla birlikte eÄŸitim hayatına baÅŸlamakta güçlük çeken çocuklarda görülen “Okul Reddi” önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. KTÜ Farabi Hastanesi Çocuk Ergen Ruh SaÄŸlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. ÖÄŸr. Üyesi Bahadır TURAN konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu:

Okul reddi, özellikle ilkokul ve ortaokul dönemindeki çocuklarının yaklaşık %1'ini etkiler. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi PolikliniÄŸi'ne baÅŸvuran çocukların ise %5’inde bu durumu görmekteyiz. Okul reddi, dirençli ve uzun süreli olduÄŸunda, çocuÄŸun duygusal ve akademik geliÅŸimini tehlikeye atar ve yetiÅŸkinlikte bazı ruh saÄŸlığı bozukluklarına yol açabilir. Bu durumun pandemi sonrası daha da artmış olduÄŸu görülmektedir.

ÇocuÄŸun VerdiÄŸi Tepkiler Altta Yatan Kaygı ile Ä°liÅŸkili Olabilir

Okul reddi, okuldan kaçma ve okulu bırakma gibi diÄŸer sorunlardan farklıdır. ÇocuÄŸun okula gitme ihtimalini düÅŸünüp buna karşı bir üzüntü duyması, ebeveynlerin bu soruna karşı farkındalığının olmaması ve bu nedenle çocukta önemli sorun davranışlarının görülmesi ile kendini göstermektedir. ÇocuÄŸun verdiÄŸi tepkiler ve duygusal olarak huzursuzluÄŸu genellikle altta yatan kaygı ile iliÅŸkili olabilmektedir.

Pandemi Sonrası Daha Sık Görmeye BaÅŸladık

KTÜ Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Bölümü olarak bu durumu belirli bir oranda zaman zaman görsek bile pandemi sonrası çocukların uzun süre evde kalması ve pandemi nedeniyle bir dönem süregelen online eÄŸitimden sonra pratiÄŸimizde bu durumu daha sıklıkla görmeye baÅŸladık. Genellikle okulun ilk yıllarında daha sık gördüÄŸümüz bu durum, pandemi sonrası dönemde ilkokulun son yılları hatta ortaokul yıllarında da karışımıza çıkmaya baÅŸladı. Keza yapılan çalışmalar COVID-19 pandemisi sonrası çocukların okula gitmeyi reddetmek ile ilgili kaygılarında artış olduÄŸunu gösterdi.

Tatillerde Kaygıya Dair Çok Az Bulgu Görülür

Bu çocuklar çeÅŸitli anksiyete (kaygı) belirtileri ile tarafımıza baÅŸvurabilmektedir. Belirtiler, gün boyu deÄŸiÅŸkenlik gösterebilmekle birlikte okula gitme baskısı ortadan kalktığında ya da hafta sonları ve tatillerde, kaygıya dair çok az bulgu görülebilmekte ve buna dikkat etmek gerekmektedir. Bazen okul devam ederken okul reddi sergileyen çocuklarda, herhangi bir bulgu yokmuÅŸ gibi, korkuları yokmuÅŸ gibi görünebilmekte ancak ertesi gün okul zamanı geldiÄŸinde tekrarlamaktadır. Çocukların yaÅŸadıkları bu kaygı, kendisini davranışsal, akademik, fizyolojik ve psikolojik olarak gösterebilmektedir. Davranışsal düzeyde; okula gitmeyi reddetmeye baÄŸlı uyumsuz davranışlar, yataktan çıkmama, okul için hazırlanmayı reddetme ve okula geldiÄŸinde servisten veya arabadan inmeyi reddetme gibi bulgular görülebilir. Okuldan sürekli ÅŸikâyetçi olmak, aÄŸlamak, farklı ÅŸekillerde öfke nöbetleri hatta okula gitmesi konusunda baskı uygulandığında okuldan kaçmakla tehdit etme ve kendine zarar verme davranışları grülebilir.

Belirtiler Arasında Karın Ağrısı, Mide Bulantısı Kusma ve Baş Ağrısı Var

Korku ile iliÅŸkili fizyolojik belirtiler arasında karın aÄŸrısı, mide bulantısı, kusma, baÅŸ aÄŸrısı, terleme, ishal, sık idrara çıkma, baÅŸ dönmesi, boÄŸaz aÄŸrısı sık görülür. Ä°lkokul çağında bu durumun altında daha çok ayrılık kaygısı yer alabilirken sonraki yıllarda yaygın anksiyete bozukluÄŸu, sosyal fobi, özgül fobi ve depresif bozukluk hatta pandemiden sonra obsesif kompülsif bozukluk yer alabilir.

Okul Personeli ile Ä°ÅŸ BirliÄŸi Önemli

GörüldüÄŸü gibi okul reddi, çok çeÅŸitli semptomlarla karşımıza çıkabilir ve altta yatan neden farklı olabilir. Bu nedenle bir Çocuk ve Ergen Psikiyatri Hekimi tarafından erken dönemde vakit kaybetmeden deÄŸerlendirme yapmak en önemli basamaklardan biridir. Ebeveynlerin bu gibi ÅŸikâyetleri olan çocukları için mutlaka okulla iÅŸ birliÄŸi içinde hareket ederek bir hekimden profesyonel destek almaları gerekmektedir. Çocuklarla kaygı ile baÅŸ etme yöntemleri, ebeveynlerle sorun davranışlar ile baÅŸ etme yöntemleri ve okul personeli ile iÅŸ birliÄŸi içinde çalışma çok önemlidir. Ä°laç tedavileri de dirençli vakalarda ve altta yatan diÄŸer psikopatolojilere baÄŸlı olarak güvenle kullanılabilmektedir.