Kalp saÄŸlığı, pandemiden adım adım normalleÅŸmeye baÅŸladığımız bu günlerde odaklanmamız gereken konudur. 11-17 Nisan Kalp SaÄŸlığı Haftası’nda, pandeminin kalp saÄŸlığı üzerindeki olumsuz etkileri hakkında Üniversitemiz Farabi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cihan ÖREM ÅŸu bilgileri verdi:

Önceleri COVID-19’un akciÄŸerleri etkilediÄŸi biliniyordu. Hastalığın, zaman içinde tanınmasıyla COVID-19 enfeksiyonunun, diÄŸer birçok organı da etkilediÄŸi görüldü. Bu bölgeleri; kan damarlarının iç yüzey tabakası, beyin, böbrek ve kalp olarak sıralayabiliriz. COVID-19 virüsü, kalpte doÄŸrudan hasara yol açıp çeÅŸitli sorunlara neden olabilirken var olan kalp hastalıklarını da ağırlaÅŸtırabilmektedir. COVID-19 pandemisi döneminde kardiyovasküler hastalıkların ve ölüm oranlarının artığını gözlemledik.

COVID-19 enfeksiyonu geçirmiÅŸ hastaların 1-3 ay içinde çarpıntı, göÄŸüs aÄŸrısı ve nefes darlığı ÅŸikâyetleriyle Kardiyoloji PolikliniÄŸi’ne sıkça baÅŸvurduÄŸunu ve toplumda genel olarak kalp hastalıkları sıklığının arttığını gözlemlemekteyiz. COVID-19 enfeksiyonu; kalp krizi, kalp kası, kalp zarı tutulumu ve kalp ritmiyle ilgili sorunlar oluÅŸturabilmektedir. AraÅŸtırma sonuçlarına göre COVID-19 enfeksiyonunu atlatan kiÅŸilerde kalp krizi geçirme riski 1 yıl içinde %63, kalp yetmezliÄŸi riski %72, felç geçirme riski ise %52 daha fazladır. Hastalığı hafif atlatanlar, virüse yakalanmadan öncesine oranla daha fazla kalp hastalığı riskine sahip oluyor. COVID-19 enfeksiyonu, ön planda solunum yollarını etkiliyor gibi görülse de COVID-19 kaynaklı ölümlerin üçte biri, kalbe baÄŸlı nedenlerle gerçekleÅŸmektedir. Bu ölümler, büyük ölçüde ya ciddi bir ritim bozukluÄŸu ya da kalbin ağır hasar görmesi nedeniyle kalbin pompa gücünü kaybetmesi sonucunda olmaktadır. Dolayısıyla yoÄŸun bakımlarda, kalp nedenli ölümler ön plandadır.

COVID-19, daha önce saÄŸlıklı olanlarda kalp hastalığı nedeni olabilirken öncesinde altta yatan kardiyovasküler hastalıklar (hipertansiyon, koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliÄŸi, ağır kalp kapak hastalıkları, ağır doÄŸumsal kalp hastalıkları) ve diyabet, hastalığın ağır seyretmesine hatta ölümcül olmasına neden olabilmektedir. Kalp hastalıkları, hastaların bağışıklığı baskılayıcı diÄŸer rahatsızlıkları yoksa tek başına COVID-19 enfeksiyonuna yakalanma riskini artırmamaktadır. Kardiyovasküler sorunların, enfeksiyona yatkınlıktan çok enfeksiyon ciddiyeti üzerine etkisi olmaktadır. Bu hastalıkların varlığı, yoÄŸun bakım ihtiyacını 2-3 kat artırmaktadır.

Ciddi akciÄŸer tutulumuna baÄŸlı akut solunum sıkıntısı geliÅŸen hastaların %27’sinde hipertansiyon, %19’unda diyabet ve %6’sında kardiyovasküler hastalık bulunduÄŸu gözlenmektedir. Genel olarak COVID-19 olgularında ölüm oranı %2,3 iken beraberinde hipertansiyon, diyabet veya kardiyovasküler hastalığı olanlarda ölüm oranının daha yüksek olduÄŸu görülmektedir. 

Pandemi döneminde kardiyovasküler hastalıkların artışının tek nedeni, sadece enfeksiyonun kalp hastalığı oluÅŸturan olumsuz etkileri deÄŸildir. DiÄŸer nedenler; toplum genelinde pandemi sürecinde eve kapanma, hareketsizlik, saÄŸlıksız beslenme ve ÅŸiÅŸmanlama eÄŸiliminin gözlenmesi olarak sıralanabilmektedir. Bu durumların, kalp ve damar hastalıklarının ve diyabetin davetçisi olduÄŸu ve de mevcut hastalıkların ÅŸiddetini artırdığı unutulmamalıdır. Bu nedenle pandemi sürecinde, eve kapanma dönemlerinde saÄŸlıklı beslenmeye her zamankinden daha fazla özen gösterilmeli ve olanak buldukça COVID-19 enfeksiyonundan korunma prensipleri içinde hareket edilmelidir (ev içi egzersizleri, açık havada kalabalık olmayan ortamlarda yürüyüÅŸ gibi). Pandemi döneminde dikkat edilmesi gereken diÄŸer bir durum; kalp krizi ve benzeri durumlarda veya kalp krizi öncesi ÅŸikâyetlerin bulunduÄŸu hallerde COVID-19 enfeksiyonu kaygısıyla hastaneye baÅŸvurmaktan kaçınılmamasıdır. Hastanelere zamanında ulaÅŸmama, mevcut durumu kötüleÅŸtirip ağır kalp krizlerine ve ölüme yol açabilmektedir. GöÄŸüs aÄŸrısı, ritim bozuklukları, nefes darlığı gibi ÅŸikâyetleri olanların, vakit kaybetmeden hastaneye baÅŸvurması gerekmektedir. Önemli bir kalp hastalığı, diyabeti ve hipertansiyonu olan hastaların, doktor kontrollerini aksatmaması ve doktorları tarafından verilen ilaçları düzenli bir ÅŸekilde kullanmaya devam etmesi önem arz etmektedir.