Covid-19 hastalığı geçirip bir süresi yoÄŸun bakımda olmak üzer tedavi gören Rektörümüz Prof. Dr. Hamdullah ÇUVALCI, solunum sistemi tedavisi için Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Merkezimiz’e geldi. Pek çok hastalıktan sonra etkili rehabilitasyon imkanı saÄŸlayan yeni merkezimiz, özellikle Covid-19 hastaları için yoÄŸun talep görmektedir. Kardiyak ve Pulmoner olarak iki önemli alanda tedavi verilen merkezimiz hakkında detaylı bilgilere aÅŸağıda yer verilmiÅŸtir.

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON ÜNÄ°TESÄ°

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON NEDÄ°R?

Kalp hastalığı olan bireylerin maksimum fonksiyonel kapasitesini kazanabilmesi, günlük yaÅŸamına daha kolay dönebilmesi için gerekli fizik, mental ve sosyal ÅŸartları saÄŸlamaya yönelik yapılan çalışmaların tümüdür.

Programın ana unsurları; hastanın deÄŸerlendirilmesi, hasta ve ailesinin eÄŸitimi, fiziksel aktivite önerileri, egzersiz eÄŸitimi, beslenme danışmanlığı ve kilo kontrolü, sigara bıraktırma ve psikososyal destektir.

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON EKÄ°BÄ°

     -  Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı

     - Kardiyolog, Kalp damar cerrahisi uzmanı

     - HemÅŸire

     - Fizyoterapist

     - Diyetisyen

     - Psikolog

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON ADAYLARI KÄ°MLERDÄ°R?

     - Miyokard infarktüsü (kalp krizi) geçirenler

     - Perkütan koroner giriÅŸim uygulanan hastalar (stent takılması)

     - Koroner arter cerrahisi (bypass) geçiren hastalar

     - Kalp yetmezliÄŸi

     - Kalp kapak tamiri/replasmanı

     - Kalp nakli

     - Kalp pili ve ICD

     - Kardiyopulmoner hastalık risk faktörlerine (hipertansiyon, obezite, ÅŸeker hastalığı, kolesterol yüksekliÄŸi gibi) sahip bireyler

     - Periferik arter hastalığı

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON PROGRAMI NASIL UYGULANIR?

Kardiyak rehabilitasyon planlanırken hasta öncelikle hastalığı ile ilgili bilgilendirilir, ayrıntılı olarak deÄŸerlendirilir, kalp hastalığı ile iliÅŸkili risk faktörleri saptanır, kas iskelet sistemi muayenesi yapılır, egzersiz kapasitesinin belirlenmesi amacıyla egzersiz testi yapılır. Amaç,  hastaya özel, uygun, etkili ve güvenli bir egzersiz programı oluÅŸturmak ve yürütmektir.

Hastalar haftada 3-5 gün, günde 30-45 dakika süreyle, 30 seans boyunca üniteye gelerek hastaya özel yapılandırılmış egzersiz programına alınırlar. Egzersiz hekim gözetiminde, EKG, tansiyon ve oksijen saturasyonu takibiyle uygulanır.  30 seanslık tedavi programı sonunda elde edilen kazanımların korunması için hastalara uygun ev egzersiz programları önerilerek rehabilitasyon programı sonlandırılır.

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYONUN FAYDALARI NELERDÄ°R?

     - Kalp krizi ve ani ölüm riskini azaltır,

     - Kalp ve damar fonksiyonlarını arttırarak egzersiz kapasitesinde artış saÄŸlar,

     - Kalp kasının kasılma gücünü artırır,

     - Damar tıkanıklıklarının önlenmesine yardımcıdır,

     - Eforla ortaya çıkan göÄŸüs aÄŸrısı ve nefes darlığı gibi ÅŸikayetleri ve yorgunluÄŸu azaltır,

     - Daha uzun mesafe yürüme ve daha rahat merdiven inip çıkmayı saÄŸlar,

     - YaÅŸam kalitesini, uyku kalitesini ve psikolojik durumu iyileÅŸtirir.

KARDÄ°YAK REHABÄ°LÄ°TASYON PROGRAMINA KATILAMAYACAK HASTALARA ÖNERÄ°LER

     - Haftada 3-5 gün 20 dakikalık yürüyüÅŸler egzersize baÅŸlamak için uygundur. Egzersiz süresi zamanla arttırılabilir,

     - Düz zeminlerde yürüyüÅŸ yapmak daha uygundur,

     - YürüyüÅŸün ilk 5 dakikası yavaÅŸ tempoda olmalıdır (ısınma fazı). Sonrasında tempo arttırılır ve son 5 dakika tempo tekrar azaltılır (soÄŸuma fazı). Mümkünse ara vermeden, sürekli yapılmalıdır. Isınma ve soÄŸuma fazı mutlaka atlanmamalıdır,

     - YürüyüÅŸ temposu yavaÅŸ yavaÅŸ arttırılmalı, bir anda aşırı egzersiz yapılmamalıdır,

     - YürüyüÅŸten en az 2 saat öncesinde yemek yenmemelidir.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON NEDÄ°R?

Kronik solunum hastalığı olan bireylerin fiziksel ve psikolojik durumlarını iyileÅŸtirmeyi ve saÄŸlığı düzeltici davranışlara uzun dönem uyumunu hedefleyen kapsayıcı giriÅŸimlerin tümü olarak tanımlanmaktadır.

Uzun süreli akciÄŸer hastalığı olan hastalarda hareket esnasında nefes darlığı hissedilir ve normal günlük aktiviteleri yapmak güçleÅŸir. Hastalar  kolay yorulduklarını, nefes darlığı nedeniyle sosyal hayatlarının olumsuz etkilendiÄŸini ve sık sık hastaneye baÅŸvurduklarını ifade ederler. Ä°lerleyen dönemlerde ise kas güçsüzlüÄŸü, akciÄŸer ve kalp fonksiyonlarında azalma olur. Bu durumu düzeltmek pulmoner rehabilitasyon ile mümkündür. Pulmoner rehabilitasyon etkinliÄŸi ispatlanmış bir tedavi yöntemidir.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON NELERÄ° Ä°ÇERÄ°R?

     - Egzersiz eÄŸitimi; solunumsal ve fiziksel egzersiz eÄŸitimi,

     - Solunum teknikleri,

     - Hasta eÄŸitimi ve sigara bıraktırma,

     - Nutrisyonel deÄŸerlendirme ve destek,

     - Psikososyal destek.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON AMAÇLARI NELERDÄ°R?

     - Solunum yolları direncini azaltmak ve ventilasyonu düzeltmek,

     - Diyafram ve diÄŸer solunum kaslarının daha normal bir pozisyon ve fonksiyonda olmasını saÄŸlamak,

     - Uygun eÄŸitim ile solunum sırasında solunum iÅŸini/yükünü ve enerji tüketimini azaltmak,

     - Bireye uygun egzersizlerle göÄŸüs hareketliliÄŸinin azalmasını önlemek veya artırmak, akciÄŸer bozukluklarına baÄŸlı olarak kas-iskelet sisteminde geliÅŸen postür bozukluklarını saptamak, uygun egzersiz reçetesini düzenlemek,

     - Nefes darlığını azaltmak ve gevÅŸemeyi saÄŸlamak,

     - Genel egzersiz kapasitesini geliÅŸtirmek,

     - Kaygı ve depresyonu baskılamak,

     - Fonksiyon kaybını ve yaÅŸam kalitesini düzeltmektir.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON EKÄ°BÄ°

     - Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı,

     - GöÄŸüs hastalıkları uzmanı,

     - HemÅŸire,

     - Fizyoterapist,

     - Diyetisyen,

     - Psikolog.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON ADAYI KÄ°MLERDÄ°R?

     - Kronik obstrüktif akciÄŸer hastalığı (KOAH),

     - Astım,

     - BronÅŸektazi,

     - Kistik fibrozis,

     - GöÄŸüs kafesi hastalıkları,

     - Solunum problemine neden olan kas-sinir hastalıkları,

     - AkciÄŸeri tutan baÄŸ dokusu hastalıkları,

     - AkciÄŸer nakli öncesi ve sonrası,

     - AkciÄŸer cerrahisi öncesi ve sonrası solunum problemleri olan hastalar,

     - COVID-19 sonrası nefes darlığı yaÅŸayan hastalar.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON PROGRAMI NASIL UYGULANIR?

Fiziksel tıp ve rehabilitasyon ve GöÄŸüs hastalıkları uzman hekimleri hastalara ilk deÄŸerlendirmeleri yaptıktan sonra uygun hastaları pulmoner rehabilitasyon ünitesine yönlendirir.

Hastalar tedavi öncesi egzersiz kapasitesi, beslenme durumu, psikososyal durumu açısından deÄŸerlendirilir. Hastalar haftada 3-5 gün, günde 30-45 dakika süreyle, 30 seans boyunca üniteye gelerek, hekim gözetiminde, hastaya özel yapılandırılmış egzersiz programına alınırlar. 30 seanslık tedavi programı sonunda elde edilen kazanımların korunması için hastalara uygun ev egzersiz programları önerilerek rehabilitasyon programı sonlandırılır.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON SÄ°ZE NELER KAZANDIRIR?

     - Egzersiz kapasiteniz artar,

     - Daha az nefes darlığı hisseder, daha uzun mesafeler yürüyebilirsiniz,

     - Kol kaslarına yönelik egzersiz ile kol kas fonksiyonlarınız iyileÅŸir,

     - YaÅŸam kaliteniz yükselir,

     - Kaygı ve depresyonunuz azalır,

     - Hastaneye baÅŸvuru sayınız azalır,

     - Hastaneye yatış gerektiren atak sonrasında iyileÅŸmeniz hızlanır.

PULMONER REHABÄ°LÄ°TASYON PROGRAMINA KATILAMAYACAK HASTALARA ÖNERÄ°LER

     - Haftada en az 3-5 gün 20 dakikalık yürüyüÅŸler egzersize baÅŸlamak için uygundur. Egzersiz süresi zamanla arttırılabilir,

     - Düz zeminlerde yürüyüÅŸ yapmak daha uygundur,

     - Kısa etkili nefes açıcı ilacınızı mutlaka yanınızda bulundurunuz,

     - YürüyüÅŸün ilk 5 dakikası yavaÅŸ tempoda olmalıdır (ısınma fazı). Sonrasında tempo arttırılır ve son 5 dakika tempo tekrar azaltılır (soÄŸuma fazı). Mümkünse ara vermeden, sürekli yapılmalıdır. Isınma ve soÄŸuma fazı mutlaka atlanmamalıdır,

     - YürüyüÅŸ temposu yavaÅŸ yavaÅŸ arttırılmalı, bir anda aşırı egzersiz yapılmamalıdır,

     - EÄŸer oksijen kullanıyorsanız oksijenle birlikte yürüyünüz. Kullanılacak oksijen kaynağının seçimi için göÄŸüs hastalıkları uzmanına baÅŸvurunuz,

     - YürüyüÅŸten en az 2 saat öncesinde yemek yenmemelidir,