KTÜ Farabi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları KliniÄŸinden Dr. ÖÄŸr. Üyesi Firdevs AKSOY Batı Nil Virüsü hastalığı hakkında açıklamalarda bulundu:

Batı Nil Virüsü hastalığı, 1937 yılında Uganda'da ilk kez tanımlanmıştır. Yani yeni bir hastalık olmayıp, yıllardır bilinen bir hastalık. Hastalığa neden olan Batı Nil Ensefalit Virüsü (BNEV), yıllar içinde dünya genelinde farklı ülkelerde görülen bir viral hemorajik virüs enfeksiyonudur. Sıklıkla yaz ayları ve sonbaharın baÅŸlarında (Haziran-Eylül) görülmektedir. Hastalık, çoÄŸunlukla Afrika, Avrupa, Orta DoÄŸu, Kuzey Amerika ve Batı Asya’da görülür. 2010 yılından itibaren de ülkemizden vaka bildirimleri yapılmaktadır. 2018 yılında Avrupa ve komÅŸu ülkelerinde vaka sayılarında artışlar bildirilmektedir. Aynı yıl Ä°talya ve Yunanistan’da salgın görülmüÅŸ, ölümler olmuÅŸ, Türkiye’de de 26 vaka bildirilmiÅŸtir. 2024 yılında Ä°srail, Brezilya ve Yunanistan'da görüldü. Bu yıl ülkemizden de vaka bildirimleri yapıldı. SaÄŸlık Bakanlığımız Ä°stanbul ve çevresinden son aylarda 6 hasta olduÄŸunu bildirdi.

BulaÅŸma

Yabani kuÅŸlar ana konaktır. KuÅŸlardan kan emen sivrisinekler, hastalık etkenini insanlara, bazı memelilere (at gibi) ve yabani kuÅŸlara taşırlar. Hastalık çoÄŸunlukla Culex türü sivrisineklerin ısırması ile bulaşır. Hastalığı taşıyan sivrisinekler özellikle geceleri ortaya çıkmaktadır. Akarsuların kenarları, havuz, kuyu, yaÄŸmur suyu, su dolu lastik, bataklıklar, aÄŸaç kovukları, erimiÅŸ kar suları vb. gibi su birikintilerinde yaÅŸam ve üremelerini sürdürmektedirler. Ä°nsandan insana bulaÅŸma bildirilmemektedir. Dış ortama dayanıklılığı bulunmayan virüsün insana bulaÅŸması ancak sivrisinek ısırığı ile mümkündür. Nadiren, kan transfüzyonu ve organ nakli ile bulaÅŸabilir. DoÄŸum sırasında ya da emzirme ile anneden bebeÄŸe geçtiÄŸi de biliniyor.

Hastalık belirtileri nelerdir?

Hastalık belirtileri sivrisinek temasından sonra 3-14 gün içinde çıkabilir. Ä°lk belirtileri ateÅŸ, halsizlik, yorgunluk, baÅŸ aÄŸrısı, kas aÄŸrıları, eklem aÄŸrıları, lenf bezlerinde ÅŸiÅŸlik, kusma, ishal veya döküntü olabilir. Döküntüler hastanın gövdesinde, kollarında ve bacaklarında olabilir. Küçük kızarıklıklar ÅŸeklindedir. Bazen hastalarda sinir sistemi etkilenerek beyinde (ensefalit), beyin ve omuriliÄŸi çevreleyen zarların iltihabı sonucu menenjit gibi ciddi tablolar geliÅŸebilir. Uykuya meyil, koma ve nadiren ölüm görülebilir. Ciddi enfeksiyonlar miyokardit (kalp kasının iltihaplanması), pankreatit (pankreasın iltihaplanması) ve karaciÄŸer iltihabı yani hepatit ile sonuçlanabilir.

Atmış yaÅŸ üstü bireyler, kronik hastalıklara sahip olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar (ilaç ya da hastalık nedeniyle) hastalığı daha ağır geçirebilir. Bu nedenle, bu gruptaki kiÅŸilerin sivrisinek ısırıklarından korunmak için ekstra önlemler alması hayati önem taşır.

Tanı nasıl konulur?

BNEV Hastalık ÅŸüphesi varsa; klinik belirti ve bulguların durumuna göre kan testi ve omurilik sıvısı ile test yapılır. Laboratuvar sonucuna göre hastalığın kesin tanısı konulabilir.

Tedavi edilebilir mi?

BNEV’ne direkt etkili olan bir ilaç olmadığından ÅŸikayetlere yönelik destek tedavisi verilmektedir. ÇoÄŸu kiÅŸi tamamen iyileÅŸir, ancak yorgunluk ve halsizlik uzun süre, haftalarca veya aylarca devam edebilir.

Aşısı var mı?

Hastalığa karşı kullanımda bulunan bir aşı henüz bulunmadı.

Korunma

Her hastalıkta olduÄŸu gibi burada da en önemli nokta hastalığa yakalanmamak için gerekli önlemleri almaktır. En önemli korunma yolu da sivrisinek ısırıklarından korunmak için gerekli önlemler almaktır. Sivrisinek üreme alanları yok edilmelidir.

Sivrisineklerin aktif olduÄŸu saatlerde açık alanda fazla kalınmamalı, kalınacaksa uzun kollu ve kapalı giysiler giyilmeli, pencerelere ve kapılara sineklik takılmalı, açıkta olan su birikintileri ve fosseptik çukurları kapatılmalıdır. Sineklerin çok olduÄŸu dönemlerde cibinlik kullanılabilir. Kapalı ortamlarda vantilatör, klima gibi cihazlarla hava dolaşımı yaratılabilir.

Her zaman olduÄŸu gibi, hastalık konusunda korkuya ve paniÄŸe kapılıp, kafa karışıklığı yaÅŸamamak için konuyla ilgili yetkinliÄŸi olan kiÅŸilerin ve kurumların söylediklerinin dikkate alınması ve uygulanması önem arz etmektedir.

 

Önceki Sonraki