Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde bağımlılıkla mücadele komisyonu kuruldu. Komisyon üyesi KTÜ Farabi Hastanesi Halk SaÄŸlığı Bölümü’nden Prof. Dr. Murat TopbaÅŸ konu ile ilgili önemli uyarı ve önerilerde bulundu.

KTÜ’de Bağımlılık Haritası Çıkaracağız

Komisyonda deÄŸiÅŸik fakültelerden deÄŸiÅŸik öÄŸretim üyeleri mevcut. Fakültelerimizde yüksekokullarımızda ve daha doÄŸrusu öÄŸrencilerimizde bağımlılık türleri ile ilgili bir fotoÄŸraf çekelim durumu nedir, ne deÄŸildir? Bunu yapmak için bir proje geliÅŸtirdik. Fakültelerimizde üniversitemizde bağımlılık haritasını çıkartmaya çalışacağız.

Bağımlılık Nedir?

Bağımlılığın tanımını yapacak olursak, kiÅŸilerin daha doÄŸrusu bireyin bunu yapmaktan keyif aldığı ancak keyif aldığı ÅŸeyin belli bir noktadan sonra yetmediÄŸi bu nedenle dozunu artırmaya çalıştığı madde veya davranışsal özellikler olarak tanımlıyoruz.

Bağımlılıkta BaÅŸta Tütün Ürünleri Geliyor

Peki ne tür maddeler saÄŸlık açısından bağımlılık ve saÄŸlığı etkileyen bir bağımlılık olarak deÄŸerlendirdiÄŸimizde ise bunların başında tütün ürünleri geliyor. Tütün ürünleri dediÄŸimizde aklımıza hep sigara gelir. Sigara en yaygın kullanılandır ancak son zamanda özellikle tütün endüstrisinin uÄŸraÅŸtığı alanlardan birisi nargileler... Özellikle nargile kafelerin etkisiyle artan bir sorun…  Daha az gördüÄŸümüz puro, pipo gibi tütün ürünleri de unutulmamalı…  Sigara endüstrisinin özellikle yine son zamanlarda uÄŸraÅŸtığı alanlardan bir tanesi de dumansız sigara veya elektronik sigara adını verdiÄŸimiz formlar ve bunlar da özellikle de hedef kitlesi ergenler ve üniversite gençliÄŸi.

Gençlerimiz En Dinamik OlduÄŸu Dönemde Kendilerini Riske Atıyor

Maalesef ülkemizde yapılan çalışmalarda %20 ile %35 civarında gencimiz sigara ve tütün bağımlılığıyla karşı karşıya kaldığını görüyoruz. Yani düÅŸünebiliyor musunuz bizim üniversitemizde yaklaşık 35 000'e yakın öÄŸrencimiz var yani %30 derseniz 10 000 gencimiz maalesef sigara bağımlısı. Böyle bir çıkarsama yapabiliriz. Bu da çok ciddi bir rakam, çok önemli bir rakam. Ve gençlerimiz tam tersine saÄŸlıklarının en dinamik olduÄŸu dönemde kendilerini riske atacak, saÄŸlıklarını kötü yönde etkileyebilecek, maddi açıdan onları etkileyebilecek bir durumla karşı karşıya kalıyor demektir.

Bir diÄŸer bağımlılık türümüz ise alkollü içkiler. Burada da ülkemizde yapılan çalışmalarda %11- %12'ler civarında bulunuyor. Tabi burada kastettiÄŸimiz bizim özellikle alkolün kötüye kullanımı veya alkolün kullanım bozukluÄŸu olarak gördüÄŸümüz kavramlar. Bu kavramın yerleÅŸme yeri üniversite ortamı bu açıdan da alkol ve alkollü içkiler önemli bir bağımlılık türü olarak karşımıza çıkıyor.

Madde Bağımlılıklarında Hayati Tehlikelerle Karşı Karşıya Kalabiliyoruz

Canımızı yakan bir baÅŸka bağımlılık türü var ki buna madde bağımlılığı diyoruz. Aslında madde bağımlılığında kastettiÄŸimiz sadece uyuÅŸturucu maddeler deÄŸil.  Madde bağımlılığında uyuÅŸturanlar var. Tam tersine uyaranlar var. Hallusinojenik dediÄŸimiz hayal etmeye ve rahatlatmaya yaradığını düÅŸündüren maddeler var. Ama kiÅŸiler bu maddeleri yaÅŸadıkları yalancı durumlar, onların yaÅŸamsal tehlikelerle karşı karşıya kalmalarına neden olabilmekte… Bu maddelere biz bağımlılık yapıcı maddeler diyoruz. Burada çok ilginç rakamlar var. %3'ler ve %15'ler arasında geçen rakamlar var. Bu maddelerin yasal olmaması nedeniyle bu sayıların gerçek sayıların çok altında olabileceÄŸini düÅŸünüyoruz çoÄŸu zaman... 

Pandemide Hayatımız Teknolojinin SaÄŸladığı Olanaklar Üzerine Konuldu

Son zamanlarda en büyük sıkıntılardan bir tanesi de teknoloji internet bağımlılığıyla gündeme gelen davranışsal bağımlılık türleri. Teknoloji bizim hayatımıza çok güzel bir ÅŸekilde girdi ve teknolojiden her ÅŸekilde yararlanıyoruz. Özellikle COVID zamanında tüm hayatımız teknolojinin bize saÄŸladığı olanaklar üzerine kuruldu. Derslerimiz, sınavlarımız, toplantılarımız, görüÅŸmelerimiz… hepsi tam tersine teknolojinin bize saÄŸladığı olanaklar üzerine kuruldu. Ancak teknoloji internet bağımlılığı gibi kavramlar normal iÅŸinizin dışında bizim gelir getirici iÅŸimiz, mesleÄŸimiz, toplantılarımız, derslerimiz dışında veya bizim geliÅŸimimize katkı verecek ÅŸeylerin dışında olan aktivitelerde ve buna baÄŸlı olarak ortaya çıkan bağımlılıktan bahsediyoruz ve burada da internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, oyun oynama bağımlılığı, video tabanlı oyunlar oynama bağımlılığı ardından çoÄŸu zaman ayrı bir antite olarak alınan kumar bağımlılığı ÅŸans oyunları ki kumar ve ÅŸans oyunları artık maalesef teknoloji bağımlılığının getirdiÄŸi olanaklarla biraz daha farklı bir boyuta ermiÅŸ durumda ve dolayısıyla da bunlarında hedef kitlesi maalesef üniversite gençleri.

Åžimdi bunların hepsini toplamış olursak öÄŸrencilerimiz üzerinde gençlerimiz üzerinde ciddi bir bağımlılık yapıcı davranış veya maddelerle karşı karşıyayız. O nedenle hem YÖK'ün hem biz üniversitemiz rektörlüÄŸü ve hocaları olarak bu konuda neler yapabiliriz diye çalışmalar yapmaya baÅŸladık.

YÖK bu düÅŸünceden hareketle, ki bu düÅŸüncenin altında devletimizin bir politikası var Özellikle gençlerimizin daha aktif daha dinamik daha üretken ve çağın gereklerinde daha ilerici bir mantık ile yetiÅŸtirebilme mantığı var.

ArkadaÅŸlarımızı Bu Kulübe Katılmaya Bekliyoruz

Bu nedenle biz ÅŸimdi böyle bir faaliyetin içerisine girmiÅŸ durumdayız. Özellikle de genç arkadaÅŸlarımızdan ÅŸöyle bir beklentimiz ve bir duyurumuz var. KTÜ’de bir öÄŸrenci kulübü kurmak istiyoruz. KTÜ Bağımlılığı Önleme ve BaÅŸ Etme ÖÄŸrenci Kulübü kurmak istiyoruz. Ä°ÅŸte az evvel saydığımız tütün ve tütün ürünleri, alkollü içecekler, madde bağımlılığı, teknoloji, internet, oyun, sosyal medya, kumar bağımlılığı, ÅŸans oyunları bağımlılığı gibi konularda çalışacak arkadaÅŸlarımızı bu kulübün içerisinde bekliyoruz.  Biz umuyoruz ki KTÜ, adına yakışır bir ÅŸekilde bölgenin en eski ve köklü üniversitesi olarak bağımlılıkla mücadele noktasında hem gençlerimizi koruyan, onları saÄŸlık ve sosyal açıdan daha iyi bir noktaya getiren hem de bununla ilgili sorunları olan varsa onlara çözüm üretebilen bir üniversite olsun istiyoruz.