ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği Grup Projesi Sunum ve Demo Günleri
Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde yürütülen ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği dersinin 2025–2026 Bahar Dönemi grup projesi sunumları ve canlı deney demoları, 2–3 Mayıs 2026 tarihlerinde başarıyla tamamlanmıştır.
Prof. Dr. Emre ÖZKOP koordinatörlüğünde yürütülen bu etkinlik; MÜDEK akreditasyon çerçevesinde belirlenen program çıktılarının (PÇ) ölçülmesi ve kanıtlanması açısından son derece kritik bir uygulama niteliği taşımaktadır. Öğrenciler, tasarladıkları yüksek gerilim devrelerini teknik raporlarla belgeledikten sonra sözlü sunumlar ve çalışan prototip demonstrasyonlarıyla değerlendirme jürisinin karşısına çıkmıştır.
MÜDEK Program Çıktılarına Katkı
Bu grup projesi uygulaması; Elektrik-Elektronik Mühendisliği programına ait 11 MÜDEK program çıktısından 9'unu doğrudan hedeflemekte ve bu çıktılara somut, ölçülebilir kanıtlar üretmektedir. Aşağıdaki tablo, projenin her bileşeninin hangi program çıktısına katkı sağladığını özetlem
| Program Çıktısı (PÇ) | PÇ Tanımı (Özet) | Projede Karşılandığı Etkinlik |
| PÇ1 | Matematik, fen bilimleri ve EEM'ye özgü konularda kuramsal ve uygulamalı bilgi | Devre hesaplamaları, dalgalanma ve verimlilik formülleri, bileşen seçimi |
| PÇ2 | Karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme | Gerilim katlayıcı tasarımı, simülasyon-gerçek karşılaştırması, hata giderme |
| PÇ3 | Gerçekçi kısıtlar altında sistem/cihaz tasarlama; modern tasarım yöntemleri | Güvenlik, maliyet ve mevcut malzeme kısıtları altında prototip tasarımı |
| PÇ4 | Modern teknik ve araçları (LTSpice, KiCad, osiloskop, HV prob) seçme ve kullanma | Simülasyon yazılımları ve laboratuvar ölçüm ekipmanlarının etkin kullanımı |
| PÇ5 | Deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, analiz ve yorumlama | Yük regülasyonu, ripple ölçümü, termal test ve kapsamlı test kampanyası |
| PÇ6 | Disiplin içi takımlarda etkin çalışma; bireysel çalışma becerisi | 3–4 kişilik gruplar halinde iş bölümü ve ortak prototip üretimi |
| PÇ7 | Etkin sözlü/yazılı iletişim; rapor yazma ve sunum yapabilme | Teknik rapor hazırlama, 15 dakikalık sözlü sunum, soru-cevap etkinliği |
| PÇ9 | Etik ilkelerine uygun davranma; mesleki ve etik sorumluluk | Etik beyanname, intihal denetimi (%10 benzerlik sınırı), güvenlik protokolleri |
| PÇ10 | Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi uygulamaları | 11 haftalık takvim yönetimi, risk analizi tablosu ve güvenlik prosedürü |
Not: Bu proje uygulaması, MÜDEK'in Washington Accord ve EUR-ACE çerçevelerinde tanınan program çıktısı temelli eğitim anlayışıyla tam uyum içindedir.
Dersin Amacı ve Kapsam
ELK3040 Yüksek Gerilim Tekniği dersi kapsamındaki grup projesi uygulaması; öğrencilerin yüksek gerilim devrelerinin tasarımı, simülasyonu, fiziksel gerçekleştirilmesi, test edilmesi ve güvenli kullanımı konularında deneyim kazanmalarını hedeflemektedir. Proje, ders notunun %20'sini oluşturmakta olup şu bileşenlerden oluşmaktadır:
| Değerlendirme Bileşeni | Katkı Payı (%) | İlişkili Program Çıktısı |
| Literatür ve Teorik Analiz | 25 | PÇ1 |
| Uygulama Çalışması (Simülasyon/Deney) | 30 | PÇ2, PÇ4, PÇ5 |
| Yazılı Rapor | 30 | PÇ3, PÇ7, PÇ9 |
| Sunum | 15 | PÇ6, PÇ7 |
| TOPLAM | 100 |
Proje, 35 adet 4 kişilik grup ve 1 adet 3 kişilik grup olmak üzere toplam 143 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler 16–18 Şubat 2026'da gruplarını oluşturmuş; yaklaşık 11 haftalık bir süreçte planlama, tasarım, montaj, test ve raporlama aşamalarını tamamlayarak sunum gününe hazır hale gelmiştir. Bu süreç, PÇ10 kapsamındaki proje ve risk yönetimi kazanımlarını bizzat yaşayarak pekiştirme fırsatı sunmuştur.
Öğrenciler üç ana kategoride toplanan geniş bir konu havuzundan tercihlerini yapmıştır. Her kategori, mühendislik tasarım yetkinliklerini (PÇ3) ve modern araç kullanımını (PÇ4) farklı boyutlarda pekiştirmiştir:
A. Yüksek Doğru Gerilim Üretimi (PÇ1, PÇ2, PÇ3)
Doğrultucu devreler, gerilim katlayıcılar (Cockroft-Walton, Marx generatörü, Dickson şarj pompası), elektrostatik generatörler (Van de Graaff, Pelletron) ve HVDC ile piezo sürücüler.
B. Yüksek Alternatif Gerilim Üretimi (PÇ1, PÇ4, PÇ5)
Deney transformatörleri, seri/paralel rezonans devreleri, Tesla bobini ve SSTC gibi ileri düzey devre topolojileri.
C. Darbe Gerilimi Üretimi (PÇ2, PÇ3, PÇ5)
Tek ve çok katlı Marx darbe generatörleri, Blumlein hattı, Fitch generatörü ve nanosaniye darbe sistemleri.
Her grubun 15 dakikalık sunumu; MÜDEK kapsamında PÇ6 (takım çalışması) ve PÇ7 (iletişim becerileri) için birincil ölçüm etkinliği işlevi görmüştür. Değerlendirme kriterleri şu şekilde belirlenmiştir:
| Kriter | Puan | MÜDEK PÇ |
| İçerik (teknik doğruluk ve kapsamlılık) | 40 | PÇ1, PÇ2 |
| Anlatım ve İletişim (akıcılık, göz teması) | 25 | PÇ7 |
| Görsel Materyal (slayt tasarımı, grafikler) | 20 | PÇ7 |
| Zaman Yönetimi | 5 | PÇ10 |
| Soru-Cevap (teknik kavrama yetkinliği) | 10 | PÇ2, PÇ5 |
Demo sürecinde her grup; prototipin güvenlik özelliklerini sergilemiş, prob ile çıkış gerilimini canlı ölçmüş ve simülasyon sonuçlarıyla karşılaştırmıştır. Bu aşama, PÇ5 kapsamındaki deney ve analiz yetkinliğini sahada somutlaştırmıştır.
Bu projenin programımız açısından en değerli boyutlarından biri, öğrencilerin yüksek gerilim güvenliğini hem teorik hem de uygulamalı biçimde özümsemiş olmalarıdır — bu doğrudan PÇ9 ve PÇ10'un gerçek yaşam koşullarında sınanması anlamına gelmektedir.
"Bu proje uygulaması, yalnızca Yüksek Gerilim Tekniği alanında değil; tasarım, deney, iletişim, takım çalışması ve etik sorumluluk gibi MÜDEK'in belirlediği temel mühendislik yetkinliklerinin bütününü kapsayan, gerçek anlamda bütünleşik bir öğrenme deneyimi sunmaktadır. Öğrencilerimizin bu dönemki performansı, programımızın sürekli iyileştirme hedefleriyle örtüşen somut kanıtlar üretmiştir."
Prof. Dr. Emre ÖZKOP, ELK3040 Dersi Koordinatörü, KTÜ EEE Bölümü
05 Mayıs 2026