II. Dünya Savaşı Sonrası Konjonktür ve Türk Havacılık Endüstrisi

Trablusgarp Savaşı, I. Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nda yaşanan felaketlerin en etkilisi “hava”dan gelen tehlikeler olarak belirlenmiş ve yaşanan bu tehlikeler, yeni kurulan Türkiye’nin ilk yıllarda havacılık alanında büyük bir atılım isteğini tetiklemiştir. Bu nedenle, havacılıkla ilgili kurumsal altyapıyı oluşturma faaliyetlerine girişilmiş ithalat, hibe, lisanslı üretim ve yerli üretim gibi tüm yollar kullanılarak uçak endüstrisinde önemli bir güç olma yönünde girişimlerde bulunulmuştur. Türk Hava Kurumu (THK), TOMTAŞ, Vecihi Hürkuş ile Nuri Demirağ’ın faaliyetleri, THK Etimesgut Uçak Fabrikası ve THK Gazi Uçak Motor Fabrikası bu girişimlerin en önemlilerindendir.

II. Dünya Savaşı öncesi ve savaş sırasında bu girişimlerine devam eden Türkiye, savaş sonrasında yaşanan gelişmeler sonucu bu atılımlarını kaybetme aşamasına gelmiştir. II. Dünya Savaşı öncesi dönemde dış ilişkilerinde takip ettiği iki Bloğa eşit mesafeli, esnek, inisiyatifi elinde tutan politikadan uzaklaşmak zorunda kalan Türkiye bu hususta manevra kabiliyetini kaybetmiştir. Özellikle Truman Doktrini ve Marshall Planı ile Batı bloğuna adım atmaya başlayan Türkiye’ye, bu dönemde adı geçen planlar ve yardımlar kapsamında ABD’den çeşitli uzmanlar gelmiş ve bu uzmanların direktifleri doğrultusunda sosyoekonomik politikalarda ağır sanayi girişimleri planlardan çıkarılmış, tarım öncelikli bir kalkınma politikası hedef olarak belirlenmiştir. İçeride üretiminden vazgeçilen sektörlerden biri de havacılık endüstrisi olmuştur. Türkiye’nin havacılıkta uzun uğraşlar sonucu elde ettiği birikimler, II. Dünya Savaşı sonrası oluşan uluslararası konjonktürün önemli etkisi ve çeşitli iç sebeplerin de tetiklemesiyle ne yazık ki heba edilmiştir.

II. Dünya Savaşı sonrasında Türk Havacılık Endüstrisinde yaşanan gelişmeleri değerlendirmek üzere bir araya geleceğimiz seksen beşinci toplantımızda Arş. Gör. Mehmet DİNÇASLAN bizlerle “II. Dünya Savaşı Sonrası Konjonktür ve Türk Havacılık Endüstrisi” adlı sunumunu paylaşacaktır.

Yakın tarihte yaşanan ve ülkemiz açısından stratejik bir öneme sahip olan “Havacılık Endüstrisi” konusunun ele alınacağı bu toplantıya hepinizi bekliyoruz.

Yer: İİBF EK Bina 4. Kat/Toplantı Salonu
Tarih: 13.03.2014
Saat: 14.30

Prof. Dr. Ahmet ULUSOY
Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü