TÜRKİYE’ NİN KUTUPLAR YAKLAŞIMI VE ANTARKTİKA’DA TÜRK ÜSSÜ KURMA ÇALIŞMALARI

Buz denizinden oluşan kuzey kutbu ve bir kıta olan güney kutbu her geçen gün dünyanın ilgisini çekmektedir. Kuzey kutbundaki hak iddiaları komşusu bulunduğu devletlerin ilişkilerinde sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Buna karşın Antarktika’da durum daha farklıdır. Yüzölçümü açısından 5. sırada olan Antarktika kıtasında hak iddiaları dondurulmuş olsa bile bir çok ülke sınırdaş olmamasına rağmen hak iddialarında bulunmaktadır. Antarktika Antlaşması’na 1995 yılında taraf olan Türkiye’nin bilim insanlarının 1967 yılından beri bölgede bilimsel çalışmalar yürüttüğü hatta Piri Reis’in Dünya Haritası’nda (1513) Güney Amerika Kıtası’nın en güney bölgelerini çizerek, Antarktika’ya en yakın toprakları gösterdiği bilinmektedir. Antarktika Antlaşması’na Türkiye’nin de taraf olduğu 53 ülke bulunmakta olup, bunların 29’u danışman ülke statüsündedir. Danışman ülkelerin Antarktika hakkında alınan kararlarda oy hakkı bulunmaktadır.

Türkiye Antarktika’da söz sahibi olarak dünya bilimine katkıda bulunmak amacı ile 2017 yılında “2018 - 2022 Ulusal Kutup Bilim Programını” yayınlamıştır. Bu kapsamda Antarktika’da Türk Bilim Üssünün kurularak bilimsel çalışmalara hız verilmesi amaçlanmıştır. Türkiye’nin, Antarktika’nın ve Arktik’in geleceği ve kutupların korunmasında söz sahibi olması hedefi gereği Antarktika’da danışman statüsüne girmesi önem arz etmektedir. Bunun için kurulacak bilim üssü ve üretilen bilimsel çalışmalar danışman statüsüne geçmenin temel kuralları olarak görülmektedir.

Antarktika’da fiziki bilimler, yer bilimleri, canlı bilimleri ile sosyal ve beşeri bilimler konusunda çalışmalar yürütülmektedir. Barış ve bilim kıtası olan Antarktika’da yerli ya da sonradan göçen bir halk yaşamasa bile sosyal bilimler konusu temel dört bilimden biri olarak kabul edilmiş olup bir çok sosyal bilimcinin de ilgisini çekmiştir.

Bu kapsamda “Türkiye’nin Kutuplar Yaklaşımı ve Antarktika’da Türk Üssü Kurma Çalışmaları” adlı 147. Toplantımız 2017 - 2018 yıllarında Türk Antarktika Seferi 1 ve 2’ye katılarak Türk Üssü’nün yer belirleme çalışmalarında bulunan KTÜ - Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ersan BAŞAR tarafından sunulacaktır.

Prof. Dr. Yusuf SÜRMEN

Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Tarih : 15.11.2018
Saat : 14.00
Yer  :  İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlık Toplantı Salonu