TÜRKÄ°YE’ NÄ°N KUTUPLAR YAKLAÅžIMI VE ANTARKTÄ°KA’DA TÜRK ÜSSÜ KURMA ÇALIÅžMALARI

Buz denizinden oluÅŸan kuzey kutbu ve bir kıta olan güney kutbu her geçen gün dünyanın ilgisini çekmektedir. Kuzey kutbundaki hak iddiaları komÅŸusu bulunduÄŸu devletlerin iliÅŸkilerinde sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Buna karşın Antarktika’da durum daha farklıdır. Yüzölçümü açısından 5. sırada olan Antarktika kıtasında hak iddiaları dondurulmuÅŸ olsa bile bir çok ülke sınırdaÅŸ olmamasına raÄŸmen hak iddialarında bulunmaktadır. Antarktika AntlaÅŸması’na 1995 yılında taraf olan Türkiye’nin bilim insanlarının 1967 yılından beri bölgede bilimsel çalışmalar yürüttüÄŸü hatta Piri Reis’in Dünya Haritası’nda (1513) Güney Amerika Kıtası’nın en güney bölgelerini çizerek, Antarktika’ya en yakın toprakları gösterdiÄŸi bilinmektedir. Antarktika AntlaÅŸması’na Türkiye’nin de taraf olduÄŸu 53 ülke bulunmakta olup, bunların 29’u danışman ülke statüsündedir. Danışman ülkelerin Antarktika hakkında alınan kararlarda oy hakkı bulunmaktadır.

Türkiye Antarktika’da söz sahibi olarak dünya bilimine katkıda bulunmak amacı ile 2017 yılında “2018 - 2022 Ulusal Kutup Bilim Programını” yayınlamıştır. Bu kapsamda Antarktika’da Türk Bilim Üssünün kurularak bilimsel çalışmalara hız verilmesi amaçlanmıştır. Türkiye’nin, Antarktika’nın ve Arktik’in geleceÄŸi ve kutupların korunmasında söz sahibi olması hedefi gereÄŸi Antarktika’da danışman statüsüne girmesi önem arz etmektedir. Bunun için kurulacak bilim üssü ve üretilen bilimsel çalışmalar danışman statüsüne geçmenin temel kuralları olarak görülmektedir.

Antarktika’da fiziki bilimler, yer bilimleri, canlı bilimleri ile sosyal ve beÅŸeri bilimler konusunda çalışmalar yürütülmektedir. Barış ve bilim kıtası olan Antarktika’da yerli ya da sonradan göçen bir halk yaÅŸamasa bile sosyal bilimler konusu temel dört bilimden biri olarak kabul edilmiÅŸ olup bir çok sosyal bilimcinin de ilgisini çekmiÅŸtir.

Bu kapsamda “Türkiye’nin Kutuplar Yaklaşımı ve Antarktika’da Türk Üssü Kurma Çalışmaları” adlı 147. Toplantımız 2017 - 2018 yıllarında Türk Antarktika Seferi 1 ve 2’ye katılarak Türk Üssü’nün yer belirleme çalışmalarında bulunan KTÜ - Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi öÄŸretim üyesi Prof. Dr. Ersan BAÅžAR tarafından sunulacaktır.

Prof. Dr. Yusuf SÜRMEN

Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Tarih : 15.11.2018
Saat : 14.00
Yer  :  Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi Dekanlık Toplantı Salonu