OSMANLI Ä°STANBUL'UNDA SOSYAL  HAYAT  ve  UYGULANAN YASAKLAR

Osmanlılar, siyasî sahnede varlık göstermeye baÅŸladığından itibaren hâkimiyet sahasını hızla geniÅŸleterek zamanla çok çeÅŸitli toplulukları bünyesinde barındıran bir yapıya sahip olmuÅŸtur. Topraklarının geniÅŸlemesine paralel olarak çeÅŸitli dil, din, ırk ve geleneklere sahip unsurları, devlet bünyesinde birleÅŸtirerek çok renkli kültürel bir çeÅŸitliliÄŸin oluÅŸmasını saÄŸlamış olan Osmanlılar, toplumsal yaÅŸamı da Ä°slâm esasları çerçevesinde bu kültürel çeÅŸitliliÄŸe göre düzenlemiÅŸtir.

Ä°slamiyet, dinî inancı yakından ilgilendiren aile, miras ve ticaret hukuku gibi konularda kendi hukuklarını uygulayabilmelerinde serbestlik tanıdığı gayrimüslimleri, yalnızca kamu düzenini ilgilendiren konularda Ä°slâm hukukuna tâbi tutmuÅŸtur. Durum böyle olunca, Ä°slâm dininin haram saydığı, gayrimüslimler için ise  deÄŸer taşıyan ÅŸarap içmek ve domuz eti yemek, Müslümanların gözü önünde açık bir biçimde yapılmaması ve kamu düzeninin bozulmaması koÅŸuluyla yasaklanmamıştır.

Ä°slâmiyeti   resmî bir din olarak benimseyen Osmanlı Devleti (1299 - 1922), görüldüÄŸü gibi hem gayrimüslim hem de Müslüman tebaasına içki konusunda ÅŸer’î esasları uygulamıştır. Bu baÄŸlamda Müslümanlar için içki içmek, üretmek ve bir içki mekânı iÅŸletmek yasaktır. Fakat içki tüketimi, Osmanlı dönemi Ä°stanbul tarihi boyunca Müslümanlar arasındaki varlığını korumuÅŸtur. Müslümanlar arasındaki içki tüketimi yaygınlık kazanınca  ya da  toplumsal sorunlara yol açmaya baÅŸlayınca, bu kez Devlet müdahalesi söz konusu olmuÅŸtur. Osmanlı Devleti de, zaten ÅŸer’î olarak yasak olan bir unsurun, Müslümanlar arasında daha fazla yayılmasını önlemek amacıyla bir takım tedbirler almak zorunda kalmıştır. Bu tedbirler  ya tümden içkiyi ve tüketildiÄŸi mekânları yasaklamak ya da kökten bir çözüm saÄŸlamak amacıyla içkinin tüketildiÄŸi mekânları yıkmak ÅŸeklindeydi. Yasaklar, az da olsa kimi zaman gayrimüslimleri kapsayacak ÅŸekilde de geniÅŸletilmiÅŸtir.

Osmanlı Devleti’nde müslim ve gayrimüslim sosyal hayatı ile uygulanan çeÅŸitli yasakların ele alınacağı “Osmanlı Ä°stanbul’unda Sosyal Hayat ve Uygulanan Yasaklar” adlı 140. Toplantımız, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) -  Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öÄŸretim elemanı  ÖÄŸr. Görv. Ä°hsan ERDÄ°NÇLÄ° tarafından gerçekleÅŸtirilecektir.

Prof. Dr. Yusuf  SÜRMEN

Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Tarih : 18.05.2017

Saat : 14.30

Yer :  KTÜ -  Ä°ktisadi ve  Ä°dari  Bilimler Fakültesi Ek Bina 4.Kat / Seminer Salonu