IASON (BSB-1121): Invasive Alien Species Observatory and Network Development for the Assessment of Climate Change Impacts in Black Sea Deltaic Protected Areas  (Karadeniz Delta Koruma Alanlarında İklim Değişikliği Etkilerinin Değerlendirilmesi İçin İstilacı Yabancı Türler Gözlem ve İletişim Ağının Geliştirilmesi)

Proje Ortakları:

Romanya: Danube Delta National Institute for Research and Development (DDNI) (Proje Koordinatörü)

Romanya: Danube Delta Biosphere Reserve Authority (DDBRA) (PP2)

Ukrayna: Institute of Marine Biology of the National Academy of Sciences of Ukraine (IMB) (PP3)

Yunanistan: International Hellenic University (IHU) (PP4)

Türkiye: Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi (KTU-DBF) (PP5)

Gürcistan: International Business and Economic Development Center (IBEDC) (PP6)

PROJE:

Karadeniz kıyı şeridi boyunca özellikle nüfus yoğunluğu ve büyüme potansiyeli olan deltalarda (balıkçılık, balıkçılık ve su kültürü, turizm ve rekreasyon, çiftçilik vb.) çok sayıda ekonomik faaliyet geliştirilmiştir. Karadeniz, tarihsel olarak denizcilik ve küresel ısınma gibi çeşitli nedenlerle Hint Okyanusu ve Akdeniz'den gelen yabancı türlerin istilası altındadır ve şu anda Karadeniz'in Akdenizleşmesi, iklim değişikliği nedeniyle bilim camiasında yaygın olarak tartışılmaktadır. İstilacı Yabancı Türler (IAS) tehlikesi yeterince izlenip değerlendirilmezlerse sadece ekosistem dengesini değil, halihazırda iyi kurulmuş bir dizi sosyo-ekonomik faaliyeti de önemli ölçüde değiştirebilirler.

Proje Ekibi: KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Coşkun ERÜZ (Koordinatör), Prof. Dr. Fatma TELLİ KARAKOÇ (Koord. Yard.), Prof Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ, Prof. Dr. A. Muzaffer FEYZİOĞLU, Prof. Dr. Hacer SAĞLAM, Dr. Öğr. Üyesi Rafet Çağrı ÖZTÜRK, Dr. Öğr. Üyesi İlknur YILDIZ (Deniz Bilimleri ve Tek. Enst.)  Prof. Dr. Mehmet AYDIN (Ordu Üniversitesi Deniz Bilimleri Fak.),  Dr. Öğr. Üyesi Ahmet ŞAHİN, Prof. Dr. Ercan KÖSE, Arş. Gör. Yahya TERZİ, Arş. Gör. Nurettin BAŞKAN, Yük. Müh. Neira Purwanti İSMAİL.

Projenin Amacı: Projenin genel amacı, Karadeniz deltaik ekosistemlerinde İstilacı Yabancı Türler (IAS=IYT) üzerinde ortak izleme eylemleri oluşturmak, gerçekleştirmek ve bunların mevcut ve tahmin edilen iklim koşulları altındaki tepkilerini değerlendirmektir. Proje, Karadeniz bölgesinde çevre koruma koordinasyonunun desteklenmesine ve özellikle ortak çevresel izleme sürecini iyileştirerek katkıda bulunmaya çalışacaktır. Beş ülkenin (Gürcistan, Yunanistan, Ukrayna, Romanya ve Türkiye) Karadeniz delta ekosistemlerinde IAS ile ilgili ortak izleme eylemleri oluşturmak ve gerçekleştirmek ve mevcut ve tahmin edilen iklim koşulları altında tepkilerini değerlendirecektir.

Projenin Kapsamı:

Proje ortaklarının her biri kendi ülkelerinden seçtikleri bir tane delta koruma alanında, projede belirlenen çalışmaları yapacaktır. Türkiye, bu kapsamda Kızılırmak Deltası’nda çalışmalarını yürütülmektedir.

Projenin Hedefi:

1. Projenin korunan alanlarında (Türkiye için Kızılırmak Deltası) İstilacı Yabancı Türler (IAS=IYT) ile ilgili ortak izleme ve risk değerlendirme prosedürleri geliştirmek ve uygulamak ve ülkeleri IAS envanterlerini oluşturmada motive etmek ve yardımcı olmak,

2. IYT izlemede, yenilikçi teknolojilere erişim ve kullanım yoluyla uzun vadeli sınır ötesi iş birliğini, bilgi ve araştırma kapasitesini geliştirmek,

3. Projenin çeşitli seviyelerinde halkın katılımı yoluyla IYT izleme konusunda iş birliğini geliştirmektir.

Projenin Beklenen Ana Sonuçları:

1. Ortak sınır ötesi izleme ve değerlendirmenin uygulanması yoluyla proje delta alanlarında mevcut ve öngörülen iklim koşulları altında IYT ile ilgili temel verileri elde etmek,

2. ICT (İnformation and Communication Technology) hizmetlerinin sadece IYT izleme ve değerlendirmelerinde (bilgi ve araştırma kapasitesi) sağlayacağı bir organizasyon yapısının (Gözlemevi) kurulması, aynı zamanda projenin güncellenmiş sonuçlarının iyileştirilmesi ve kullanılması için vatandaşlarla ağ kurma ve katılımını sağlamak (kurumsal kapasite),

3. Toplumun her düzeyinde (eğitim, yöneticiler, politika yapıcılar, yerel topluluk) bilgi ve iletişim faaliyetlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasından kaynaklanan sınır ötesi iş birliği ve bilgi alışverişi yapmak.

Proje Süresi: 1 Temmuz 2020 - 31 Aralık 2022

Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi’nin 2. Projesi kapsamında, Koruma Alanı yöneticileri ve balıkçılarla (Samsun Tarım İl, Bafra ve 19 Mayıs Tarım İlçe Müdürlükleri, Balıkçılık Kooperatifleri) görüşme yapılmış, türlerin varlığı konusunda balıkçılardan bilgi toplanmış ve anket çalışması yürütülmüş olmakla birlikte 7-10 Haziran tarihleri arasında Kızılırmak Delta Koruma Alanı, alan inceleme ve ilgili ve yetkililerle proje, delta ve çevresinde bulunabilecek yabancı ve istilacı türler konusunda proje yönetimi ve uzmanları ile birlikte ilk değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiş bulunmaktadır.