Karadeniz Teknik Üniversitesi Stratejik AraÅŸtırma Merkezi (KTÜ-SAM) olarak, uluslararası gündemde öne çıkan geliÅŸmeleri incelediÄŸimiz haftalık bültenimizin yeni sayısını sunuyoruz.

1. Küresel Ekonomi Politik

• McKinsey Raporu ve Yapay Zekânın Küresel Ekonomik DeÄŸeri (14 Ekim 2026): McKinsey araÅŸtırma kuruluÅŸu tarafından 14 Ekim'de yayımlanan "The AI Value Curve" (Yapay Zeka DeÄŸer EÄŸrisi) baÅŸlıklı raporda, yapay zeka teknolojilerinin otomasyon yoluyla küresel ekonomiye yıllık 2,5 trilyon dolar deÄŸer katma potansiyeline sahip olduÄŸu belirtilmiÅŸtir. Ancak raporda, teknoloji ÅŸirketlerinin artan donanım ve dağıtım maliyetlerinin bu ekonomik kazanımları sınırlandırabileceÄŸi vurgulanarak, ÅŸirketlerin teknoloji yatırımlarında maliyet-getiri dengesine odaklanmaları gerektiÄŸi uyarısı yapılmıştır.

• IMF-Dünya Bankası Toplantıları Sonuç DeÄŸerlendirmeleri (19-25 Ekim): Önceki hafta Bangkok'ta tamamlanan IMF ve Dünya Bankası 2026 Yıllık Toplantılarının (12-18 Ekim) ardından, bu hafta finansal kurumlarda toplantıların teknik sonuçları deÄŸerlendirilmiÅŸtir (imf.org). Hafta boyunca yayımlanan uzman analizlerinde, yüksek faiz oranlarının borç servisi maliyetlerini artırması sebebiyle G20 Borç Ä°ÅŸlemleri Ortak Çerçevesi'nin (Common Framework) uygulanmasındaki pratik gecikmelerin giderilmesi ve kreditörler arası koordinasyonun saÄŸlanması konuları ön plana çıkmıştır.

2. Uluslararası Güvenlik ve Jeopolitik

• Brezilya BaÅŸkanlık Seçiminin Ä°kinci Turu ve Dış Politika Beklentileri (25 Ekim 2026): Brezilya’da baÅŸkanlık seçiminin ikinci turunu Luiz Inácio Lula da Silva kazandı. Rakibi Flávio Bolsonaro’nun sonuca itiraz etmesi, seçim sonrası hukuki ve siyasi sürecin izlenmesini önemli kılmaktadır. Mevcut Devlet BaÅŸkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile Flávio Nantes Bolsonaro arasında geçen bu baÅŸa baÅŸ yarış, sadece Brezilya'nın iç politikası için deÄŸil; ülkenin BRICS içindeki konumu, Amazonların korunmasına yönelik çevre diplomasisi ve Küresel Güney'in Batı ile olan ekonomik entegrasyonu açısından da belirleyici bir faktördür. Temsilciler Meclisi ve Senato sonuçlarıyla birlikte, yeni yönetimin hayata geçireceÄŸi ekonomi ve ticaret politikalarının uluslararası piyasalardaki yansımaları yakından takip edilmektedir.

• Sırbistan'da Ä°ktidar DeÄŸiÅŸimi ve Balkan JeopolitiÄŸinde Yeni Dönem (25 Ekim 2026): Sırbistan'da 25 Ekim Pazar günü gerçekleÅŸtirilen erken genel seçimler, Balkanlar'ın siyasi mimarisinde tarihi bir deÄŸiÅŸime sahne olmuÅŸtur. 12 yıldır iktidarda olan Aleksandar Vucic ve Sırp Ä°lerleme Partisi (SNS) öncülüÄŸündeki ittifak, 2024 yılında Novi Sad'da yaÅŸanan facianın ardından sivil protestolarla filizlenen ve akademisyenler ile siyaset dışı aktörlerin birleÅŸiminden oluÅŸan "ÖÄŸrenci Listesi" hareketi karşısında yenilgiyi kabul etmiÅŸtir. Seçimlere katılım oranının %67'yi aÅŸarak rekor seviyeye ulaÅŸtığı bu süreç, ülkedeki deÄŸiÅŸim taleplerinin kurumsal bir sonuca dönüÅŸtüÄŸünü göstermektedir. Geleneksel parti yapısından uzak olan yeni hareketin hükümet kurma süreci ve Vucic döneminin çok vektörlü dış politikasında (özellikle Avrupa BirliÄŸi, Rusya, Çin ve Ä°srail ile olan stratejik iliÅŸkilerde) yaÅŸanabilecek olası eksen deÄŸiÅŸiklikleri, bölgesel istikrar açısından yakından izlenmektedir

• BirleÅŸmiÅŸ Milletler Günü ve Sistemik Reform ÇaÄŸrıları (24 Ekim 2026): BM AntlaÅŸması'nın yürürlüÄŸe giriÅŸinin yıl dönümü olan 24 Ekim "BirleÅŸmiÅŸ Milletler Günü"nde (un.org), uluslararası güvenlik mimarisinin mevcut çatışmaları önlemedeki zorlukları yeniden tartışmaya açılmıştır. Çok taraflı diplomasi vurgusunun yapıldığı anma etkinliklerinde ve açıklamalarda, küresel barışın tesisi için Güvenlik Konseyi'nin günümüz jeopolitik gerçekliklerini yansıtacak daha kapsayıcı bir yapıya kavuÅŸturulması gerektiÄŸine dair reform çaÄŸrıları uluslararası toplum nezdinde yinelenmiÅŸtir.

3. Çevre, Ä°klim ve Toplum

• COP31 Antalya Öncesi Hazırlık Süreçleri (19-25 Ekim 2026): 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da Türkiye'nin ev sahipliÄŸinde ve Avustralya'nın müzakereler baÅŸkanlığında gerçekleÅŸtirilecek olan BirleÅŸmiÅŸ Milletler Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi 31. Taraflar Konferansı (COP31) için nihai teknik ve diplomatik hazırlıklar bu hafta yoÄŸunlaÅŸmıştır. (unfccc.int). Zirveye kısa bir süre kala, delegasyonların ve iklim elçilerinin yürüttüÄŸü ön istiÅŸarelerde, geliÅŸmekte olan ülkelerin iklim uyum finansmanına eriÅŸimi ve adil geçiÅŸ (just transition) konularının COP31 müzakerelerinde merkeze alınacağı teyit edilmiÅŸtir.

4. Karadeniz Havzası ve Avrasya Jeopolitiği

• TDT 13. Liderler Zirvesi Ä°çin Diplomatik Hazırlıklar (24 Ekim 2026): Türk Devletleri TeÅŸkilatı'nın (TDT) 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara'da gerçekleÅŸtirilecek 13. Liderler Zirvesi'ne yönelik resmi program duyuruları ve teknik hazırlıklar 24 Ekim itibarıyla hız kazanmıştır (turkicstates.org). Zirvede ele alınacak gümrük süreçlerinin basitleÅŸtirilmesi, transit geçiÅŸlerin kolaylaÅŸtırılması ve karşılıklı yatırımların teÅŸvik edilmesi gibi konularda üye devletler arasındaki ön mutabakat metinleri bu hafta son hâlini almış; Avrasya içi baÄŸlantısallığın (connectivity) zirvede ana gündem maddesi olacağı kesinleÅŸmiÅŸtir.

5. Enerji Diplomasisi ve Çok Taraflılık

• Avrupa Toptan DoÄŸalgaz Piyasalarında Fiyat YükseliÅŸi (20 Ekim 2026): 20 Ekim'de, Avrupa'nın temel doÄŸalgaz göstergesi olan TTF (Title Transfer Facility) piyasalarında toptan gaz fiyatları 90 Euro/MWh seviyesini aÅŸarak son dört yılın zirvesine ulaÅŸmıştır (oenergetice.cz / EnergyScan). Uzmanlar, kış mevsimine tarihsel olarak ortalamanın altında doÄŸalgaz depolama seviyeleriyle girilmesi, Orta DoÄŸu'daki gerilimlerin tedarik zincirleri üzerinde yarattığı endiÅŸeler ve Avrupa'nın LNG kargoları için Asya piyasasıyla girdiÄŸi sert rekabetin, bu yukarı yönlü fiyat hareketliliÄŸini doÄŸrudan tetiklediÄŸini raporlamıştır.

6. Uluslararası İlişkiler, Teknoloji ve Yapay Zeka (AI)

• "Kara Ekim" (Black October) ve Yapay Zeka Kaynaklı Siber Güvenlik Alarmları (23 Ekim 2026): 23 Ekim 2026'da yayımlanan teknoloji ve siber güvenlik raporlarına göre, milyonlarca web sitesinin altyapısını oluÅŸturan açık kaynak kodlu dillerde (ör. PHP) yapay zeka araçları kullanılarak kritik güvenlik açıkları keÅŸfedilmesi sektörel bir krize dönüÅŸmüÅŸtür. Uluslararası basında "Kara Ekim" olarak adlandırılan bu süreç, yapay zekânın otonom saldırı araçlarında kullanılmasının küresel internet altyapısı ve veri güvenliÄŸi için yarattığı yeni nesil tehditleri somutlaÅŸtırmış; siber dayanıklılık (cyber resilience) politikalarının acilen güncellenmesi ihtiyacını ortaya koymuÅŸtur.