Araştırma Üniversitesi Araştırma Üniversitesi
KTÜ Anasayfa
Mezun
Sanal Kampüs

Refakat İzni Kullanımı Bilgilendirme

İdari Personelin Refakat İzinlerinin Kullanılması Ve Sürelerine İlişkin Bilgilendirme Çizelgesi

Devlet Memurları Kanununun 105. Maddesinin son fıkrasında düzenlenen refakat izni müessesesi hk.
1

Kimler Faydalanabilir?

  • Bakmakla Yükümlü Olduklarınız: Anne, baba, eş ve çocuklarınız.
  • Hayati Tehlikesi Olanlar: Bakmakla yükümlü olmasanız bile anne, baba, eş, çocuk ve kardeşleriniz.

Rapor Şartları

  • Yetkili Makam: Mutlaka Sağlık Kurulu Raporu olmalıdır.
  • Zorunlu İbareler: "Hayati tehlike", "Sürekli ve yakın bakım gerekliliği" ve "Tıbbi gerekçe" belirtilmelidir.

İzin Süreleri

  • Başlangıç: Raporun düzenlendiği tarih itibarıyla başlar.
  • Süre: En fazla 3 ay (Gerekirse +3 ay uzatma ile toplam 6 ay).
  • Sınır: Aynı kişi ve aynı vaka için ömür boyu toplam süre 6 aydır.

Önemli Kurallar

  • Haklar: Maaş ve özlük haklarında kesinti yapılmaz.
  • Erken Dönüş: Refakat durumu biterse süre dolmadan göreve dönülmelidir.
  • Kısıt: Aynı hasta için aynı anda iki memur bu izni kullanamaz.

 

Refakat izni verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda bulunması gereken hususlar hk.
2

Raporda Bulunması Zorunlu Hususlar Sağlık kurulu raporu, aşağıdaki 5 temel unsuru mutlaka içermelidir:

1.    Tıbbî Sebepler: Refakati gerektiren hastalık veya kaza gerekçesi.

2.    Hayatî Tehlike: Refakat edilmediği takdirde hayatî tehlikenin bulunup bulunmadığı kaydı.

3.   Bakım İhtiyacı: Sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği ifadesi.

4.   Refakat Süresi: Üç ayı geçmeyecek şekilde belirlenmiş süre.

5.   Özel Nitelikler: Varsa, refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler.

Önemli Uyarı: Yukarıdaki hususlardan herhangi birini içermeyen sağlık kurulu raporlarına istinaden Devlet memuruna refakat izni verilmesi mümkün değildir.

 

Refakat izni verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda refakat izninin başlangıç tarihi hk.
3

İzin Başlangıç Kuralı Devlet memurlarına verilecek refakat izninin başlangıç tarihi belirlenirken;

  • Rapor Tarihi Esastır: İzin, Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen raporun verildiği tarih itibarıyla başlar.
  • Mütalaa: İzin başlangıcının rapor tarihinden bağımsız bir ileri tarih olarak belirlenmesi mümkün değildir.
Önemli Hatırlatma Refakat izni taleplerinde, raporun düzenlendiği gün itibarıyla sürecin başladığı göz önünde bulundurulmalı ve idari işlemler bu tarih esas alınarak tesis edilmelidir.

 

Refakat iznine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda bulunması gereken ifadeler ile raporda refakatçinin ad ve soyadının bulunmasının gerekip gerekmediği hk.
4

Refakatçi İsim Zorunluluğu Refakat iznine esas teşkil edecek Sağlık Kurulu Raporu ile ilgili olarak;

·         İsim Şartı Yoktur: Raporun içeriğinde, refakat edecek memurun adı ve soyadının yazılmasına gerek yoktur.

·         Esas Olan Hastanın Durumudur: Raporun, memurun ismi yerine hastanın tıbbi durumunu ve "refakat ihtiyacını" belgelendirmesi yeterlidir.

 

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesine göre verilen refakat izninin haftada bir gün, ayda dört gün gibi parça parça kullanılıp kullanılamayacağı hk.
5


İzin Süresi ve Uzatma

  • Temel Süre: En fazla 3 aya kadar verilir.
  • Uzatma: Sağlık kurulu raporuyla belgelenmek kaydıyla, aynı koşullarda bir katına kadar (toplamda 6 aya kadar) uzatılabilir.
  • Parça Parça Kullanılamaz: Bu izin; haftada bir gün, ayda dört gün veya belirli saatler şeklinde bölünerek kullanılamaz.
  • Blok Kullanım: İzin, refakat sürecinin sürekliliği gereği blok (kesintisiz) bir zaman dilimi olarak kullandırılır.
Uygulama Notu İzin süresi devam ederken parça parça göreve gelip gidilmesi mümkün değildir. Refakat ihtiyacı ortadan kalktığında ise memur iznin bitmesini beklemeksizin tam zamanlı olarak görevine başlar.

 

Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında yer verilen 'dönem' ibaresinden ne anlaşılacağı ve mezkur maddenin 4 üncü fıkrasında yer alan altı aylık sürenin ait olduğu yıl için mi geçerli olacağı hk.
6

Aynı Anda Kullanım Yasağı ("Dönem" Kavramı)

  • Kural: Aynı hasta için aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz.
  • Anlamı: "Dönem" ifadesi, izni kullanan memurun başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süreyi kapsar. Bu tarihler çakışacak şekilde başka bir memura aynı hasta için izin verilemez.

Toplam Süre Sınırı ("6 Ay" Kuralı)

  • Kural: Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı refakat izni toplamda 6 ayı geçemez.
Anlamı: Bu 6 aylık sınır "yılda 6 ay" değil, memurun tüm "memuriyet süresi boyunca toplam 6 ay" olarak uygulanır

 

Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinin son fıkrasına istinaden kullanılacak olan refakat izninin parça parça kullandırılıp kullandırılmayacağı ve söz konusu iznin bir takvim yılı içinde mi yoksa memuriyet süresi boyunca mı kullanılacağı hk.
7

Kısım Kısım (Parçalı) Kullanım Şartı Refakat izninin blok halinde değil de bölünerek kullanılabilmesi için:

  • Yeni Rapor Şartı: Her kullanım dönemi için Kanunda öngörülen şartları taşıyan yeni bir sağlık kurulu raporu alınması zorunludur.
  • Azami Süre Sınırı: Parça parça kullanılan sürelerin toplamı, azami izin sürelerini (3+3 ay) aşamaz.

Memuriyet Boyunca Toplam Sınır

  • Vaka Bazlı Sınır: Aynı hastalık veya kazaya (vakaya) bağlı olarak memuriyet süresi boyunca en fazla 6 ay refakat izni verilebilir.
  • Anlamı: Farklı zamanlarda alınan parçalı izinlerin toplamı 6 aya ulaştığında, aynı vaka için yeni bir izin hakkı doğmaz.
Önemli Hatırlatma Aynı raporla izin bölünemez (haftada 2 gün gibi); ancak her kullanım için şartları taşıyan yeni bir rapor sunulursa "kısım kısım" kullanım mümkündür.

 

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105?inci maddesine göre verilen refakat izni süresinin uzatılması için sağlık kurulu raporunun yenilenmesinin gerekip gerekmediği hk.
8

Raporun Yenilenmesi Zorunluluğu İznin uzatılabilmesi için en kritik şart şudur:

  • Yeni Rapor Şartı: İlk 3 aylık sürenin sonunda izne devam edilebilmesi için Sağlık Kurulu Raporunun yenilenmesi zorunludur.
  • Koşulların Devamı: Yeni raporda da tıbbi gerekçeler, hayati tehlike ve sürekli bakım ihtiyacı gibi Kanunda öngörülen şartların mevcut olduğu yeniden belgelenmelidir.

 

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinin son fıkrası uyarınca verilen 3 aylık refakat izninin 1 ayını kullanarak göreve başlayan Devlet memuruna, bir veya iki ay sonra refakat izni verilmesine konu olan hastanın rahatsızlığının kötüleşmesi halinde aynı rapora dayanılarak refakat izninin geri kalan kısmının(2 ayın) verilip verilmeyeceği hk.
9

İznin Kesilmesi Ve Tekrar Talebi Daha önce refakat izni kullanan bir memurun, izni yarıda kesip göreve başladıktan sonra aynı hasta için tekrar izin talep etmesi durumunda:

  • Yeni Rapor Zorunluluğu: Hastanın durumunun kötüleşmesi nedeniyle yapılacak ikinci başvuruda, yönetmelik şartlarına uygun güncel bir sağlık kurulu raporu alınması şarttır.
  • Kalan Süre Kullanımı: Yeni rapor sunulması kaydıyla, aynı kişi ve aynı vakaya dayalı toplam 6 aylık azami sürenin kullanılmayan kısmı memura verilebilir.
Toplam Limit: Memuriyet süresi boyunca aynı vaka için kullanılan tüm parçalı izinlerin toplamı 6 ayı aşamaz.

 

Bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile bakmakla yükümlü olmadığı eşi, çocukları, anne ve babasının hastalanması sebebiyle sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat ederek söz konusu kurum ve kuruluşlarca muayene edilmesi sırasında ya da muayene sonrası tetkik ve tahlillerde geçirdiği sürelerde bahsi geçen kişilere refakat eden Devlet memuruna izin verilmesi hk.
10

Kapsam Ve Kolaylık

  • Kategoriler: Bakmakla yükümlü olunan kişiler ile bakmakla yükümlü olunmasa dahi eş, çocuk, anne ve babayı kapsar.
  • İşlem: Muayene, tetkik ve tahlil süreleri boyunca bu kişilere refakat eden memura idari kolaylık sağlanabilir.

İdari Kontrol Ve Belgeleme

Belge Talebi: Kurumlar, bu hakkın suistimal edilmesini önlemek amacıyla memurdan hastanede geçirilen süreye dair resmi belge (refakat belgesi, giriş kağıdı vb.) isteyebilir.

 

Birinci derece yakınlarının sağlık hizmeti sunucularında gördükleri tedavileri esnasında Devlet memurunun tek hekim raporuna istinaden söz konusu kişilere refakat edip edemeyeceği hk.
11

Refakat İzninde Rapor Ayrımı

  • Hekim Raporu Yetersizdir: Birinci derece yakınların (anne, baba, eş, çocuk) rutin tedavileri için alınan tek hekim raporuna istinaden memura "refakat izni" verilmesi kanunen mümkün değildir.
  • Zorunluluk: 657 sayılı Kanun kapsamında refakat izni verilebilmesi için mutlaka Sağlık Kurulu Raporu (heyet raporu) alınması şarttır.

İzin Verilemeyecek Haller

  • 657 sayılı Kanunun 105. maddesindeki (ağır kaza, hayati tehlike vb.) özel şartlar oluşmadıkça,
  • Sadece refakat edildiğini gösteren doktor raporuyla, Memura ücretli veya resmi bir "refakat izni" tanımlanamaz.
Çözüm Ve Alternatifler Eğer durum "refakat izni" şartlarını (heyet raporu, hayati tehlike vb.) taşımıyorsa; memur ancak yıllık izin veya mazeret izni kullanarak yakınlarına eşlik edebilir. Günlük hastane muayeneleri için ise kurumun sağladığı "idari kolaylık" (izinlerden düşülmeyen kısa süreli izin) hakkı saklıdır.

 

Aynı kişinin farklı bir hastalığına dayanılarak tekrar refakat izni verilip verilmeyeceği hk.
12

Aynı Vaka" Ve "Farklı Vaka" Ayrımı

  • Aynı Vaka (Hastalık): Aynı kişi ve aynı hastalığa dayalı refakat izninin toplam süresi, memuriyet boyunca 6 ayı geçemez.
  • Farklı Vaka (Yeni Hastalık): Aynı kişi için olsa dahi, farklı bir hastalık veya kaza nedeniyle refakat ihtiyacı doğduğunda yeni bir izin süreci başlar.

Yeni İzin Şartları Eğer yakınınızın mevcut hastalığı dışında farklı bir rahatsızlığı ortaya çıkarsa;

  1. Yeni hastalığa dair şartları taşıyan güncel bir Sağlık Kurulu Raporu alınmalıdır.
Bu durumda, önceki 6 aylık sınır bu "yeni vaka" için engel teşkil etmez; ilgiliye yeniden refakat izni verilebilir.

 

Devlet memurunun görev yaptığı yerdeki tıbbı yetersizlikler sebebiyle bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavi amacıyla il dışına sevk edilmesi halinde söz konusu kişilere refakat eden Devlet memuruna refakat izni verilip verilmeyeceği ile Devlet memurunun bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmeti sunucularında yatarak tedavi edilmeleri sırasında ?Refakati uygundur.? veya ?Refakati zorunludur.? gibi ifadeleri içeren tek hekim veya sağlık kurulu raporlarına istinaden Devlet memurunun söz konusu kişilere refakat edip edemeyeceği ve söz konusu durumda olan Devlet memuruna refakat izni verilmesi halinde bir süre sınırlamasının bulunup bulunmadığı hk.
13

İl Dışı Sevklerde Durum Tıbbi yetersizlik nedeniyle hastanın il dışına sevk edilmesi halinde:

  • İzin Şartı: Sadece il dışına sevk edilmiş olmak memura otomatik bir izin hakkı vermez. İzin için mutlaka yönetmelikteki şartları (hayati tehlike, sürekli bakım vb.) taşıyan bir Sağlık Kurulu Raporu gereklidir.

Yatarak Tedavilerde Refakat Hastanın hastanede yatarak tedavi gördüğü süreler için:

  • Rapor Geçersizliği: "Refakati uygundur" veya "Refakati zorunludur" ibaresini içeren tek hekim veya sağlık kurulu raporları, 657/105-son maddesindeki şartları taşımıyorsa refakat izni için yeterli değildir.
  • Yasal Boşluk: Kanunda, yatarak tedavi sırasında refakat eden memura (özel şartlar oluşmadıkça) izin verileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Önemli Uyarı İl dışı sevk veya yatarak tedavi durumlarında memur, eğer Kanun?un öngördüğü "ağır kaza veya ağır hastalık" kriterlerini taşıyan bir heyet raporuna sahip değilse; bu süreler için yıllık izin veya mazeret izni kullanmak zorundadır.

 

Devlet memuruna, özürlü olduğuna dair sağlık kurulu raporu bulunan yakını için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesine istinaden refakat izni verilip verilemeyeceği hk.
14

Raporda Bulunması Zorunlu 5 Temel Unsur Refakat izni verilebilmesi için sağlık kurulu raporunda şu hususlar ayrı ayrı yer almalıdır:

  1. Tıbbî Sebepler: Refakati gerektiren gerekçe.
  2. Hayatî Tehlike: Refakat edilmediği takdirde hayatî tehlikenin varlığı.
  3. Sürekli ve Yakın Bakım: Bakımın sürekli olması gerektiği kaydı.
  4. Süre: Üç ayı geçmeyecek şekilde belirlenmiş refakat süresi.
  5. Özel Nitelikler: Varsa, refakatçide aranan özel şartlar.

Engelli (Özürlü) Raporları Hakkında Önemli Karar

  • Geçersizlik: Bakmakla yükümlü olunan yakınının mevcut olan "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" (Özürlü Raporu), tek başına refakat izni verilmesi için yeterli değildir.
Neden: Engelli raporları kişinin engel oranını belirler; ancak yukarıda sayılan "hayati tehlike" ve "3 aylık süreli bakım" gibi spesifik refakat şartlarını içermez.

 

 
15

İzin Verilebilecek Yakınlar Kanun uyarınca refakat izni sadece aşağıdaki kişiler için verilebilir:

  • Anne ve Baba, Eş, Çocuklar, Kardeşler

Özel Şartlar Bu kişilerin hastalığı sebebiyle izin verilebilmesi için iki temel durumdan birinin varlığı şarttır:

  1. Memurun bu kişilere sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde bakmakla yükümlü olması.
  2. Bakmakla yükümlü olmasa dahi, memur refakat etmediği takdirde bu kişiler için hayatî tehlikenin söz konusu olması.

Üvey Çocuk Durumu Hukuki mütalaa gereği;

Kapsam Dışı: Üvey çocuğun, memurun öz çocuğu olmaması sebebiyle, bu çocuk için 657 sayılı Kanun kapsamında refakat izni hakkından yararlanılamaz.

 

Refakat iznine esas teşkil eden sağlık kurulu raporunun yurtdışından alınması durumunda yapılacak işlem hk.
16

Raporun Geçerlilik Şartları Yurt dışındaki sağlık kurumlarından alınan bir raporun refakat iznine esas teşkil edebilmesi için şu iki hususun doğrulanması gerekir:

  1. Mevzuata Uygunluk: Raporun, düzenlendiği ülkenin yerel mevzuatına uygun olarak tanzim edilip edilmediği.
  2. Kurul Raporu Usulü: İlgili ülke mevzuatında hastalık durumlarında "sağlık kurulu raporu" (heyet raporu) düzenleme uygulamasının bulunup bulunmadığı.

Dış Temsilcilik Onayı

  • Zorunluluk: Yukarıda belirtilen hususların teyit edilmesi için raporun mutlaka ilgili ülkedeki Türk Dış Temsilciliği (Büyükelçilik veya Başkonsolosluk) tarafından onaylanması mütalaa edilmektedir.
  • Onay Şerhi: Dış temsilcilik, raporun o ülke kanunlarına göre muteber olduğunu ve usulüne uygunluğunu belgelemelidir.
Önemli Uyarı Dış temsilcilik onayı bulunmayan, sadece yerel hastaneden alınan onaylı olmayan raporlara istinaden refakat izni verilmesi mümkün değildir.

 

 

 

 Sözleşmeli Personelin Refakat İzinlerinin Kullanılması Ve Sürelerine İlişkin Bilgilendirme Çizelgesi

Sözleşmeli Personellerin refakat izni müessesesi hk.
1

Hukuki Dayanak Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar (Madde 9)

İzin Hakkı Ve Süresi

  • Süre: Sözleşmeli personele, şartların taşınması halinde istekleri üzerine 3 aya kadar ücretli refakat izni verilir.
  • Kapsam: Anne, baba, eş, çocuklar ve kardeşler.

Sağlık Kurulu Raporunda Aranan Şartlar İznin verilebilmesi için ibraz edilecek heyet raporunda şu 5 hususun bulunması zorunludur:

  1. Tıbbî Sebepler: Hastalığın veya kazanın gerekçesi.
  2. Hayatî Tehlike: Refakat edilmezse hayatî tehlikenin oluşacağı kaydı.
  3. Sürekli ve Yakın Bakım: Hastanın bu düzeyde bir bakıma muhtaç olduğu ifadesi.
  4. Süre: Refakat süresinin (en fazla 3 ay olacak şekilde) açıkça belirtilmesi.
  5. Özel Nitelik: Varsa, refakatçide bulunması gereken (tıbbi vb.) özel şartlar.

Kritik Farklılık Ve Uyarı

  • Ücret Durumu: Bu izin süresince sözleşmeli personelin ücret ve mali haklarında bir kesinti yapılmaz.
  • Belgelendirme: Tek hekim raporu geçersizdir; mutlaka mevzuata uygun bir Sağlık Kurulu Raporu sunulmalıdır.

 

 

Sürekli İşçilerin Refakat İzinlerinin Kullanılması Ve Sürelerine İlişkin Bilgilendirme Çizelgesi 

Sürekli İşçilerin refakat izni müessesesi hk.
1

 1. KOOP-İŞ İşçiler İçin:

 

  • Kritik Şart: Refakat edilmediği takdirde "hayati tehlike" veya "ağır kaza/uzun süreli hastalık" bulunması gerekir. Avantaj: Bu süreçte maaş ve özlük hakları kesilmez.

  • Belgeleme: Mutlaka Sağlık Kurulu Raporu sunulmalıdır.

  • Ücretsiz Refakat İzni: Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrolarında çalışan işçilere; bakmaya mecbur olduğu veya işçi refakat etmediği takdirde hayati tehlikeye girecek anne, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde bu hallerin Hekim raporu ile belgelendirilmesi şartıyla istekleri üzerine en çok 6 (altı) aya kadar ücretsiz izin verilebilir. Aynı şartlarda bu süre bir katına kadar uzatılabilir.

2. ÖZ SAĞLIK-İŞ İşçiler İçin:

  • Kritik Şart: İşçilerin ana, baba, eş, çocuk, kayınvalide, kayınbaba ile kardeşlerinden birinin hastanede yatması halinde, işçiye belgelemek koşulu ile refakat izni verilebilir.

  • Kapsam Genişliği: Diğerlerinden farklı olarak eşin anne ve babası (kayınvalide/kayınbaba) için de izin alınabilir.

  • Memur Statüsü: Memurlara tanınan refakat hakları (3+3 ay ücretli) aynen uygulanır.

  • Ücretsiz Refakat İzni: Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrolarında çalışan işçilere; bakmaya mecbur olduğu veya işçi refakat etmediği takdirde hayati tehlikeye girecek anne, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde bu hallerin Hekim raporu ile belgelendirilmesi şartıyla istekleri üzerine en çok 6 (altı) aya kadar ücretsiz izin verilebilir. Aynı şartlarda bu süre bir katına kadar uzatılabilir.

 

26 Ocak 2026