Konu
İkincil kurban olgusunda sağlık çalışanlarını güçlendirme
Amaç
İkinci kurban olgusu, sağlık çalışanlarının istemeden dahil oldukları hasta güvenliği olayları sonrasında yaşadıkları suçluluk, utanç, kaygı ve özgüven kaybı gibi yoğun duygusal yüklerle tanımlanmakta; bu durum hem bireysel hem de kurumsal düzeyde ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu eğitim programı, sağlık hizmetlerinde sık karşılaşılan ancak çoğu zaman farkına varılmayan ?ikinci kurban olgusu?na ilişkin farkındalık kazandırmayı, sağlık profesyonellerinin bu tür deneyimlerle baş etme becerilerini güçlendirmeyi ve mesleki iyilik hallerini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Kapsam
Eğitim programı kapsamında, katılımcıların ikinci kurban olgusuna yönelik öz-farkındalık kazanmaları, psikolojik ilk yardım ve destek yaklaşımlarını öğrenmeleri, duygusal dayanıklılıklarını artırmaları ve gerektiğinde yardım isteme davranışını içselleştirmeleri hedeflenmektedir. Bu eğitim programı sayesinde, katılımcıların yalnızca teorik bilgi edinmesini değil, aynı zamanda duygusal olarak desteklenmesini, güvenli bir ortamda deneyimlerini paylaşabilmesini ve profesyonel dayanıklılığını artırarak mesleki sürdürülebilirliğini koruyabilmesine katkı sunacaktır. Eğitimde edinilen bilgi ve becerilerin katılımcılar tarafından çalışma ortamlarına taşınması, ikinci kurban olgusuna yönelik farkındalığın yaygınlaştırılmasını ve hasta güvenliğinin dolaylı olarak desteklenmesini sağlayacaktır.
Acil komuta merkezlerinde, özellikle 112 acil servislerinde "ikinci kurban" kavramı, olumsuz bir olay veya tıbbi hata sonrasında sağlık çalışanlarının yaşadığı psikolojik ve duygusal etkiyi ifade eder. İkincil kurban olgusunun, yüksek stresli çalışma ortamında etkileri daha da kötüleştirebileceği acil servisler de dahil olmak üzere çeşitli sağlık hizmetleri ortamlarında belgelenmiştir. İkinci kurban durumu, kaygı, depresyon ve hatta travma sonrası stres bozukluğu dahil olmak üzere önemli duygusal sıkıntıya yol açabilir ve hem kişisel refahı hem de profesyonel performansı etkileyebilir. Bu sorunu anlamak ve ele almak, acil servis personelinin ruh sağlığını korumak ve hasta bakımının kalitesini sağlamak için önemlidir.
Bu doğrultusunda, Trabzon İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı112 komuta merkezinde çalışan iki yıl saha deneyimine sahip hekim ve paramedikten oluşan katılımcı grubu, simülasyon, oyunlaştırma, workshop gibi etkileşimli oturumları ve uzman sunumları ile zenginleştirilmiş bir öğrenme sürecine dahil edilecektir. Etkileşimli oturumlar; hasta güvenliği olaylarına karışan bir sağlık profesyonelinin yaşadığı psikolojik süreci, ekip içi iletişim dinamiklerini ve kurumsal destek mekanizmalarının eksikliğini temsil eden kurgularla yapılandırılacaktır. Bu oturumların ardından gerçekleştirilecek çözümleme oturumları, katılımcıların yaşantısal öğrenmelerini analiz etmelerine ve yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmelerine olanak tanıyacaktır.
Öğrenme Hedefleri (Program Düzeyinde):
Katılımcılardan;
İkinci kurban olgusunu ve hasta güvenliği ile ilişkisini tanımlaybilmeleri,
Hasta güvenliği olayları sonrasında ortaya çıkan ikincil travma suçluluk ve tükenmişlik süreçlerini tanıyabilmeleri,
Psikolojik ilk yardımın temel ilkelerini güvenli ve kanıta dayalı biçimde uygulayabilmeleri,
Yüksek stresli durumlarda duygusal düzenleme ve baş etme becerilerini kullanabilmeleri,
Simülasyon ve yapılandırılmış debriefing süreçlerine etkin katılım gösterebilmeleri,
Edindikleri bilgi ve becerileri saha uygulamalarına ve kurumsal destek mekanizmalarına aktarabilmeleri beklenilmektedir.
Koordinatör
Öğr. Gör. Dr. Yasemin Güner Karadeniz Teknik Üniversitesi, Öğretme ve Öğrenme Merkezi
Düzenleme Kurulu
Öğr. Gör. Dr. Yasemin Güner Karadeniz Teknik Üniversitesi, Öğretme ve Öğrenme Merkezi
Öğr. Gör Dr. Elif Kılıç Güner Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi
Dr. Melek Üçüncüoğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi
Prof. Dr. Erdem Taşdemir Trabzon Üniversitesi İletişim Fakültesi
Dr. Efnan Erbölükbaş Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Başkanlığı
Öğr. Gör. Dr. Memnüne KOKOÇ Karadeniz Teknik Üniversitesi, Öğretme ve Öğrenme Merkezi
Bilim Danışma Kurulu
Prof. Dr. Sevdegül Aydın Mungan Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi Dekanı
Doç. Dr. Mehmet KOKOÇ Trabzon Üniversitesi Teknoloji Transferi ve Proje Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi
Doç. Dr. Sedat SAYLAN Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi
Doç Dr. Zahide TUNÇBİLEK Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimlerinde Simülasyon Ana Bilim Dalı
Doç. Dr. Nur Demirbaş ÇELİK Alanya Alaadin Keykubat Üniversitesi Eğitim FakültesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Dr. Öğr. Üyesi Özge Demir Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu İlk ve Acil Yardım Bölümü
Dr. Öğr. Üyesi Bahar Çolak Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Selçuk Akturan Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi
Dr. Turgut Hacıoğlu S.B.Ü Van Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi, Uzman Psikiyatrist
Eğitmenler
Öğr. Gör. Dr. Yasemin Güner Karadeniz Teknik Üniversitesi (Öğretme ve Öğrenme Merkezi)
Öğr. Gör Dr. Elif Kılıç Güner Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı)
Dr. Melek Üçüncüoğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı)
Prof. Dr. Erdem Taşdemir Trabzon Üniversitesi (İletişim Fakültesi)
Bahar Erden Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü (Psikolog)
Sonay Bal Sezen Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü (Simülasyon Eğitim Sorumlusu)
Zeynep Kırandi Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü (Simülasyon Eğitmeni)
Dr. Yaşar Birinci Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü (Simülasyon Eğitmeni)
Gamze Köse (Psikolog)
Öğr. Gör. Dr. Yasemin Türk Karadeniz Teknik Üniversitesi, Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü (Drama eğitmeni)
Yardımcı Personeller
Şerafettin Gülay (Standardize Hasta)
Özlem Cinel (Standardize Hasta)
Katılım
Etkinlik ücretsizdir.
Bu aşamada 30 asil ve 10 yedek katılımcı listesi oluşturulacaktır. Asil adaylardan birinin katılmaması durumunda birinci yedeğe katılım imkânı sağlanacaktır.
İkincil Kurban Olgusunda Farkındalık ve Destek: Etkileşimli Mesleki Güçlendirme Programı
Başvuru Formu
Etkinlik Tarihi
9-10-11 Kasım 2026
Etkinlik Programı
|
SAAT/GÜN |
1. GÜN (9 Kasım 2026) |
|
DERS ADI:Tanışma ve Açılış |
|
|
DERS VERECEK EĞİTMEN:Öğr. Gör. Dr Yasemin GÜNER |
|
|
DERS KONUSU:Katılımcılarla tanışma, Bilgilendirme ve eğiticilerin tanıtımı |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Açılış yapılması, hedefler ve etkinlikler hakkında bilgi, katılımcılarla tanışma, eğitmenlerin tanıtımı |
|
|
09:00 ? 10:30 |
DERS ADI: İkinci Kurban Kavramı ve Sağlık Hizmetlerinde Önemi |
|
DERS VERECEK EĞİTMEN: Elif KILIÇ GÜNER |
|
|
DERS KONUSU: İkinci kurban kavramının tanımı, tarihçesi, sağlık çalışanları üzerindeki etkileri ve hasta güvenliği ile ilişkisi |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ:
|
|
|
10:30-10:45 |
Çay/Kahve Arası |
|
10:45- 12:15 |
DERS ADI: İkinci Kurban Olgusunun Sağlık Hizmeti Sunumuna Etkileri (Maslach Tükenmişlik Kuramı, İş Talepleri?Kaynaklar Modeli) |
|
DERS VERECEK EĞİTMEN: Melek Üçüncüoğlu |
|
|
DERS KONUSU:İkinci kurbanlık deneyiminin bireysel, ekip düzeyinde ve sistemsel etkileri |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ:
|
|
|
12:15-13.00 |
Öğle Arası |
|
13:00 -14:30 |
DERS ADI: Psikolojik İlk Yardımın Temelleri ve Uygulama İlkeleri (Psikolojik İlk Yardım Modeli, Hobfoll?un Beş Temel İlkesi) |
|
DERS VERECEK EĞİTMEN: Bahar ERDEN |
|
|
DERS KONUSU: İkinci kurbanlık deneyimlerinde kullanılabilecek psikolojik ilk yardım yaklaşımları |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ:
|
|
|
14:30-14:45 |
Çay/Kahve Arası |
|
14:45 -16:15 |
DERS ADI: Psikolojik İyilik Halinin sağlanması (Psikolojik Dayanıklılık ? Resilience Kuramı, Pozitif Psikoloji) |
|
DERS VERECEK EĞİTMENLER: Erdem TAŞDEMİR |
|
|
DERS KONUSU: Mesleki dayanıklılığı artırmak için psikolojik iyilik halinin korunması |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Psilkolojk iyilik halinin önemi, iyilik hali yıldız modeli tanıtılması |
|
|
16:15-16:30 |
Çay/Kahve Arası |
|
16:30-18:00 Ders Saati: 2 |
DERS ADI: Etkin İletişim Becerilerinin sağlanması |
|
DERS VERECEK EĞİTMENLER: Erdem TAŞDEMİR |
|
|
DERS KONUSU: Mesleki dayanıklılığı artırmak için iletişim becerilerinin kullanımı ve sürdürülebilir psikolojik iyilik hali |
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ:
|
|
|
Toplam ders saati |
11 |
|
2. GÜN (10 Kasım 2026) |
||
|
09:00-9:45 Ders Saati: 1 |
DERS ADI:Atölye Bilgilendirmesi |
|
|
DERS VERECEK EĞİTMEN: Melek Üçüncüoğlu, Yasemin Türk |
||
|
DERS KONUSU:Katılımcılara simülasyon ve drama atolyelerinin tanıtımı |
||
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Katılımcıların eğitim ortamına aşinalığını sağlamak, eğitimin verimini arttırmak amacıyla bilgilendirme yapılacaktır. Simülasyon ve drama yönteminin genel uygulama özelliklerinden ve beklentilerden bahsedilecektir. |
||
|
09:45-10:00 |
Çay/Kahve Arası |
|
|
DERS ADI: Atölye 1: Simülasyon İletişim hatası, Atölye 2: Drama |
||
|
DERS VERECEK EĞİTMEN:
|
||
|
DERS KONUSU:
|
||
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Katılımcılar Grup A, Grup B olmak üzere 15 kişilik iki gruba ayrılacaktır. |
Atölye 1: Simülasyon Bu oturum üç aşamadan oluşacaktır.
|
Atöyle 2: Drama Bu oturum üç aşamadan oluşacaktır.
|
|
Ders saati /Gruplar |
Atölye 1: Simülasyon
|
Atöyle 2: Drama
|
|
10:00 - 13:00 |
Grup A |
Grup B |
|
13:00-14:00 |
Öğle yemek molası |
|
|
14:00 - 17:00 |
Grup B |
Grup A |
|
Toplam Ders saati |
13 saat |
|
|
3. GÜN (11 Kasım 2026) |
|||
|
09:00-9:45 Ders Saati: 1 |
DERS ADI:Atölye Bilgilendirmesi |
||
|
|
DERS VERECEK EĞİTMEN: Elif Kılıç Güner, Yasemin Güner |
||
|
|
DERS KONUSU:Katılımcılara oyunlaştırma ve workshop atolyelerinin tanıtımı |
||
|
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Katılımcıların eğitim ortamına aşinalığını sağlamak, eğitimin verimini arttırmak amacıyla bilgilendirme yapılacaktır. Simülasyon ve drama yönteminin genel uygulama özelliklerinden ve beklentilerden bahsedilecektir. |
||
|
09:45-10:00 |
Çay/Kahve Arası |
||
|
DERS ADI: Atöyle 3: Oyunlaştırma, Atölye 4: Workshop |
|||
|
DERS VERECEK EĞİTMEN:
|
|||
|
DERS KONUSU:
|
|||
|
DETAYLI DERS İÇERİĞİ: Katılımcılar Grup A, Grup B olmak üzere 15 kişilik iki gruba ayrılacaktır. |
Atöyle 3: Oyunlaştırma Bu oturum üç aşamadan oluşacaktır.
|
Atölye 4: Workshop Bu oturum üç aşamadan oluşacaktır.
|
|
|
Ders saati /Gruplar |
Oyunlaştırma
|
Atölye (Workshop)
|
|
|
10:00 - 13:00 |
Grup A
|
Grup B |
|
|
14:00-17:00 |
Öğle yemek molası |
||
|
13:00 ? 17:00 |
Grup B
|
Grup A |
|
|
Toplam Ders saati |
13 saat |
||
Etkinlik Yeri: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü?ne bağlı Simülasyon Eğitim Merkezinde gerçekleştirilecektir.
Etkinlik yapılacak alanın fiziki ve teknik donanımı:Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü Bölge Eğitim ve Araştırma ve Simülasyon Merkezi, İl Sağlık Müdürlüğü Kampusu içerisinde bulunmaktadır. Bina içerisinde bir adet 21 kişilik toplantı/eğitim salonu, bir adet simülasyon eğitim odası ve bir adet eğitim salonu ve bir adet eğitim ofisi bulunmaktadır. Salonların bulunduğu alanda mola zamanlarında kullanılmak üzere 1 adet mutfak ve sosyal alan vardır. Toplantı/ Eğitim salonunda internet bağlantısı olan yansıtıcı bulunmaktadır.
Simülasyon ses düzeni komuta odasından simülasyon odası, eğitim salonu ve eğitim/toplantı salonuna aktarılabilmektedir. Simülasyon görüntü aktarımı toplantı/eğitim salonuna yapılabilmektedir. Eğitimlerde kullanılan maketler; 2 adet erişkin Orta Düzeyde Gerçekliği Yansıtan Simülatör (Medium Low Fidelity), 1 adet pediatrik Orta Düzeyde Gerçekliği Yansıtan Simülatör, 3 er adet erişkin, çocuk ve bebek temel yaşam desteği basit maket, 3?er adet erişkin, çocuk ve bebek endotrakeal entübasyon maketi, 1 adet kemik içi uygulama maketi ve 1 adet iğne dekompresyon uygulama maketleridir. Ayrıca eğitim merkezimizde acil yardım ambulanslarında kullanılan tüm sedye, monitör, tıbbı donanım ve sarf malzemeler mevcuttur.
Konaklama: Bu bilimsel eğitim etkiliğine katılımcılar Trabzon ili içerisinden katılacağı için konaklama kapsamında herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.
Etkinlik süresince sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve ara ikramlar organizasyon komitesi tarafından toplu olarak sağlanacaktır. Yemek hizmeti anlaşmalı catering firmaları aracılığıyla karşılanacaktır. Katılımcıların beslenme ihtiyaçları ve özel diyet talepleri etkinlik öncesinde anket yoluyla toplanarak değerlendirilecektir.
13 Şubat 2026
