Prof. Dr. Mehmet Yazıcı, muhasebe alanındaki çalışmaları ve Trabzon’da iktisadi ve ticari bilimler eÄŸitiminin kurumsallaÅŸmasına katkılarıyla tanınan bir akademisyen ve eÄŸitim yöneticisidir. Trabzon Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi’nin (TÄ°TÄ°A) kurucu baÅŸkanı olarak üstlendiÄŸi görev, bugün Karadeniz Teknik Üniversitesi Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi’nin kurumsal geçmiÅŸinin önemli bir parçasını oluÅŸturmaktadır (Sürmen, 2021).

Trabzon’un Sürmene ilçesine baÄŸlı Çimenli köyünden olan Yazıcı, Samsun Ticaret Lisesi’nin ardından Ä°stanbul Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu’nu bitirdi (Yılmaz, 2026). Cumhuriyet gazetesinin 24 Kasım 1985 tarihli söyleÅŸisindeki biyografik bilgilere göre, 1955 yılında yükseköÄŸrenimini tamamladı; 1960 yılında Viyana’da iÅŸletmelerde hesap iÅŸlerinin organizasyonu üzerine doktorasını yaptı. Akademik çalışmalarını Ä°stanbul Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi’nde sürdürdü. Aynı kaynak, 1985 yılında Marmara Üniversitesi’nde Muhasebe Organizasyonu ve Denetimi Bilim Dalı baÅŸkanlığını yürüttüÄŸünü belirtmektedir (Cumhuriyet, 1985).

Yazıcı’nın bilimsel ilgisi, muhasebenin örgütlenmesi, tekdüzen muhasebe sistemi ve denetim üzerinde yoÄŸunlaÅŸtı. Ulusoy (2021), onun 1965 tarihli doçentlik çalışmasının tekdüzen muhasebe sistemini ele aldığını ve bu yaklaşımı TÄ°TÄ°A’daki derslerinde öÄŸrencilere aktardığını belirtmektedir. Yazıcı, 1985 tarihli gazete söyleÅŸisinde de sistemli muhasebe ve etkili denetimi, ekonomik hayatın güvenilir biçimde iÅŸlemesiyle iliÅŸkilendirdi. Muhasebe ve denetim mesleÄŸinin ayrı bir yasal çerçeveye kavuÅŸturulmasını savundu (Cumhuriyet, 1985).

Trabzon’daki kurumsal katkıları, TÄ°TÄ°A’nın kuruluÅŸ sürecinde somutlaÅŸtı. Akademinin 12 Nisan 1979 tarihli ilk toplantısında baÅŸkan seçilen Yazıcı’nın ataması, 15 Mayıs 1979’da onaylandı. Akademi, onun baÅŸkanlığı döneminde 10 Aralık 1979’da Nemlizade Konağı’nda iktisat ve iÅŸletme bölümlerindeki toplam 200 öÄŸrenciyle öÄŸretime baÅŸladı. TÄ°TÄ°A'nın açılış konuÅŸmasında akademiye bakış açısını ortaya koymuÅŸtu :
 

"Sayın Bakanlar, Senatör ve Milletvekilleri,

Sayın Vali ve Belediye Başkanı,

Sayın Rektör, Akademi BaÅŸkanları ve ÖÄŸretim Üyeleri,

Sayın Konuklar,

Hepinizi saygıyla selâmlarım.

Bugün, burada, kuruluÅŸunu kutladığımız Trabzon Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi'nin oluÅŸumunda, ÅŸimdiye kadar emeÄŸi geçenlere, bir yurttaÅŸ olarak, bir Trabzonlu hemÅŸehri olarak ve bir öÄŸretim üyesi olarak çok teÅŸekkür ederim, saÄŸ olsunlar, var olsunlar. Onları kutlarım, bu amacın gerçekleÅŸtirilmesindeki özverileri unutulmayacaktır.

29 Haziran 1978'de 2151 sayılı kanunla yasal olarak kurulmuÅŸ olan Trabzon Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi'ne ilk baÅŸkan seçilmiÅŸ bulunuyorum. Bu görevi üstlenmemi öÄŸütleyen ve bana yol gösteren sayın BaÅŸkanım Prof. Dr. Orhan OÄŸuz'a ve beni bu göreve seçen Trabzon Akademisi'nin ilk Profesörler Kurulu'nun sayın üyelerine teÅŸekkür ederim. Güvenlerine layık olmaya çalışacağım.

Trabzon Akademisi'nin ilk BaÅŸkanı olduÄŸum için heyecanlıyım, mutluyum ve sevinçliyim.

Bu heyecan, mutluluk ve sevincimin baÅŸkan olmaktan öte, daha geçerli nedenleri vardır.

Åžöyle ki:

1.HemÅŸehrisi olmakla onur duyduÄŸum Trabzon; coÄŸrafi, ekonomik ve sosyal durumu dolayısı ile böyle bir yüksek öÄŸretim kurumunun yıllarca özlemini çekmiÅŸtir.

Mezunu ve mensubu olmakla onur duyduÄŸum 98 yıllık geçmiÅŸi olan Ä°stanbul Akademisi'nden sonra kurulan Ticaret Akademilerinden ilki Trabzon'da, ikincisi de Kayseri'nde kurulmuÅŸ olsaydı, ülke yararına daha uygun olurdu; diye düÅŸünüyorum.

Bu yörelerde yaÅŸayan insanların doÄŸuÅŸtan yetenekli tüccar ve iÅŸletmeci oldukları görüÅŸüne katılıyorum. Ancak bu, onların iktisadi ve ticari bilimler alanında yükseköÄŸrenime gereksinme duymadıkları anlamına gelmez. Tam tersine, özellikle bu yeteneklerini geliÅŸtirmek ve yurt ekonomisine katkılarını daha da artırmak için böyle bir yükseköÄŸrenime gereksinmeleri vardır.

Nitekim, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında bu görüÅŸten hareketle, Trabzon'da bir Yüksek Ticaret Okulu kurulmuÅŸ fakat ne yazık ki ömrü kısa olmuÅŸtur.

2.Türkiye'de Cumhuriyet döneminde, Ä°zmir, Ankara, EskiÅŸehir, Adana ve Bursa'da olmak üzere beÅŸ Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi kurulmuÅŸtur. Bütün bu Akademiler, Sinop'tan Hatay'a çekilen çizginin batısında kalır. Bu çizginin doÄŸusunda kurulabilen bu tür ilk yükseköÄŸretim kurumu, Trabzon Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi'dir. Böyle bir yükseköÄŸretim kurumunun, bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel geliÅŸmesinde etkin olacağı doÄŸaldır.

3.YükseköÄŸretim kurumlarını yurt düzeyinde dengeli bir biçimde kurmanın özellikle ülke ekonomisine mal oluÅŸ ve üretkenlik açısından, yararı açıkça ortadadır.

ÖrneÄŸin, doÄŸuda geliÅŸmekte olan bir yöreden 3000 kadar öÄŸrencinin batıdaki büyük kentlerde yükseköÄŸrenim yapmasının ülkeye mal oluÅŸu ile, 30 kadar öÄŸretim üyesinin özendirilerek doÄŸuda geliÅŸmekte olan yörelerde öÄŸretim görevi yapmasının mal oluÅŸu arasında büyük fark vardır.

4.Trabzon Akademisi gibi doÄŸuda kurulan ve kurulacak yükseköÄŸretim batıdaki büyük kentlere göçü, büyük kentlerdeki hızlı nüfus artışını kısmen etkileyecek ve büyük kent sorununa kısmen çözüm getirecektir. Ayrıca, yükseköÄŸretim yapmış aydınlar, bulunduÄŸu yöre halkından kopmamış olacaktır.

İşte bu sayılan ve daha da sayılabilecek nedenlerle, Trabzon Akademisinin kuruluşuna seviniyorum.

Bir an önce çıkmasını dilediÄŸim yeni üniversiteler yasası ile doÄŸuda, bu tür yükseköÄŸretim kurumlarının sayısının artacağını, kurulmuÅŸ olanların da hızla geliÅŸeceÄŸini umuyorum.

Her yükseköÄŸretim kurumu; öÄŸretici, öÄŸrenci, program ve öÄŸretim araçları olmak üzere baÅŸlıca dört öÄŸeden oluÅŸur.

Trabzon'da öÄŸrenci bulmada güçlük çıkacağını sanmıyorum.

Trabzon Akademisi'nin ilk Profesörler Kurulunun, gerekli öÄŸretim programını elden geldiÄŸince en iyi bir biçimde yapacağına güvenim tamdır.

Geriye, öÄŸretim üyesi ve öÄŸretim araçlarının saÄŸlanması sorunu kalıyor.

Böyle mutlu günlerde, törenlerde sorunlardan söz etmek hoÅŸ karşılanmaz. Ancak, görevi üstlenmiÅŸ birisi olarak, öÄŸretim ve araÅŸtırmaya baÅŸlayabilmek için, ÅŸu anda beni en çok düÅŸündüren bu sorunlardır.

Bu sorunların çözümünde yol gösterici olarak, akademiler, üniversiteler kurmuÅŸ, Millî EÄŸitim Bakanlığı gibi yüksek görevlerde bulunmuÅŸ, Türkiye’de yükseköÄŸretim sorunlarını en iyi bilen, Ä°stanbul Akademisi'nde BaÅŸkanım Sayın Prof. Dr. Orhan OÄŸuz'un yardımlarını benden esirgemeyeceÄŸinden emin olduÄŸumu belirtmek isterim.

ÖÄŸretim üyesi, öÄŸretim yardımcısı ve okutman bulma ve atamada, öÄŸretim programlarının yapımında sayın Rektör, Akademi BaÅŸkanları ve öÄŸretim üyesi arkadaÅŸlarımın yardımlarını esirgemeyeceÄŸini umuyorum.

Özellikle öÄŸretim araçlarının saÄŸlanmasında, baÅŸta devlet adamlarımız sayın bakan, senatör ve milletvekilleri olmak üzere, vali, belediye baÅŸkanı, Trabzon Akademisini Kurma ve YaÅŸatma DerneÄŸi baÅŸkan ve üyelerinin yardımlarını esirgemeyeceÄŸini umuyorum.

Trabzon Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademisi'nin en kısa sürede öÄŸretim ve araÅŸtırma faaliyetlerine geçmesini ve bu faaliyetlerini sonsuza dek sürdürmesini, uÄŸurlu ve baÅŸarılı olmasını Yüce Tanrıdan dilerim.

Hepinize saygılarımı sunarım.”

Merhum Yazıcı'nın uÄŸraÅŸlarıyla  farklı yükseköÄŸretim kurumlarından öÄŸretim üyelerinin katkılarıyla TÄ°TÄ°A'nın eÄŸitim kadrosu desteklendi. TÄ°TÄ°A’nın 1982 yılında Karadeniz (Teknik) Üniversitesi Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi’ne dönüÅŸtürülmesi sırasında geçici dekanlık görevini üstlenen Yazıcı, ardından Marmara Üniversitesi’ndeki görevine döndü (Sürmen, 2021).

ÖÄŸrencilerinin anlatıları, Yazıcı’nın eÄŸitimci ve yönetici kimliÄŸinin gündelik iliÅŸkilerdeki karşılığını göstermektedir. Ulusoy (2021), onu sorgulayıcı, düÅŸüncelerini açıkça ifade eden ve öÄŸrencilerle doÄŸrudan iletiÅŸim kuran bir hoca olarak deÄŸerlendirmektedir. Boyabat Gazetesi’nde yayımlanan bir mezun anlatısında ise yeni öÄŸrencileri tanımaya zaman ayırması, öÄŸrencilere güvenmesi ve akademi çevresinde ortak bir aidiyet oluÅŸturması öne çıkarılmaktadır. Anlatıda, kantin ve yemekhane uygulamaları üzerinden öÄŸrencilerin ihtiyaçlarına duyarlı bir yönetim yaklaşımı tasvir edilmektedir (Boyabat Gazetesi, 2010). Bu kiÅŸisel tanıklıklar, mezunların “TÄ°TÄ°A ruhu” olarak adlandırdığı kurum kültürünün oluÅŸumunda Yazıcı’ya atfettikleri rolü anlamaya katkı saÄŸlamaktadır.

Ekim 2026’da vefat eden Prof. Dr. Mehmet Yazıcı, muhasebe alanındaki akademik çalışmaları ve Trabzon’da kurulmasına öncülük ettiÄŸi eÄŸitim kurumuyla anılmaktadır (Yılmaz, 2026). Bilimsel çalışmaları, kurumun kuruluÅŸ tarihindeki görevleri ve öÄŸrenci tanıklıkları birlikte deÄŸerlendirildiÄŸinde, akademik üretim ile eÄŸitim yöneticiliÄŸini bir arada sürdüren bir yaÅŸam öyküsü ortaya çıkmaktadır (Sürmen, 2021; Ulusoy, 2021).

Merhum Yazıcı'nın cenazesi 13.10.2026 tarihi (yarın) öÄŸle namazını müteakip Ä°stanbul Emirgan Hamid-i Evvel Camii’nde kılınacak cenaze namazından sonra AÅŸiyan Mezarlığı’nda defnedilecektir. Hocamıza Allah'tan rahmet; sevenlerine ve öÄŸrencilerine baÅŸsaÄŸlığı dileriz.

Kaynakça

Halı saha futbolu, Nemlizade Konağı, Mehmet Yazıcı Hoca ve TİTİA ruhu. (2010, 3 Ocak). Boyabat Gazetesi. https://www.boyabatgazetesi.com/?archive=1302643277&id=1262560688&start_from=&subaction=showfull&ucat=34

Güvemli, O. (2003), Ä°ktisadi ve Ticari Ä°limler Akademileri Tarihi, Proje Yayın Danış A.Åž., Ä°stanbul

Sürmen, Y. (2021). T.C. Karadeniz Teknik Üniversitesi - Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi’nin kuruluÅŸu ve tarihsel geliÅŸimi. Karadeniz Ekonomi AraÅŸtırmaları Dergisi, 2(2), 50–63. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2163763

Ulusoy, A. (2021, 23 Temmuz). Mehmet Yazıcı’nın “Faiz” kitabı. Yeni Åžafak. https://www.yenisafak.com/yazarlar/ahmet-ulusoy/mehmet-yazicinin-faiz-kitabi-2059115

Yeminli mali müÅŸavirliÄŸin yasayla düzenlenmesini iÅŸ âlemi istemiyor. (1985, 24 Kasım). Cumhuriyet, s. 9. https://egazete.cumhuriyet.com.tr/en/catalog/192/1985/11/24/9

Yılmaz, F. (2026, 11 Ekim). Trabzon’un eÄŸitim tarihinde iz bırakan Sürmeneli profesörden acı haber! 61saat. https://www.61saat.com/trabzonun-egitim-tarihinde-iz-birakan-surmeneli-profesorden-aci-haber

TÄ°TÄ°A'dan Ä°Ä°BF'ye 46.Yıl Sergisi Sürüyor (2026) https://ktu.edu.tr/isletme/haber/titiadan-iibfye-46yil-sergisi-suruyor

ArÅŸ. Gör. Muhammet Negiz