İlaçların oral yoldan uygulanması; çeşitli kullanım kolaylığı, hasta rahatlığı, üretim basitliği ve maliyet etkinliği sebebiyle en çok tercih edilen yoldur. Ancak oral ilaç uygulamasıyla ilgili olarak, tedaviye uyum göstermeyen, pediatrik, geriatrik, bulantısı olan hastalar için yeni teknolojiler kullanılarak birçok yeni alternatif, sürekli olarak geliştirilmektedir. Ağızda dağılan filmler (ODF; orodispersibl film), dil üzerine yerleştirildiğinde tükürükle temas ederek saniyeler içinde hidrate olan, parçalanan ve etkin maddeyi serbest bırakan ince, esnek ve su gerektirmeyen modern dozaj formlarıdır.
Tarihsel Gelişim
ODF yaklaşımı ilk kez 1960’lı yıllarda ortaya atılmış, ancak ticarileşme aşamaları 2000’li yıllarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Öncelikli olarak terapötik olmayan ürünlerle pazara giriş yapılmıştır. Bu alandaki ilk ticari başarı örneklerinden biri, Pfizer tarafından piyasaya sunulan Listerine PocketPaks olmuştur. Listerine PocketPaks, ağız içine yerleştirildiğinde saniyeler içinde çözünen ince şerit formunda bir nefes tazeleyicidir. Su gerektirmez; dil üzerine konulduğunda hızla erir ve ferahlatıcı etki sağlar. Bu ürün, ODF teknolojisinin geniş kitleler tarafından tanınmasını sağlamıştır.
Neden Tercih Ediliyor?
Ağızda dağılan filmler, ince, esnek ve hızlı çözünen tabakalardır. Günümüzde ODF’ler etkin maddeleri ağız boşluğuna kolaylıkla iletebilmesi, uygulama için suya ihtiyaç duymamaları, yutma kolaylığı, hassas dozlama, hasta uyuncunun artırılması ve hızlı etki başlangıcı gibi özellikleri sayesinde geleneksel oral dozaj formlarına göre çeşitli avantajları ile öne çıkmaktadırlar. Ağız mukozasının geçirgenliği, deriye kıyasla çok daha yüksektir; bu da uygun etkin maddeler için hızlı sistemik etki avantajı sağlar.
- Antiülser, antiastmatik, antihistaminik ve analjezik ilaçlar
- Merkezi sinir sistemi hastalıkları ve kardiyovasküler hastalıklar
- Hormonal tedaviler, besin takviyeleri ve fonksiyonel ürünler
- Kemoterapi veya ameliyat sonrası bulantı-kusma tedavisi
- Yutma güçlüğü yaşayan hastalarda şurup ve çiğneme tabletlerine alternatif
Ağızda dağılan filmler, geleneksel katı dozaj formlarına güçlü bir alternatif olarak ilaç teknolojisinde yenilikçi bir alan oluşturmaktadır. İlaç taşıyıcı sistemlerinde çok yönlü özellik gösteren ODF’ler alanındaki güncel gelişmeler, klinik ve ilaç endüstrisine değerli katkılar sağlamaktadır.