ÖÄžRENCÄ° Ä°Åž YÜKÜNE DAYALI AVRUPA KREDÄ° TRANSFER SÄ°STEMÄ° (AKTS) HESAPLAMA KILAVUZU

1. AKTS Nedir?

Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS), Bologna Süreci çerçevesinde oluÅŸturulmuÅŸ bir akademik kredi ve tanınma sistemidir. Sistemin temel amacı; farklı ülkelerdeki yükseköÄŸretim kurumlarında öÄŸrenim gören deÄŸiÅŸim öÄŸrencilerinin almış oldukları derslerin ve elde ettikleri öÄŸrenme çıktılarının ilgili kurumlar arasında karşılıklı ve adil bir biçimde tanınmasını güvence altına almaktır.

2. AKTS Kredisi ve Temel EÅŸdeÄŸerlikler

AKTS kredisi; bir derste belirlenen öÄŸrenme çıktılarına ulaÅŸabilmek için öÄŸrencinin harcaması gereken toplam iÅŸ yükünü sayısal olarak ifade eden deÄŸerdir. Kredi hesaplamasının belirleyici ölçütü, ders saati deÄŸil; öÄŸrenci iÅŸ yüküdur.

Bir akademik yılda zorunlu olarak tamamlanması gereken toplam AKTS deÄŸeri 60, bir yarıyılda ise 30'dur. Bu doÄŸrultuda KTÜ Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi öÄŸrencileri için bir yarıyıldaki beklenen toplam iÅŸ yükü 750–900 saat arasında deÄŸiÅŸmektedir (30 AKTS × 25–30 saat).

3. ÖÄŸrenci Ä°ÅŸ Yükü Kapsamı

ÖÄŸrenci iÅŸ yükü; bir dersin öÄŸrenme çıktılarına ulaÅŸabilmek amacıyla öÄŸrencinin hem ders içinde hem de ders dışında gerçekleÅŸtirdiÄŸi tüm öÄŸrenme etkinliklerini kapsar. Bu etkinlikler aÅŸağıdaki gibi sıralanabilir:

• Derse katılım (sınıf, laboratuvar, uygulama, saha çalışması vb.)
• Ders öncesi ve sonrası hazırlık çalışmaları
• Ödev, araÅŸtırma, proje ve alan çalışması hazırlama
• Ara sınav ve dönem sonu sınavı için hazırlık ve sınav süresi
• Seminer, atölye ve benzeri akademik etkinlikler

Örnek: 2 AKTS'lik bir ders için öÄŸrencinin harcaması beklenen toplam iÅŸ yükü yaklaşık 50–60 saattir. Bu süre; derse devam, hazırlık, ödev ve sınav süreçlerini bütünüyle kapsamaktadır.

4. Ä°ÅŸ Yükünü Etkileyen Faktörler

AKTS kredisi yalnızca haftalık ders saatiyle doÄŸru orantılı deÄŸildir. AÅŸağıdaki etkenler iÅŸ yükünü doÄŸrudan belirler:

• Dersin içerik derinliÄŸi ve kapsamı
• Seçilen öÄŸretim yöntemleri (anlatım, tartışma, vaka analizi, proje çalışması vb.)
• Kullanılan ölçme ve deÄŸerlendirme araçlarının niteliÄŸi
• Bağımsız araÅŸtırma, okuma ve proje hazırlığı için ayrılması gereken süre
• Ders programının genel yapısı ve diÄŸer derslerle uyumu

Bu nedenle haftalık ders saati görece az olmakla birlikte kapsamlı bireysel çalışma gerektiren bir dersin AKTS deÄŸeri, haftalık ders saati daha fazla olan bir dersten yüksek olabilir. Belirleyici olan, ders içeriÄŸiyle orantılı iÅŸ yüküdur.

5. AKTS Ä°ÅŸ Yükü Belirleme Süreci

Bir dersin AKTS kredisinin belirlenmesinde aşağıdaki adımlar sırasıyla izlenmelidir:

Adım 1 — ÖÄŸrenme Çıktılarının Belirlenmesi Dersin sonunda öÄŸrencinin kazanması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinlikler açık ve ölçülebilir biçimde tanımlanmalıdır.

Adım 2 — ÖÄŸretim Etkinliklerinin Planlanması Hedeflenen çıktılara ulaÅŸmak için kullanılacak öÄŸrenme-öÄŸretme yöntemleri (anlatım, tartışma, uygulama, proje vb.) ve bunlara karşılık gelen süre belirlenmesi gerekmektedir.

Adım 3 — DeÄŸerlendirme Tekniklerinin Seçilmesi ÖÄŸrenme çıktılarının ne ölçüde kazanıldığını ölçecek uygun deÄŸerlendirme araçları (sınav, ödev, sunum, raporlama vb.) seçilmelidir.

Adım 4 — Etkinlik Sürelerinin Hesaplanması Her etkinlik türü için öÄŸrencinin harcayacağı süre saat cinsinden tahmin edilmeli; bu süreler toplanarak dersin toplam iÅŸ yükü hesaplanmalıdır.

Hesaplama ÖrneÄŸi: Toplam iÅŸ yükü 66 saat olarak belirlenen bir dersin AKTS deÄŸeri → 66 ÷ 30 = 2,2 → 2 AKTS (tam sayıya yuvarlanır).

Adım 5 — BYS'ye GiriÅŸin Yapılması Hesaplanan iÅŸ yükü süreleri, KTÜ Bilgi Yönetim Sistemi (BYS) üzerinden öÄŸretim elemanı ÅŸifresiyle oturum açılarak AKTS Ä°ÅŸ Yükü Tablosu menüsüne saat bazında girilmelidir. Sistem, girilen verilere dayanarak dersin AKTS kredisini otomatik olarak hesaplar.

Adım 6 — Standart Kredi Sınırının Kontrol Edilmesi Hesaplanan AKTS deÄŸeri, ders programında o derse tahsis edilen standart AKTS sınırını aÅŸmamalıdır. Dönem içi etkinlikler, sınavlar ve ödevler bu sınır gözetilerek planlanmalı; iÅŸ yükü belirlenen kredi deÄŸeriyle uyumlu tutulmalıdır.

6. Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• AKTS kredisi tam sayı olarak ifade edilmelidir; ondalıklı deÄŸerler sistematik olarak tam sayıya yuvarlanan biçimde hesaplanmaktadır.
• Zorunlu ve seçmeli dersler ile proje, uygulama ve alan çalışması gibi tüm eÄŸitim faaliyetleri için AKTS kredisi belirlenmelidir.
• Her öÄŸretim elemanı, kendi dersiyle ilgili öÄŸrenci iÅŸ yükünü en doÄŸru ÅŸekilde kendisi takdir edebilecektir. AKTS hesaplaması bu gerçekçi takdir üzerine inÅŸa edilmektedir.