Psikolojide Zaman Yönetmi

ZAMAN YÖNETİMİ
 
Zamanı iyi kullanmak aynı zamanda kaliteli ve verimli yaşamak anlamına gelir. Zaman herkes için farklı ‘yapılacak şeyler’ listesi içerir. Bir öğrenci için ise zamanın etkin kullanımı, ders çalışma, uyuma ve sosyal faaliyetleri dengeli bir biçimde hayatına yerleştirmeyi sağlar. Zamanı iyi kullanmayan birinin kaygı düzeyinin sürekli yüksek olması ve her zaman bir şeyleri yetiştirememekten yakınması doğaldır. Oysa iyi bir planlamayla, ders çalışmaya da eğlenmeye de dinlenmeye de vakit bulmak mümkündür.
 
ZAMANIMI NASIL PLANLAMALIYIM ?
 
Yapılacak İşler Listesi Hazırlamak
Bazen yapılması öncelikli bir sürü iş varken kendinizi televizyon izlerken, birileriyle sohbet ederken, uzun uzun telefon konuşmaları yaparken, dergi, kitap okurken ya da gezerken bulursunuz. Şüphesiz bütün bu aktiviteler hayatınızda yapmaktan hoşlandığınız şeyleri oluşturur ama en önemli sınavınızın öncesinde ya da ödev tesliminize bir gün kalmışken bu aktivitelerle ilgilendiğinizi varsayalım.
 
Sonrasında neler yaşanabilir?
 Ödevinizi yetiştiremeyeceğinize ya da sınava yeterince hazırlanmadığınıza dair yoğun bir kaygı, Aceleyle çok da verimli olmayan bir şekilde çalışmaya ÇALIŞMAK‘Zaten hiçbir zaman yetiştiremiyorum, beceremiyorum’ gibi düşünceler ve kendine güven kaybı, Hayal kırıklığı, Suçluluk duygusu, Bir daha böyle olmayacağına dair verilen sözler. Bu listeyi uzatabilirsiniz. Burada acaba zamanın kendisi mi suçlu yoksa bu duygu ve düşünceler iyi planlanmamış bir zamanın ürünü mü? İyi planlanmamış bir zaman sonrasında, yapmanız gereken şeyler için daha büyük bir çaba harcamanıza ve sıkıntıya girmenize yol açabilir. Bunun yerine yapacağınız şeyleri sizin için önem sırasına göre düzenlemeniz, tahmininizden daha çok işinize yarayacaktır.
 
Bunu nasıl yapabilirsiniz?
Günlük yapılacak şeyler listesi hazırlayın. Yazarak çalışmak yapılacakları daha net görmenizi sağlar. Oluşturacağınız liste, o gün için yapmayı düşündüğünüz şeyler içinden, sizin için en önemli olandan en az önemli olana doğru olmalı. En önemli işleri seçerken en çok keyif aldıklarınızı değil yapmadığınızda sizi en çok sıkıntıya sokacak olanları göz önünde bulundurun. En az önemli olanları belirlerken de yapılıp yapılmaması o gün için ya da uzun vadede hayatınızın akışını etkilemeyecek aktiviteler olmasına özen gösterin. O gün için yapılacakları belirledikten sonra önem sırasına göre 1’den başlayan numaralar verebilirsiniz. Burada en önemli şey, ilk numaralardaki aktiviteleri bitirmeden alt sıralara geçmemektir. Listenizde; son ödeme tarihi o gün olan telefon faturası, dergi okumak, arkadaşlarla sohbet etmek, yemek yemek, telefon görüşmeleri, teslim tarihi ertesi gün olan bir ödev, TV izlemek, sinemaya gitmek v.b. olabilir. Böyle bir durumda nasıl bir liste oluşturmak uygun olur?
 
Yardım İstemek ve Hayır Diyebilmek
Bazen çok yoğun olduğunuz dönemlerde, daha az önemli işleriniz için ailenizden, arkadaşlarınızdan yardım isteyebilirsiniz. Bireysel olarak yapmanızın gerekmediği ama yapılmasının önemli olduğu işlerde başkalarından bu işi sizin yerinize yapmasını talep edebilirsiniz ( ör, arkadaşınızın sizde olan kitabını teslim etmek, evcil hayvanınıza yemek vermek v.b) Bazen de çok iyi bilmediğiniz ve bu yüzden çok fazla zaman harcayacağınız aktiviteler için yardım isteyebilirsiniz. Örneğin, sınav öncesinde bir konuyu hiç anlamamışsanız tek başınıza çalışmak çok zamanınızı alacaksa iyi bilen bir arkadaşınızdan yardım isteyebilirsiniz. Bunun yanı sıra çok önemli bir işinizin öncesinde sizden bir şey talep edildiğinde, ‘Bu işi yapmam benim kendi işimi yapmamı aksatacak mı?’ ‘Sonrasında sıkıntıya girmeme sebep olacak mı?’ sorularına yanıt verdikten sonra karar verin. Gerektiğinde hayır deme hakkınızı kullanın.
 
Uzun Vadeli Liste Oluşturmak
Günlük yapılacak işler listesi hazırlamak gibi, uzun vadeli amaçlar listesi oluşturmak da zamanı kontrol etmek ve hedeflerinizin neresinde olduğunuzu fark etmek için önemlidir. Bu listeyi üç aşamadan oluşturun. Birincisi hayat boyu amaçlarınız, ikincisi bir yıllık amaçlarınız, üçüncüsü de bir aylık amaçlarınız için olsun. Her üç kategori için de ‘en önemli amaçlar’, ‘daha az önemli amaçlar’ ve ‘gerçekleşmemesi bir kayba yol açmayacak amaçlar’ listesi oluşturun. Hayat boyu amaçlarınız için bir örnek çizelge aşağıda verilmiştir:
Hayat Boyu Amaçlarım___________________________________________
 En önemli amaçlarım____________________________________________
 Daha az önemli amaçlarım________________________________________
 Gerçekleşmemesi bir kayba yol açmayacak olan amaçlarım_______________
 
Hazırlayacağınız üç kategoriden en önemli maddeleri ayırın ve bunlar üzerinde çalışmaya başlayın. Her ay bunları gerçekleştirmek için ne yaptığınızı gözden geçirin. Her ay yeni bir liste oluşturun. Her yeni düzenlediğiniz listede amaçlarınız veya önem dereceleri yer değiştirebilir. Burada önemli olan amaçlarınız için neler yaptığınızı ya da yapmanıza engel olan şeyleri görerek zamanı nasıl kullandığınızı fark edebilmektir.
 
‘DÜNYADA BÜTÜN İNSANLARA DEMOKRATİK OLARAK VERİLMİŞ TEK ŞEY ZAMANDIR. BAŞARILI VE BAŞARISIZ BÜTÜN İNSANLARIN GÜNLERİ 24 SAAT, HAFTALARI 7, AYLARI 30 GÜNDÜR.’ (Baltaş, 2002)

Kaynakça
BALTAŞ, Acar – Zuhal. ( 2002). Stres ve Başa Çıkma Yolları. Remzi Kitabevi :
İstanbul
Daha fazla yardım için :
Psikolojik Danışmanlık Birimi
Adres:Karadeniz Teknik Üniversitesi. Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı
 ( Mediko Sosyal).
Tel:0 462 377 22 27- 3202