Akreditasyon Program Çıktıları

Program Çıktıları

İnşaat Mühendisliği Bölümünün eğitim amaçları, yalnızca kaliteli eğitimden geçmiş mezunlar vermeyi hedeflememektedir. Aynı zamanda, mezunlarımızın gelecekte elde edecekleri kariyer hedeflerini ortaya koymakta ve iş hayatına başladıkları andan bu yana bölümün gücünü yanlarında hissetmelerini amaçlamaktadır. Bu nedenle, İnşaat Mühendisliği Bölümü programının eğitim amaçları belirlenirken, öğrenci-akademisyen döngüsünden çıkılarak, söz sahibi olduğumuz bir piyasada mezunlarımızın etkin olarak çalışabilmesi için gerekli zemini oluşturma çalışmaları dikkate alınmıştır.

1. Program Çıktılarını Belirleme Yöntemi

Program çıktıları, her sene düzenli olarak Bölüm Kurulunda ve Eğitim Komisyonunda görüşülmekte ve güncellenmektedir. Bu çıktıların öğrenci üzerindeki etkisi her sene test edilerek ve teknoloji ve eğitim sistemindeki yeni gelişmeler de göz önünde bulundurularak güncellenmektedir.

2. Program Çıktıları

Program çıktıları, öğrencilerin programdaki eğitimleri süresince kazanmaları gereken bilgi, beceri ve davranışları tanımlayan ifadeler olarak ortaya konmaktadır. Bu çıktılar, program eğitim amaçlarına ulaşabilmek için gerekli bilgi, beceri ve davranış bileşenlerini kapsayacak şekilde MÜDEK Çıktıları’na paralel olarak belirlenmiş ve aşağıdaki tabloda verilmiştir.

                                          Tablo 1. Program çıktıları

 Çıktı No

 Program Çıktıları

i.

Matematik, fen bilimleri ve kendi dalları ile ilgili mühendislik konularında yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri mühendislik problemlerini modelleme ve çözme için uygulayabilme becerisi.

ii.

Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.

iii.

Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. (Gerçekçi kısıtlar ve koşullar tasarımın niteliğine göre, ekonomi, çevre sorunları, sürdürülebilirlik, üretilebilirlik, etik, sağlık, güvenlik, sosyal ve politik sorunlar gibi öğeleri içerirler.)

iv.

Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.

v.

Mühendislik problemlerinin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.

vi.

Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.

vii.

Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi.

viii.

Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.

ix.

Mesleki ve etik sorumluluk bilinci.

x.

Proje yönetimi ile risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürebilir kalkınma hakkında farkındalık.

xi.

Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ile çağın sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.

2014-2015 Bahar yarıyılından itibaren CAP değerlendirme sistemi uygulanmaktadır. Ders içeriği ve çıktı ilişkilendirmesi bilgi paketinin öğrenme çıktıları matrisinde (http://www.katalog.ktu.edu.tr/DersBilgiPaketi/matrix.aspx?pid=1&lang=1) mevcuttur.

  

Ayrıca, yürütülen ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin yanında, öğrencilerin program çıktılarına bağlı olarak geldikleri düzeyin belirlenmesi amacıyla oluşturulan yeni ölçme sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Bu değerlendirme sistemi kapsamında, her bir ders için öğrenim çıktılarına uygun olarak hazırlanan ve 15-25 arasında değişen sorular oluşturulmuş olup, her bir sorunun ilgili dersin hangi program çıktılarına ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Bu sorular, dersi alan öğrenciler üzerinde bir kez yarıyıl başında bir kez de yarıyıl sonunda olmak üzere 2 kez uygulanmıştır. Böylelikle, öğrencilerin yarıyıl boyunca aldıkları dersler ile birlikte ulaştıkları düzeyin daha etkin bir biçimde belirlenmesi hedeflenmektedir. Yapılan değerlendirme sonuçları, dersi veren öğretim elemanları ile paylaşılmakta ve tespit edilen bazı sorular (yarıyıl başında ve yarıyıl sonunda cevaplanma oranları çok düşük sorular) değiştirilmektedir.

3. Program Çıktılarının Program Eğitim Amaçlarıyla Uyumu

İnşaat Mühendisliği Bölümü amaç ve hedefleri arasında, bölgesel, ulusal, uluslararası düzeyde projeler üretebilen etkin ve bölgesel gelişme sürecinde önderlik rolü üstlenen mühendisler yetiştirmek yer almaktadır. Bunu sağlamak amacıyla, matematik, fen ve temel mühendislik bilgilerini inşaat mühendisliği alanlarına uygulama becerisi, karşılaşılan problemleri tanımlayabilme, formüle edebilme ve takiben etkin ve verimli bir biçimde çözebilme becerisi ile tasarlamaya yönelik temel bilgi ve becerilerin kazanılmasına yönelik hedefler program çıktıları arasına konmuştur. Mesleki etik ve sorumluluk ile öğrenmenin yaşam boyu sürekliliği bilincinin öğrenciye kazandırılması, program çıktıları içerisinde yer verilen en önemli amaçlardan biridir.

İnşaat mühendisliği uygulama alanlarının çok geniş olması, bazı uygulamalarda bilgi birikimine gereksinim duyulmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, program eğitim amaçları ve çıktıları arasında farklılıklar meydana gelmesi kaçınılmazdır. Bu dezavantajın giderilmesine yönelik mühendislik eğitiminin meslek hayatı boyunca devam ettiği düşüncesini ve günün koşullarına göre şekillenebilen inşaat mühendisliği problemlerindeki ve çözümlerindeki hızlı değişimlere uyum gösterebilme becerisini kazandırmaya yönelik hedeflere de program çıktıları içerisinde yer verilmiştir.

4. Program Çıktılarının Ölçme ve Değerlendirme Süreci

Hedeflenen program eğitim amaçlarının getirisi olan program çıktılarının sağlanma düzeyinin değerlendirilmesi Ders Değerlendirme Programı (CAP) olarak adlandırılan bir bilgisayar programında elektronik ortamda yapılmaktadır. Bu program, program çıktıları doğrultusunda derslerin doğrudan değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bu değerlendirme süreci, 2006-2007 eğitim öğretim yılında başlamış ve kesinti olmadan devam etmektedir.

CAP’ten elde edilen sonuçlar ışığında program eğitim amaçlarını karşılayacak ve geliştirecek nitelikte güncellemeler hazırlanmakta, uygulanmakta ve değerlendirilmektedir. Yapılması düşünülen güncellemeler, Bölüm Akademik Kuruluna sunulmakta ve bunlar, burada görüşülerek eğitimde kaliteyi artırmak için gerekli güncellemeler gerçekleştirilmektedir.

Ders Değerlendirme Programı (CAP)

Ders Değerlendirme Programı (CAP), Microsoft Excel’de hazırlanmış ve Dubai’de bir üniversitede başarıyla uygulanmakta olan bir bilgisayar programıdır. Programın kullanım hakkı üniversitemize de verilmiştir. Bu program, program çıktıları doğrultusunda derslerin doğrudan değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Seçilen 30 öğrenci için programa ait CAF, TOOL ve SCORE isimli 3 tablo öğretim elemanınca doldurulmaktadır. Girilen bu verilere göre, programdan, derslerle program çıktıları arasındaki uyumla ilgili çeşitli tablo ve grafikler elde edilmekte ve bunlar yorumlanmaktadır.

CAF: Program çıktılarının dersteki rölatif ağırlığını gösteren bir tablodur (Tablo 3). Rölatif ağırlıklar dersi veren öğretim elemanınca belli bir ölçek esas alınarak belirlenmektedir. Bölümümüz dersleri için standart olarak 0 ila 10 arasında bir ölçek kullanılmıştır. 10 puan, dersin program çıktısı ile tamamen ilgili olduğunu, 0 puan ise ilgili program çıktısının derste ağırlığının olmadığını göstermektedir.

    Tablo 3. CAF tablosu

 

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

CAF

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOOL: Öğrencinin performansını ölçmek için yapılan sınav, quiz, uygulama, ödev, laboratuvar çalışması vb. aktivitelerde sorulan soruların veya yaptırılan çalışmanın program çıktılarını ne kadar ölçtüğünü gösteren bir tablodur (Tablo 4). Her bir sorunun program çıktılarındaki ağırlığı belirlenerek bu tabloya girilir. TOOL tablosu yapılan her bir sınav, uygulama vb. için ayrı ayrı doldurulur.

 

  Tablo 4. TOOL tablosu

Soru No

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

Toplam

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SCORE: Her bir öğrencinin sınav, uygulama vb de her bir soru için almış olduğu puanlar bu tabloya girilir (Tablo 5).

 

       Tablo 5. SCORE tablosu                                     

                                      Öğrencilerin Adı ve Soyadı

Soru No

Maksimum. Puan

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toplam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CAP programından elde edilen sonuçlarla, öğretim elemanı tarafından belirlenen CAF değerleri ile ölçüm araçları (örneğin sınavlar) arasındaki uyumluluk karşılaştırılarak, program çıktılarının ne ölçüde sağlandığı test edilir. Buradan elde edilen sonuçlar öğretim elemanının, sınav soruları ile program çıktıları arasındaki ağırlığı ayarlamasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca, gerek öğretim elemanının dersteki performansı ve gerek öğrencilerin program çıktıları çerçevesinde ne kadar başarılı oldukları konusunda bir fikir sahibi olunabilmektedir.

 

Program koşturulduğunda karşımıza Şekil 2’de görülen ekran çıkmaktadır. Burada CAF, TOOL ve SCORE değerlerinin karşılaştırıldığı bir sütun grafik ile çeşitli tablolar görülmektedir. Sütun grafikte CAF, TOOL ve SCORE değerlerinin karşılaştırması verilmektedir. Tablolar ise grafiğin özeti olup ikişerli olarak bu değerlerin karşılaştırması yapılmaktadır. Buradaki grafik ve tablolarda hedeflenen, her bir program çıktısı için CAF, TOOL ve SCORE değerlerinin birbirine yakın olmasını sağlamaktır.

 

CAF ve SCORE sütunlarının karşılaştırılmasından, öğrencilerin program çıktılarında istenen özellikleri kazanıp kazanamadıkları sorgulanmaktadır. SCORE ve TOOL sütunlarının karşılaştırılmasından, öğrencilerin dersteki performansları ve program çıktılarında belirtilen nitelikleri kazanabilmek için ne kadar gayret sarf ettikleri hakkında fikir sahibi olunabilmektedir. CAF ve TOOL sütunlarının karşılaştırılmasından ise öğretim elemanı tarafından bir program çıktısının ölçülmesine yönelik olarak sorulan soru veya yaptırılan aktivitelerin (ödev, uygulama vb) yeterli olup olmadığı sorgulanmaktadır. CAF sütununun TOOL sütunundan yüksek olması, o program çıktısının ölçülmesine yönelik az aktivite yaptırıldığı; TOOL sütununun CAF sütunundan yüksek olması ise fazla aktivite yaptırıldığı anlamına gelmektedir. Böylece öğretim elemanları, ölçme-değerlendirme aktivitelerinde (sınav, ödev, uygulama vb) güncellemeler yapabilme olanağı bulabilmektedir.

Ders Değerlendirme Programı (CAP) Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Ders Değerlendirme Programınının Bölüm Akademik Kurulunca bütün meslek derslerine uygulanmasına karar verilmiştir.  Seçilen dersler için CAF, TOOL ve SCORE tabloları ilgili öğretim üyelerince doldurulmuştur. Daha sonra bu veriler programa girilerek sonuçlar elde edilmiştir.

Genel bir değerlendirme yapmak gerekirse, seçilen bütün dersler için program çıktılarından matematik, fen ve kendi dallarındaki bilgi birikimi ve bunu uygulama becerisi (i.), karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama formüle etme ve çözme becerisi (ii.),  karmaşık bir sistemi çözmek için modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi (iii.) ve mühendislik uygulamaları için gerekli olan teknikleri ve modern araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi (iv) büyük çoğunlukla ortaktır. Grafiklerden, bu becerilerin geliştirilmesine önem verildiği ve sorulan sorulardan bu becerinin ağırlıklı olarak ölçüldüğü, ancak öğrencilerin bazı derslerde orta veya düşük derecede başarılı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Burada, öğretim elemanının öğrenci performansını geliştirmeye yönelik aktiviteler yapması beklenmektedir.

Bu yöntem program çıktıları ile birlikte sürekli kendini yenileyen bir sistem olması sebebiyle sonuçların istenen seviyede çıkmaması beklenen bir durumdur. Çünkü CAF ağırlıklarının doğru bir şekilde tespit edilip yapılan aktivitelerde (sınav, ödev, uygulama, vb) TOOL değerlerinin belirlenmesi süreklilik ve deneyim isteyen bir konudur. Belirlenen eksiklikler giderilerek ileride çok daha tutarlı sonuçlar elde edilebilecektir.

5. Program Çıktılarına Ulaşma

Bölüm program çıktılarının ne oranda karşılandığını ölçmek için 2 yöntem kullanılmaktadır:

  1. Ön-Son Test
  2. CAP-Tool Değerlendirme

Ön-Son Test: Bölümün zorunlu ana derslerinde (Tablo 1) her ders için hazırlanmış ve o dersin program çıktılarını karşılayan temel sorularla dönemin başında ve sonunda olmak üzere iki defa öğrenci sınavı yapılmaktadır. Burada temel amaç öğrencinin sınava hazırlık yapmadan içselleştirilmiş bilgisini ölçmek olduğundan, sorularda detaydan çok dersin program çıktısına uygun kazanılmış bilgisi sorgulanmaktadır. Gerçekleştirilen sınavların sonuçları her dersin program çıktısına bağlı olarak başarı yüzdeleri hesaplanarak grafikleri çizilmektedir. Şekil 1’deYapı Malzemesi dersi için Ön-Son Testten elde edilen grafikler örnek olarak gösterilmiştir.

 

Tablo 1. Ön-Son Test ve CAP değerlendirmesi yapılan dersler

GÜZ YARIYILI

BAHAR YARIYILI

Akışkanlar Mekaniği

Hidrolik

Betonarme - II

Betonarme - I

Dinamik

Statik

Malzeme Bilimi

Yapı Malzemesi

Mukavemet - I

Mukavemet - II

Temeller

Çelik Yapılar

Ulaşım - I

Ulaşım - II

Yapı Statiği - I

Yapı Statiği - II

Zemin Mekaniği - I

Zemin Mekaniği - II

Su Kaynakları

Su Kaynakları - II

 

Hidroloji

 

Şantiye Yönetimi

 

                                           Şekil 1. Yapı Malzemesi dersi ön ve son test değerlendirme sonuçları

 CAP-Tool: CAP değerlendirmesi öğrencilerin vize ve final kâğıtlarından yapılmaktadır. Her sene 1. sınıftan rastgele 30 öğrenci seçilerek bu öğrencilerin sınav kâğıtları Tablo 3’de verilen dersler için 4 yıl boyunca CAP-Tool Ölçme Değerlendirme Programı ile değerlendirilir. Şekil 2’de 2016-2017 Bahar dönemine ait Yapı Malzemesi dersi ile 2017-2018 Güz dönemine ait Malzeme Bilimi dersi için bu grafikler örnek olarak verilmiştir. Bu programa sınav sorularının o dersin hangi program çıktısına denk geldiği işlendiğinden grafikler o dersin program çıktısına göre oluşmaktadır.

 

                                                       Şekil 2.  Statik dersi CAP değerlendirme sonuçları

  Yukarıda detayları anlatılan veri toplama sisteminden elde edilen veriler Şekil 3’te verilen çevrim içinde değerlendirilmektedir.

                                                                    Şekil 3. Sürekli İyileştirme Ölçme Sistemi