A - Bölümün Tarihçesi

KTÜ Harita Mühendisliği Bölüm Logosu

Karadeniz Teknik Üniversitesinde bir Jeodezi Bölümü açılması, Erdoğan ÖZBENLİ’nin 1964 yılında İnşaat Fakültesinde göreve başlamasıyla gündeme gelmiştir. Nitekim, 1965/66 Eğitim-öğretim yılı başında Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, KTÜ İnşaat - Mimarlık Fakültesine bağlı olarak kuruldu. Erdoğan Özbenli Bölüm Başkanlığına atandı.

Jeodezi ve Fotogrametri Bölümü, Kimya Bölümü binasında üniversitenin 6. eğitim-öğretim yılında 4. bölüm olarak 46 öğrencisiyle 22 Aralık 1968 Pazartesi günü eğitime başlamıştır. Böylece, Türkiye’de ilk defa bir üniversite bünyesinde yüksek mühendis yetiştirmek üzere (5 yıl süreli) jeodezi eğitimi başlatılmıştır.

Erdoğan ÖZBENLİ, KTÜ Jeodezi Bölümünün eğitim - öğretim planının hazırlanmasında Orta Avrupa jeodezi öğrenim sistemleri ile İYTO Harita Şubesi öğrenim programından geniş ölçüde yararlanıldığını belirtmektedir. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü kurulduktan kısa bir süre sonra da KTÜ Jeodezi Enstitüsü 6 Ocak 1969 Pazartesi günü saat 14.00’te yapılan törenle açılmıştır. Bu törene o zamanki KTÜ rektörü Prof. Dr. Ahmet ÖZEL, Prof. Dr. Halis DUMAN, İnşaat Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Orhan BOLAK, Jeodezi Enstitüsü Sorumlu Yöneticisi Doç. Dr. Erdoğan ÖZBENLİ, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Başkanı Emin ERTÜRK, katılarak birer konuşma yapmışlardır.

Bölüm başkanlığının yanı sıra Jeodezi Enstitüsü Müdürlüğüne de atanan Doç. Dr. Erdoğan ÖZBENLİ’nin törende yaptığı konuşmasından birkaç veciz sözü aşağıda verilmiştir:

“Bir bölgenin haritasının hazırlanması, sadece o bölgede neler yapılabileceğinin tespiti için değil, aynı zamanda neler yapılamayacağının tespiti için de ilk ve önemli bir kademe teşkil eder.”
“Harita yapmanın yanı sıra süratli harita yapma problemi  vardır.”
“Büyük yatırım projelerindeki ölçme ve aplikasyon işlemleri ve büyük sıhhat isteyen daha birtakım özel endüstriyel ölçme problemleri vardır ki, ölçme tekniğinde iyi yetişmemiş elemanlar tarafından yapıldığında büyük masraf ve emeklerin heba olduğu sık sık görülen olaylardandır.”


KTÜ’de Jeodezi Enstitüsünün ilk akademik faaliyeti, 07.01.1969 tarihinde yapılan “Birinci Harita Sempozyumu” dur.  “Jeodezi Formasyonu verecek bir Harita Mühendisliği Eğitimi Nasıl Olmalıdır?” konulu bu sempozyuma Enstitünün açılışı için gelen davetliler bildirileriyle katılmışlardır.

Erdoğan Özbenli’nin yönetimindeki Jeodezi Enstitüsü kurulduktan sonra Türkiye’de bir ilk daha gerçekleştirdi ve Türkçe, Almanca ve İngilizce Makalelerin yer aldığı “Jeodezi Bülteni” ni yayın hayatına kattı (01.10.1969). Üç ayda bir yayınlanan bu dergi iki cilt (6 sayı) yayınlandıktan sonra kapanmıştır.

KTÜ’de eğitim-öğretimin süresi 1970/71 ders yılından itibaren 4 yıla indirildi.  Bundan önceki mezunlar 5 yıl eğitim aldıktan sonra “yüksek mühendis” unvanıyla mezun oldu. Bu yıldan itibaren üniversiteye girenler 4 yıl okuduktan sonra yalnızca lisans eğitim-öğretimi almak suretiyle “mühendis” unvanıyla mezun olmakta idiler. 1974 yılında ilk lisans mezunları verildiği zaman Jeodezi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Erdoğan Özbenli, KTÜ’de bir ilk daha gerçekleştirdi ve Jeodezi Bölümünde Lisansüstü eğitim-öğretimi başlattı. İlk defa 1975 yılında açılan 10 Yüksek lisans kontenjanı için başvuran 20 adaydan 4’ü yapılan sınavlarda başarılı olarak yüksek lisans eğitimine başladılar. Bu programda Eğitim-öğretim 2 yarıyıl ders, bir yarıyıl da tez olmak üzere 3 yarıyıl süreli olup, ilk mezunlar 1976 Güz dönemi sonunda verilmiştir.

Bugünkü konumuyla, KTÜ Mühendislik Mimarlık Fakültesi idari yapısı içinde faaliyetlerini sürdürmekte olan Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü  1970/71 öğretim yılında yapılan düzenleme ile yeni kurulan Yer Bilimleri Fakültesi'ne bağlanmıştır. 1975 yılında bağımsız haldeki şu anda faaliyet göstermiş olduğu kendi binasına taşınmıştır. 1982'de YÖK yasası ile bugünkü Mühendislik Mimarlık Fakültesi'ne dahil edilmiştir. 2005 yılında yapılan yeni düzenleme ile fakülte adı Mühendislik Fakültesi olarak değiştirilmiştir.

Bölümümüzün kuruluşundan günümüze kadar bölüm başkanları aşağıdaki şekilde olmuştur.

 

Muzaffer Şerbetçi

Türkay TÜDEŞ

 

 

 

 

 

 

 

Prof. Dr. Erdoğan ÖZBENLİ

Prof. Dr. Muzaffer ŞERBETÇİ

Prof. Dr. Türkay TÜDEŞ

 

 

(1968-1980)

(1980-1988)

(1988-1993)

 

 

  

 

Gürol BANGER

Nihat AKYOL

Cemal BIYIK

 

 

 

 

 

 

 

Prof. Dr. Gürol BANGER

Prof. Dr. Nihat AKYOL

Prof. Dr. Cemal BIYIK

 

 

(1993-1998)

(1998-2005)

(2005-)

 

 

HARİTA MÜHENDİSLİĞİ NEDİR ?

Genellikle Harita Mühendisliği olarak da bilinen Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği en sade şekli ile; yeryüzünün tamamının veya bir kısmının seçilen ölçek ile bir altlık üzerinde gösterilmesi olan haritanın üretilmesi için gereken hesap ve çizimlerin yapılmasını üstlenmiştir. Yeryüzünün biçimi, yapay ve doğal şekli, bunların konumları, birbirleri ile olan ilişkilerini matematik model ve ölçme yöntemlerini temel alarak belirler ve grafiksel olarak gösterir.

Haritacılık çalışmaları, günümüzde, bilgisayar ve uydu teknolojisinin kullanılmasıyla yüksek doğrulukta ve çok daha hızlı yapılabilmektedir. Yapay uydulardan alınan görüntülerin analiz edilmesi, uydu aracılığı ile yapılan gözlemlerin kullanımı ile konum  belirlenmesi ve buna ait her türlü bilginin bilgisayar ortamında depolanması, işlenmesi ve çizimlerin yapılması haritacılık çalışmalarına çağdaş bir boyut kazandırmaktadır.

Harita Mühendisliği, arazi çalışmaları yanında, matematik, bilgisayar uygulamaları ve teknolojiye ilgi duyan, bunlara bağlı olarak tüm mühendislik çalışmalarının altlığı olan haritayı üreterek hizmet sunmaktan hoşlanan, ilgilenenlerin severek çalışabilecekleri, uğraş alanları her gün gelişen ve yenilenen bir alan olmaya devam etmektedir.

 

BAZI ÖNEMLİ TARİHLER
 
1964   Erdoğan Özbenli'nin KTÜ'de göreve başlaması.
1965/66 Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, KTÜ İnşaat - Mimarlık Fakültesine bağlı olarak kuruldu. Erdoğan Özbenli Bölüm Başkanlığına atandı.
25.10.1968 Türk Jeodezi Derneği kuruldu.
22.12.1968 Jeodezi ve Fotogrametri Bölümü, Kimya Bölümü binasında yüksek mühendis yetiştirmek üzere (5 yıl süreli) eğitim-öğretime başladı.
06.01.1969 KTÜ Jeodezi Enstitüsü açıldı.
07.01.1969 Birinci Harita Sempozyumu yapıldı. Konu: Jeodezi Formasyonu Verecek bir Harita Mühendisliği Eğitimi Nasıl Olmalı?
01.10.1969 Jeodezi Bülteni yayınlanmaya başladı.
10.1969 TKGM Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Müdürü Y. Müh. Erdal Koçak KTÜ Jeodezi Enstitüsüne öğretim görevlisi olarak atandı.
04.1970 İmar ve İskan Bakanlığında görevli Y. Müh. Haldun Özen KTÜ Jeodezi Enstitüsüne öğretim görevlisi olarak atandı. Bafra Tapulama Müdürlüğünde görevli Y. Müh. Şerif Hekimoğlu KTÜ Jeodezi Enstitüsüne asistan olarak atandı.
14.08.1970 Prof. Ekrem Ulsoy KTÜ’ de "Dünyada ve Türkiye'de Jeodezinin Tarihi Gelişimi" konulu konferans verdi.
1970/71 Lisans eğitim - öğretim süresi 4 yıla indirildi.
1970/71 Bölüm, Yer Bilimleri Fakültesine bağlandı.
1975 Bölüm yeni binasına taşındı. Bölümde Yüksek lisans eğitimine başlandı.
1980 Prof. Dr. Muzaffer ŞERBETÇİ Bölüm Başkanlığına atandı.
1982 YÖK Yasası ile Bölüm, Mühendislik-Mimarlık Fakültesine bağlandı.
1988 Prof. Dr. Türkay TÜDEŞ Bölüm Başkanlığına atandı.
1993 Prof. Dr. Gürol BANGER Bölüm Başkanlığına atandı.
1994 "I. Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri" sempozyumu düzenlendi.
1998 Prof. Dr. Nihat AKYOL Bölüm Başkanlığına atandı.
1999 "Doğu Karadeniz Bölgesi Kadastro-Mülkiyet Sorunları" sempozyumu düzenlendi.
1999 "Yerel Yönetimlerde Kent Bilgi Sistemi Uygulamaları" sempozyumu düzenlendi.
2003 "II. Uluslararası Genç Haritacılar Günleri" düzenlendi.
2005 "TUJK IV. Jeodezi Çalıştayı: Jeoid ve Düşey Datum" çalıştayı düzenlendi.
05.11.2005 Prof. Dr. Cemal BIYIK Bölüm Başkanlığına atandı.
2005 Bölüm Mühendislik Fakültesine bağlandı.
06.05.2009 Bölüm ismi "Harita Mühendisliği" olarak değiştirildi.
 

İlave bilgi için bknz: "HARİTA NEDİR?", www.hkmo.org.tr

Daha detaylı bilgi için bknz: "TÜRK HARİTACIK TARİHİ", Prof Dr Muzaffer ŞERBETÇİ, 1999, İstanbul.