Yüksek Lisans Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Ahmet Dündar ŞEN
Danışman: Doç. Dr. Orhan KARSLI
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: Harmancık (Bursa) Yöresi Peridotik Kayaçlarının Mineralojik ve Petrografik Özelliklerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Kabul Tarihi: 30/1/2008
Sayfa Sayısı: 93
Tez No: t1880
Özet:

      Harmancık (KB-Türkiye, Bursa) yöresi ultramafik kayaçlarının ana oksit ve iz element

değerleri incelenerek, Tetis Okyanusunun kalıntıları olduğu düsünülen bu kayaçların

      olusumları hakkında sonuçlar çıkartılmıstır.

Çalısma alanındaki ultramafik kayaçların MgO değerleri SiO2, Al2O3, CaO, V, Sc, Yb

      ve Lu ile negatif korelasyon göstermistir. Al2O3 ve CaO değerleri 0.75 – 2.21 arasındadır ve

klinopiroksen içeriğindeki azalmaya paralel olarak azalma gösterirler.

      Olivin içerikleri Fo0.89 – Fo0.92 arasındadır ve kimyasal zonlanma göstermez. NiO

içerikleri %0.27 ila 0.53 arasında değisir ve MnO içerikleri % 0.20’ye ulasmaktadır. Bu

      değerler manto olivinleri değerleriyle benzerlik gösterir. Ortopiroksenler yüksek Mg# (0.89 –

0.92) sahiptirler ve ince ayrılım lamelleri seklinde klinopiroksen içermektedirler.

      Ortopiroksenlerin bilesimleri, En86-91 Wo0-5 ve Fs8-11 arasındadır ve düsük CaO içeriklerine

sahiptirler. Al2O3 içerikleri 1.47 ila 4.95 arasında değisen genis bir dağılım göstermektedir.

      Mg# değerleri 0.90 ile 0.95 arasında değisen klinopiroksenlerin Al2O3 içerikleri %1.88 – 6.09

arasındadır ve Cr2O3 içerikleri %0.45 – 1.27 arasında değismektedir. Klinopiroksenler ayrıca

      %0.17’ye kadar ulasan TiO2 ve %0.64’e kadar ulasan Na2O değerlerine sahiptir. Spineller

genelde Al’ca zengindir ve Cr# değerleri 0.18 – 0.56, Mg-numarası değerleri ise 0.5 – 0.79

      arasında değismektedir. Spinellerin Mg# değerleri genellikle klinopiroksence zengin

harzburjitlerde, tüketilmis harzburjitlere kıyasla daha yüksektir ve Cr# ile ters bir dağılım

      göstermektedir. Tüm kayaç MgO ve V içerikleri ve mineral kimyası özellikleri bu yörede

olusan kayaçların %5-25 arasında değisen kısmi ergime derecelerine sahip olduklarını

      göstermektedir. Klinopiroksenlerce zengin örnekler bu minerallerce fakir olanlara nazaran

yüksek Nadir Toprak Element (NTE) içeriklerine sahiptir ve kondrite göre normallestirilmis

      örnekler azalan bir dağılım sergilemektedir. Çalısma alanı yakınlarında ekonomik değere

sahip kromit yataklarının bulunmaması ve kayaçların mineral kimyası karakteristikleri

      Harmancık yöresi ultramafik kayaçlarının abisal peridotitlere benzerlik gösterdiği sonucuna

varılmıstır. Bu kayaçların olusumları incelenir ve yitim tip peridotitleri oldukları kabul

      edilirse, söz konusu kayaçların ergiyik kayaç etkilesiminden çok fazla etkilenmediği

görülmektedir.

      Anahtar Kelimeler: Kuzeybatı Türkiye, Harmancık (Bursa), Harzburjit, Yitim tip

peridotitler, Kısmi ergime derecesi.