Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Yener EYÜBOĞLU
Danışman: Prof. Dr. Osman BEKTAŞ
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: Doğu Pontid Magmatik Yayı’nda Alaska-Tip Mafik-Ultramafiklerin Tanımı ve Jeotektonik Önemi
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 5/9/2006
Sayfa Sayısı: 220
Tez No: dT560
Özet:

      Bu çalışma, Doğu Pontidler’ in güneyinde yer alan metamorfik masiflerin (Tokat ve Pulur Masifleri) içine sokulum yapmış olan ve filogopit-hornblend gibi sulu mineraller içeren mafik-ultramafik kümülatların petrolojisi, jeotektonik ortamı ve yerleşim zamanlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Filogopit ve hornblend içeren mafik-ultramafik kümülatlar Doğu Pontidler’in Paleozoyik yaşlı taban kayaçları içinde küçük ölçekli elipsoidal şekilli kütleler halinde bulunurlar. Yan kayaçlarda kontakt metamorfizma ve zorlama ile yerleşimin izleri görülür. Kümülat dokusu tipiktir. Aksalur bölgesinde yüzeyleyen intrüzyonların tamamı kümülat dokusuna sahip verlitlerden oluşur. Bu kayaçlarda kümülüs mineral serpantinleşmiş olivindir. İnterkümülüs mineraller başlıca klinopiroksen, pargasitik hornblend, filogopit ilmenit ve çok nadir olarak plajiyoklastan oluşur. Karayaşmak yöresinde yüzeyleyen kümülatlar ise daha fazla çeşitlilik göstermekte olup, peridotit, gabronorit ve anortozitler ile temsil edilir. Bu kayaçlar ilmenit içeren gabronorit ve mikrodiyorit-kuvarslı diyorit daykları tarafından kesilirler. Bu bölgedeki kümülatlarda ilk kristallenme fazları Cr spinel, olivin ve plajiyoklastan, interkümülüs fazlar ise piroksen, hornblend, filogopit ve ilmenitten oluşmaktadır. Bu kristalizasyon sekansları mafik-ultramafik kümülatların yüksek aleminyum içeriğine sahip sulu bazaltik bir ana magmadan türediklerine işaret etmektedir. Mafik-ultramafik kümülatlar kondirit ve ilksel mantoya gore LIL ve LRE elementlerce hafifçe zenginleşmiş, HFS ve HRE elementlerce tüketilmiş olup, pozitif Eu ve negatif Nb, Ti ve P anomalileri gösterir.

      Saha verileri ve jeokimyasal sonuçlar (mikroprob ve ana, iz, nadir toprak element analizleri), çalışma konusunu oluşturan bu kayaçların yitim ilişkili sulu bir bazaltik ana magmadan türeyen Alaska-tip mafik-ultramafikler olduğunu göstermektedir.

      

Anahtar Kelimeler: Ultramafik, Verlit, Kümülat, Alaska-tip, Doğu Pontidler, Filogopit