Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Bülent YALÇINALP
Danışman: Dr. Selçuk TOKEL
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: GÜZELYAYLA (MAÇKA-TRABZON) PORFİRİ Cu-Mo CEVHERLEŞMESİNİN JEOKİMYASAL YERLEŞİMİ ve JEOKİMYASI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/4/1992
Sayfa Sayısı: 175
Tez No: Dt79
Özet:

      Bu çalışmada, Doğu Pontid Kuzey Zonu’nda yer alan Zigana-Hamsiköy (Trabzon) yöresindeki litoloji.k birimlerin stratigrafik konumları, petrografisi ve petrokimyasal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca inceleme alanı içinde yer alan Güzelyayla porfiri Cu-Mo cevherleşmesinin mineralnjik ve jeokimyasal verileri elde edilerek çeşitli yorumlara ve sonuçlara gidilmiştir.

      Inceleme alanında tabanı, Jura yaşlı bazalt, andezit, diyabaz ve bunların spilitleşmiş ürünlerinden olıışan Pontid Alt Bazik Karmaşığı oluşturmaktadır. Bu birimi.n üzerine Berdiga Formasyonu olarak tanımlanan kristalize kireçtaşları gelmektedir. Bu kayaçları uyumsıız olarak üstlediği iddia edilen Senoniyen yaşlı Bekçiler Formasyonıı, cevher minerali içeren Cevherli Dasit'lerle mineralleşme içermeyen Dikkaya Dasiti'nden oluşmuştıır. Senoniyen yaşlı Hamsiköy Tortııl-Volkanik Karmaşığı bazalt,andezit lav ve piroklastikleriyle, bu kayaçlar içinde ara seviye olarak izlenen volkano-tortul kayaçlardan ibarettir. Zigana Granitoyidi, Üst Kretase sonrasında tüm bu birimleri keserek sokulum yapmıştır. Yöreninin en genç birimleri dasit ve mikrogranit dayklarıyla, güncel olarak oluşmaya devam eden travertenlerdir.

      Pontid Alt Bazik Karmaşığı'na ait. kayaçlar genelde toleyitik kalk-alkalen geçişli ve ada yayı ortamını belirtir karakterdedir. Üst Kretase yaşlı dasitik ve bazaltik volkani.k kayaçlar da yitim zonlarında oluşan kalk-alkalen rıitelikteki kayaçlardır. Zigana granitoyidi, I tipinde ve kalk-alkalen özellikte olup, olgunlaşmakta olan bir adayayı ortamını karakterize eder.

      Yöredeki granit sokulumuna bağlı olarak gelişen hidrotermal olaylar sonucunda porfiri tipteki Güzelyayla Cu-Mo cevherleşmesi oluşmuştur. Pontid Alt Bazik Karmaşığı ve Zigana granitoyidi içindeki kuvarslı mikrodiyoritler içinde gelişen maden yatağı stokvörk ve saçınım şeklinde yerleşmiştir. Potassik, fillik ve propilitik ayrışma zonları izlenPn yatakta arjilik kuşak gelişmemiştir. Güzelyayla porfiri Cu Mo yatağı mezotermal karakterde olup, 280-460 oC arasında oluşmuştur.

      Jeokimyasal arama ve sondaj verileri karşılaştırıldığında topraktaki bakır anomalilerinin cevherli zonlar için veri taşımadığı, buna karşın molibden anomalilerinin yüksek tenörlü zonları gösterdiği tesbit edilmiştir.

      Çalışma sonucunda Doğu Karadeniz Bölgesi porfiri tipteki Cu ve Mo cevherleşmeleri için bölgesel stratigrafik, petrografik, mineralojik, jeokimyasal ve petrojenetik özellikler belirlenmiştir.