Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Erol ÖZER
Danışman: Prof. Dr. Türker ÖZSAYAR
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: MUNZUR DAĞLARININ JEOLOJİSİ veTEKTONİK ÖZELLİKLERİ
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/7/1992
Sayfa Sayısı: 178
Tez No: Dt78
Özet:

      Toridler'in karakteristik jeolojik özelliklerini yansıtan Munzur Dağları, bu birlirğin kuzeydoğu ucunda yeralır. Bu çalışmada yaşlıdan gence doğru aşağıdaki formasyonlar ayırtlanmıştır.

      Munzur Kireçtaşı (Liyas-Erken Kampaniyen )

      Uluyamaç Ofiyoliti(Jura-Kretase)

      Eriç Karışığı (Geç Kampaniyen-Erken Maastrichtiyen)

      Yakuplu Plütonu (Paleosen ?)

      Haslar Andeziti (Paleosen ?)

      Dedek Formasyonu (Eosen)

      Kemah Formasyonu (Miyosen)

      Taraça ve alüvyonlar (Kuvaterner)

      İzole tipte bir karbonat platformu üzerinde çökelmiş Munzur Kireçtaşı'nın en üst seviyeleri, platformun kırılıp ani çökmesine bağlı gelişen Globotruncana'lı biyomikritleri içerir. Düzenli bir istiflenme göstermeyen Uluyamaç Ofiyoliti sahada nontabuler görünümlü ofiyolitik kayaçlardan oluşur. Eriç Karışıgı, pelajik bir matriks içerisinde, yapısal olarak biraraya getirilmiş, değişik yaş ve fasiyesteki kayaç bloklarının kaotik bir karışımından nluşur. Bu iki litostratigrafik birim birbiri ile ve Munzur Kireçtaşı ile tektonik dokanaklıdır. Mantonıın ve dalan okyanus kabuğu kayaçlarının kısmi ergimesiyle gelişen I-tipindeki Yakuplu Plütonu ve Haslar Andeziti kendilerinden yaşlı bütün birimleri keserler. Dedek Formasyonu ve Kemah Formasyonu ise diğer birimleri uyumsuz olarak örterler.

      Inceleme alanında, ilk tektonik hareketler Senomaniyen'den sonra başlamıştır. Geç Kretase'den Eosen sonuna kadar olan dönemde, kuzeybatı-güneydoğu yönlü kompresif kuvvetler altında bindirme ve ters fay tektoniği etkili olmuştur. Miyosen sonu ise düşey blok hareketlerinin başladığı zamandır.

      Munzur Dağları Geç Triyas-Senomaniyen sürecinde sürekli açılan Iç Torid Okyanusu'nun güneyindeki pasif kenarı simgelemektedir. Senomaniyen'den sonra iç Torid okyanus kabuğunun dilimlenmesi ve güneye doğru birbiri üzerine itilmesine bağlı gelişen ofiyolit napları, platform üzerinde oluşan yeni havzalarda biriken ofiyolitli karışıkla birlikte karbonat platformu üzerine tektonik olarak yerleşmiştir. Böylece Munzur Dağları'nın bindirmeli ve naplı yapısı ortaya çıkmıştır.

      Bugünkü konumlarında yanyana bulunan Munzur Dağları ve Doğıı Pontid' ler farklı riftleşme zamanları ve farklı fauna provenzi içermeleriyle birbirlerinden ayrılırlar. Bu veriler Permiyen'de Gondwana Kıtası'nın kıızey kenarındaki karbonat platformunun farklı zamanlarda oluşmuş iki farklı riftleşmesi ile açılan iki ayrı okyanus kolunun varlığını kanıtlamaktadır. Aralarında olasılıkla Kırşehir Bloğu bulunan iki bölge Kuzey Anadolu Fayı'nın hareketi ile çakışan büyük yanal hareketlerle yanyana gelmiş ve bugünkü jeotektonik konumlarını kazanmışlardır.