Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Nezihi KÖPRÜBAŞI
Danışman: Prof. Dr. Selçuk TOKEL
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: AŞAĞI HARŞİT BÖLGESİNİN MAGMATİK PETROJENEZİ ve MASİF SÜLFİTLERDE JEOKİMYASAL HEDEF SAPTAMA UYGULAMALARI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/2/1992
Sayfa Sayısı: 129
Tez No: Dt67
Özet:

      Bu çalışmada inceleme alanında bulunan litolojik birimlerin stratigrafik pozisyonu, petrografisi, jenetiği ve petrokimyasal özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmış ve incelenmiştir. Ayrıca yörede bulunan polimetalik masif sülfit cevherleşmelerinin jenezi, yan kayaçlarla ilişkisi ve parajenezi ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra yapı ve merceklerinin konumu iyi bilinen flarşit Köprübaşı cevherleşmesini de içine alan yaklaşık 2km2 alanda toprak jeokimyası yöntemi uygulanmıştır.

      İnceleme alanında tabanı Jura-Alt Kretase yaşlı Pontid Alt Bazik Volkanik Karmaşığı oluşturmakta ve Harşit Granitoyidi tarafından kesilmektedir. Bu birim üzerine Üst Kretase yaşlı Aşağı Harşit Volkanik Karmaşığı gelmektedir. Bu kayaç gurubu birbirinden bağımsız, volkanizma ile başlayıp tortulaşma ile sona eren üç fazdan oluşmaktadır. Yörede en genç volkanikler Neojen yaşlı olivin-ojit bazaltlardır.

      Pontid Alt Bazik Volkanik Karmaşığı'na ait kayaçlar genelde kalkalkalen, fakat daha ziyade toleyite geçiş gösteren ve primitif ark ortamını belirten bir jeokimyasal karakterdedir. Harsit Granitoyidi I-tipinde, peralimünüs, kalkalkalen özelliktedir ve olgunlaşmakta olan bir ada yayı ortamını karakterize eder. Aşağı Harşit Volkanik Karmaşığı'na ait kayaçlar da yitim kökenli ve kalkalkalen özelliktedirler.

      Yörede yoğun bir granitizasyon ve buna eşlik eden dasitik volkanizmanın sonucu olarak birçok volkanik eşlikli masif sülfit mineralizasyonları oluşmuştur. Bunlar Pb, Zn ve Cu birikimleridir.

      Bu cevherleşmeler köken olarak volkanik bir merkez etrafındaki kırıklardan itibaren yükselen sıvılardan oluşmuştur. Cevherleşmeler dasitik tüf ve piroklastlarla eş zamanlı çökelmiş veya bunların içerisine yerleşmiştir. Mezotermal karakterde ve 100-300 0C arasında oluşmuştur. Yatakda ısısal bir zonlanma görülememektedir.

      Toprak jeokimyası prospeksiyonu yöntemiyle Harşit-Köprübaşı cevherleşmesine ait Pb, Cu ve Zn için bölgesel temel ve eşik değerler tesbit edilmiştir. Bu üç element için saptanan anomali alanları bilinen masif cevher kütlesi üzerinde çakışmışlardır.

      Çalışma sonunda bilinen cevherleşmeden daha yüksek anomali yerleri tesbit edilerek, sondaj için hedef teşkil edebilecek yerler belirlenmiştir.