Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Raif KANDEMİR
Danışman: Doç.Dr. Cemil YILMAZ
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: GÜMÜŞHANR VE YAKIN YÖRELERİNDEKİ ERKEN-ORTA JURA YAŞLI ŞENKÖY FORMASYONU’NUN ÇÖKEL ÖZELLİKLERİ VE BİRİKİM KOŞULLARI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 11/6/2004
Sayfa Sayısı: 274
Tez No: Dt448
Özet:

      “Gümüşhane ve Yakın Yörelerindeki Erken-Orta Jura Yaşlı Şenköy Formasyonu’nun Çökel Özellikleri ve Birikim Koşulları” isimli bu çalışmayla Gümüşhane ve yakın çevresindeki çökellerin birikim süreci Hettangiyen (?)-Bathoniyen olarak sınırlandırılmış ve birim Şenköy Formasyonu olarak adlandırılmıştır.

      Şenköy Formasyonu’nun yayılım, dağılım, geometri, kayatürü, çökel yapı-doku mikro ve makro karakteristikleri ile fosil içeriğinin saptanması amacıyla Gümüşhane ve yakın yörelerinde 9 ayrı pilot alanın ayrıntılı jeolojik haritası yapılmış ve 20 ayrı noktadan ölçülü stratigrafik kesit alınmıştır. 2 m. ile 2243 m. arasında değişen kalınlıklar sunan formasyon yanal yönde ani ve hızlı fasiyes değişimleri sunar. Elde edilen bulgular Şenköy Formasyonu’nun karasal-bataklık, sığ deniz-kıyı, açık deniz ortamlarında çökeldiğini gösterir. İstifin genellikle taban seviyelerinde yer alan kırıntılı çökellerin mağmatik yaydan ve kıtasal blok kökenli kaynak alanlarından türediği, “Calcari Ammonitico Rosso” fasiyesinde biriken bol fosilli, karbonatlı ve kırmızı renkli çökellerin açık deniz ortamında, istiflerde en kalın gövdeyi oluşturan volkaniklastiklerin ise türbiditik işlemlerin kontrolünde çökeldikleri belirlenmiştir. Şenköy Formasyonu’nun kayatürü, çökel özellikleri, dağılım, yayılım, kalınlık ve fasiyes değişimleri, palinolojik ve paleontolojik özellikleri, bu formasyonun Erken-Orta Jura zaman aralığında etkin olan gerilmelere (transtensiyon) bağlı olarak gelişen bir rift havzasında çökelmiş olduğunu gösterir. KD-GB ve D-B yönünde uzanıma sahip olan çökelme ortamını kuzeyden ve güneyden sınırlayan Gümüşhane ve Köse yükselimleri, Hettangiyen’den Kalloviyen’e kadar giderek azalan oranda, havzaya kırıntı sağlamıştır. Şenköy Formasyonu’nu oluşturan çökellerin yaş, kalınlık ve fasiyes özelliklerinden yola çıkılarak, çalışma alanı içerisinde kuzey-güney, kuzeydoğu-güneybatı ve doğu batı yönlerinde havza asimetrisi kanıtlanmıştır. Elde edilen tüm bulguların ışığında ve önceki çalışmalardaki tektonik veriler kullanılarak Hettangiyen-Kalloviyen süreçlerine ilişkin paleocoğrafik yaklaşımlar ve havza modelleri oluşturulmuştur.

      

      Anahtar Kelimeler: Doğu Pontidler, Gümüşhane, Erken-Orta Jura, Rift, Calcari Ammonitico Rosso, Kumtaşı, Kaynak Alan, Volkaniklastik, Havza Analizi