Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Şenol ÇAPKINOĞLU
Danışman: Prof. Dr. İsmet GEDİK
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: GÜMÜŞALİ FORMASYONU’NUN (ÜST DEVONİYEN) ÇÜRÜKLER KÖYÜ (FEKE -ADANA) YÖRESİNDEKİ FASİYES ÖZELLİKLERİ ve CONODONT FAUNASI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/3/1991
Sayfa Sayısı: 222
Tez No: Dt43
Özet:

      Bu çalışma, özellikle Doğu Toros orojenik kuşağı boyunca yaygın bir yüzeyleme veren, Üst Devoniyen yaşlı Gümüşali Formasyonu'nun, Çürükler Köyü (Feke-Adana) yöresindeki fasiyes özellikleri ve conodont faunası ile ilgilidir.

      Gümüşali Formasyonu; başlıca kuvars kumtaşı, kuvars miltaşı ve şeyllerden oluşan kırıntılı kayalar ile, farklı fasiyes özellikleri gösteren kireçtaşlarının ardalanmasından oluşmuştur. İncelenen stratigrafik kesitte yaklaşık 600 metrelik bir kalınlık sunan bu istifin sedimantolojik özellikleri ve içerdiği biyota, çökelmenin sığ gel-git altı bir ortamda geliştiğini gösterir. istif içindeki kireçtaşlarının mikrofasiyes analizi sonucunda, hakim biyota ya da özel biyota ve çökelme dokusu,esas alınarak, aşağıdaki fasiyesler ayırtlanmıştır.

      Fl-Çamurtaşı fasiyesi,

      F2-Biyoklastik vaketaşı/istiftaşı fasiyesi,

      F3-Mercanlı (Disphyllum sp.) engeltaşı fasiyesi,

      F4-Mercanlı-biyoklastik vâketaşı fasiyesi,

      F5-Gastropod istiftaşı fasiyesi,

      F6-Onkoidli-biyoklastik istiftaşı/tanetaşı fasiyesi, F9-Biyoklastik istiftaşı/tanetaşı fasiyesi,

      F8-Brachiopodlu istiftaşı/tanetaşı fasiyesi,

      F9-Brachiopod-ekinoderm istiftaşı/tanetaşı fasiyesi,

      F10-Brachiopod-ekinoderm-bryozoa istiftaşı/tanetaşı fasiyesi,

      F11-Ostracodlu tanetaşı fasiyesi,

      F12-Dasyoladacean algli-biyoklastik istiftaşı fasiyesi,

      F13-Stromatoporoidli-biyoklastik istiftaşı fasiyesi,

      F14-Biyoklastlı-pelletli tanetaşı fasiyesi,

      F15-Umbellina sp, içeren çamurtaşı/Umbellina sp. içeren pelletliintraklastlı tanetaşı fasiyesi.

      F16-Spikülitik vaketaşı/istiftaşı fasiyesi.

      Bu fasiyeslerden, çamurtaşı, vaketaşı ve engeltaşı dokusuna sahip olanlar, çok az veya hiç conodont içermezler. En bol fauna, istiftaşı ve tanetaşı dokusuna sahip olan fasiyeslerden elde edilmiştir. Bunlardan, özellikle ostracodlu tanetaşı fasiyesi, en yüksek tür çeşitliliğine sahip fasiyeslerden birini olurturur.

      Gümüşali Formasyonu, başlıca Icriodus (10 tür, 2 alttür) ve Polygnathus'ların C15 tür, 3 alttür) baskın oldugu bir conodont faunası içerir. Bu iki taksona ait türlerin dikey dağılımları, kesin menzillerini vermekten uzaktır.

      İstif içinde Falmatolepis türleri de bol (8 tür, 1 alttür), fakat çok sınırlı bir dikey dağılıma sahiptirler. Ancyrodella (5 tür), Ancyro- gnathus (3 tür), Bispathodus (1 tür), Mehlfna (2 tür), Pelekysgnathus (3 tür) ve Pseudopolygnathus (1 tür) gerek tür ve gerekse sayı olarak çok düşük bolluktadır.

      Çökelmenin sığ bir ortamda gelişmis olması, Gümüşali Formasyonu'na, başlıca Palmatolepis türlerine dayandırılmış olan ve pelajik fasiyeslerden tanımlanan Geç Devoniyen standart conodont zonlamasının uygulanmasını olanaksız kılar. Ayrıca, mevcut taksonların dikey dağılımlarındaki düzensizlikler nedeniyle, standart zonlama ile dolaylı bir ilişki kurmak da olanaksızdır. Sığ biyofasiyeslerden tanımlanan ve Icriodus ve Pelekysgnathus türlerine dayandırılan alternatif sığ-su conodont zonlamasının Gümüşali Formasyonuna uygulanabilmesi ise, zon belirleyici taksonların yetersizliği ve ayrıca mevcut taksonların menzillerinin tam olmaması nedeniyle mümkün olmamıştır. Sözkonusu nedenlerden ötürü yeni bir yerel zonlama da olurturulamamıştır,

      Bu araştırmada, 9 cinse atfedilen toplam 48 tür (4 tanesi yeni tür) ve 6 alttürün tanımlaması yapılmıştır. Icriodus adanaensis, icriodus fekeensis, Pelekysgnathus serradentatus ve Folygnathus antecompressus türleri, yenitürolaraktanıtılmıştır.