Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Abdullah KAYGUSUZ
Danışman: Doç. Dr. Cüneyt ŞEN
Anabilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: TORUL VE ÇEVRESİNDE YÜZEYLENEN KAYAÇLARIN PETROGRAFİK VE JEOKİMYASAL İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 14/1/2000
Sayfa Sayısı: 273
Tez No: 249
Özet:

      Bu çalışmada, Torul (Gümüşhane) ve çevresinde yüzeylenen kayaçların mineralojik, petrografik ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, çalışma alanının yaklaşık merkezinde bulunan Torul Granitoyidi ayrıntılı olarak incelenerek petrojenezi tartışılmıştır.

Çalışma alanına ait iki stratigrafi kurulmuştur. Çalışma alanının güneyinde, tabanı Liyas yaşlı toleyitik karakterli bazalt ve andezitler oluşturur. Malm-Erken Kretase yaşlı Berdiga Kireçtaşları uyumlu olarak volkanitlerin üzerine gelir. Üst Kretase genellikle volkano-tortul kayaçlarla temsil edilir, ancak bu seviyelere yer yer asidik volkanitler eşlik eder. Güney Zon’un en genç kayaçları Eosen yaşlı andezitlerdir. Üst kretase ve Eosen kayaçlarının kimyasal özellikleri tipik volkanik yay kayaçlarına benzer özellik gösterir. Çalışma alanının kuzeyi ise sadece volkanik kayaçların oluşturduğu Üst Kretase formasyonlarından oluşur. Çoğunluğunu kalk-alkalen kayaçların oluşturduğu bu volkanitler, kimyasal özellikleri bakımından yay volkanitlerine benzemektedir.

      

Fosil volkanik yay olan Doğu Pontid’lerde, magmatizma Üst Kretase sonu ile Paleosen aralığında pik noktasına ulaşmıştır. Çalışılan Torul ve Sarıosman Batolitleri de bu dönemde Jura ve/veya Kretase formasyonlarını keserek yerleşmiştir. Her iki plütonun uzun ekseni Pontid’lerdeki ana kırık sistemine (KD-GB ve KB-GD) paraleldir. Sarıosman Plutonu mineralojik ve kimyasal olarak homojendir. Saha gözlemleri, petrografik ve kimyasal bulgular Torul Plutonu’nun karışık zonlu bir yapıda olduğunu göstermiştir. Yaklaşık aynı yaşlı üç seriye ait kayaçlar plutonu oluşturur. Plutondaki en eski kayaçları kuvarslı diyorit, granodiyorit ve monzogranit (I. Seri) oluştururken, kuvars monzodiyorit, kuvars monzonit ve monzogranitten oluşmuş II. Seri kayaçları plutonu iki yerden keserek yerleşmiştir. En genç siyenogranitler ise elips şekilli plutonun merkezine yakın yerleşmiştir. Serilere ait kayaçların kimyasal özellikleri birbirine benzer olup, yay granitoyidleriyle karşılaştırılabilir özelliktedir.

      

      Anahtar Kelimeler: Torul-Gümüşhane, Doğu Pontid’ler, Jeokimya, Granit Petrojenezi