Yüksek Lisans Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Hakan ÖZMEN
Danışman: Prof. Dr. Alemdar BAYRAKTAR
Anabilim Dalı: İnşaat Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: Patlatma Kaynaklı Yer Hareketinin Modellenmesi ve Yapı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Kabul Tarihi: 17/4/2006
Sayfa Sayısı: 73
Tez No: t1680
Özet:

      Patlayıcıların kullanımı taş ocakları, madencilik sektörü, kaya zeminlerde tünel açma çalışmaları ve şehir içindeki eski binaların yıkımları başta olmak üzere günümüzde birçok mühendislik uygulamalarında kolaylık sağlayan bir yöntem olarak hızla artmaktadır. Dolayısıyla, bunların çevreye verebilecekleri etkilerin iyi bilinmesi gerekmektedir.

Bu çalışmada ilk olarak farklı patlayıcılar kullanılarak oluşan yer titreşimlerinin karakteristik ivme-zaman değişimleri tek odalı tek patlatmalı zemin modeline göre sonlu elemanlar yöntemiyle belirlenmiştir. Daha sonra iki ve çok serbestlik dereceli sistemlerin davranışına deprem ve patlatma kaynaklı yer hareketinin etkisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Son olarak üç boyutlu çeşitli yapı tipleri için hesaplanan patlatma kaynaklı ivme değişimleri kullanılarak hasar seviyeleri belirlenmiştir.

       Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda patlatma sonucunda zemin ortamında kısa mesafelerde pik değerli yüksek frekanslı yer hareketi oluştuğu, patlayıcı miktarının azalması veya uzaklığın artması ile maksimum değerin hızla azaldığı görülmüştür. Ayrıca uzak mesafelerde yer hareketinin dinamik davranışının sinüs dağılımına uyduğu belirlenmiştir. Yer hareketinin düşey bileşeninin kısa mesafelerde, yatay bileşeninin ise uzak mesafelerde etkin olduğu görülmüştür.

Patlatma kaynaklı yer hareketi veya benzeri olan yüksek frekanslı dinamik etkiler altında yapı analizi için, temel modlardan sonra gelen üst modları dikkate alan modellemeler yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Yüksek frekanslı yer hareketlerinde yapılarda çatlak düzeyinde hasar oluştuğu gözlenmiştir. Kolonlarla çevrili duvarlarda çatlak oluşumunun çevrili olmayanlara göre azaldığı, yüksek katlı çerçeve yapılarda çatlak oluşumlarının ilk katlarda daha çok olduğu ve çatlak oluşumunun yığma türü yapılarda en fazla olabileceği görülmüştür.

      Anahtar Kelimeler : Patlatma, Patlatma Yer Hareketi, Yapı Hasarı