Yüksek Lisans Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Nuray CİHAN
Danışman: Doç. Dr. M. Polat SAKA
Anabilim Dalı: İnşaat Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: OPTİMUMLUK KRİTERİ YÖNTEMİ İLE UZAY KAFES SİSTEMLEMLERİN MİNİMUM AĞIRLIKLI BOYUTLANDIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Kabul Tarihi: 1/9/1983
Sayfa Sayısı: 78
Tez No: T25
Özet:

      Yapısal optimizasyon yöntemlerinin pratik bakımdan geçerli olabilmeleri değişken sayısı fazla olan boyutlandırma problemlerini etkin olarak çözebilmelerine bağlıdır. Matematik programlama yöntemleri her ne kadar boyutlandırma problemini genel olarak ele alabilmekte ise de, problemlerdeki değişken sayısının artması ile bu yöntemin etkinliği azalmaktadır. Bu nedenle son yıllarda optimum çözüme varmadaki davranışları problemdeki değişken sayısından bağımsız olan optimumluk kriteri yöntemleri geliştirilmiştir.

      Matematik programlama yöntemlerinde önceden belirlenen bir amaç fonksiyonunun minimize edilmesine karşılık, bu yöntemlerde optimum çözümdeki yapının davranışıyla ilgili bir kriter belirlenir. Daha sonra bu kriteri gerçekleştirmek için etkin bir ardışık yaklaşık algoritma geliştirilir. Dolayısıyla optimumluk kriteri yöntemleri iki adımdan oluşurlar. Birinci adım optimumluk kriterinin çıkarılışı, ikinci adım ise tekrarlı bağıntının kuruluşudur.

      Bu çalışmada uzay kafes sistemlerin deplasman, gerilme, burkulma ve minimum kesit sınırlayıcıları altında optimum boyutlandırmasını yapan bir optimumluk kriteri yöntemi geliştirilmiştir. Çubuk kesit alanları boyutlandırma değişkeni olarak alınmış, atalet yarıçapları alan değişkenleri cinsinden ifade edilmiştir. Amaç fonksiyonu olarak minimum sistem ağırlığı alınmıştır. Lagrange çarpanları yardımıyla optimumluk kriteri elde edilmiş, daha sonra bu kriterin çözümünde kullanılan tekrarlı bağıntılar çıkarılmıştır. Gerilme ve burkulma sınırlayıcıları alanlara uygulanan birer alt sınır şekline dönüştürülmekte ve minimum kesit alanı gibi yan sınırlayıcı olarak ele alınabilmektedir. Böylece boyutlandırma probleminin boyutunun gereksiz yere büyümesi önlenmektedir. Çözülen sayısal örneklerden yöntemin az sayıda adımda optimum çözüme ulaştığı ve bu özelliğinin büyük sistemler için değişmediği görülmüştür. Bu özellik yöntemin pratik geçerliliğini kanıtlamaktadır.