Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Reşat ACAR
Danışman: Doç. Dr. Hızır ÖNSOY
Anabilim Dalı: İnşaat Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: PLÜVYOMETRİK (YAĞIŞ) VERİLERİN YÖNTEMSEL ANALİZİ VE ÇORUH HİDROLOJİK HAVZASINA UYGULANMASI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/9/1996
Sayfa Sayısı: 117
Tez No: dT179
Özet:

      Çoruh hirolojik havzası Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alır. Havza Türkiye’nin yüzölçümünün yüzde iki buçuğunu kaplamaktadır ve yüzölçümü 19872 km2 dir. Havzada D.M.İ. ve D.S.İ. kuruluşları tarafından işletilen 34 adet yağış gözlem istasyonu bulunmaktadır. Yıllık ortalama yağış yüksekliği 540mm dir. Akış katsayısı 0.61 dir. Yağış gözlem istasyonlarının periyotlerı 5 ile 62 yıl arasındadır. Yıllık ve aylık bazda verilerin matematiksel modelleri araştırılmıştır. Çoklu istatiksel yöntemlerden esas bileşenler yöntemi uygulanarak İstasyonların ve yılların gruplaşmaları analiz edilmiştir. Çift kütle analizi ile yıllık serilerin homojenlikleri test edilmiştir. Homojen olmayan istasyonlar homojen hale getirilmiştir. Eksik veriler regresyon ve korelasyon analizi ve noktasal olarak tamamlanmıştır. Yıllık ve aylık yağışların istatistik matematik modelleri araştırılmıştır. Yıllık yağışların modellemesi analizinde, serilerin normal dağılıma uydukları grafik metod ve nonprametrik uygunluk testleri ile test edilmiştir. Aylık yağışların modellenmesinde yüzde 95 lik güven sınırlarıyla çalışılmıştır. Bu serilerin de bazı kurak ve yağışlı aylarda sapmalar göstererek normal dağılıma uydukları tesbit edilmiştir. Çoklu istatistik analiz için havzayı temsil edebilecek aynı periyota sahip 20 adet baz istasyonlar matrisi oluşturulmuştur. Bu matris, çoklu istatistik yöntemlerden esas bileşenler (PCA) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Esas bileşenler matrisi hesaplanarak akslarının planda görünümlerinden istasyonların ve yılların gruplanmaları tespit edilmiştir. İstasyonların yedi ana gruba ayrılarak alt iklim bölgelerini oluşturdukları gözlenmiştir. Aylık yağışların özvektörler matrisi hesaplanarak her ayın özvektör haritası çizilmiştir. İstasyonların yağışlı ve kurak aylara göre gruplaşmaları ile bu gruplardaki özvektörlerin gruplaşmaları esas alınarak aylık gruplaşmalar tesbit edilmiştir. Bu gruplama sonucunda beş grup istasyonda alt iklim bölgeleri olduğu tesbit edilmiştir. Gruplar varyans analizi ile test edilmiştir. Yağış gözlem istasyonları ile yükseklikleri arasında korelasyon ve regresyon analizi yapılarak ilişkiler araştırılmıştır.

      

      Anahtar Kelimeler : Yağış, İstatistik Dağılım, Normal Dağılım, Çoklu İstatistik Yöntemler, Korelasyon ve Regresyon, Esas Bileşenler Yöntemi.