Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Özcan TAN
Danışman: Prof. Dr. Bayram Ali UZUNER
Anabilim Dalı: İnşaat Mühendisliği
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: KUMDA AKTİF VE PASİF DURUMLAR İÇİN HAREKET MİKTARLARININ MODEL DENEYLERLE ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/2/1996
Sayfa Sayısı: 81
Tez No: dT161
Özet:

      Dayanma yapıları, zemini iki farklı düzeyde tutan ve yanal zemin (toprak) basınçlarının etkiside olan yapılardır. Dayanma yapılarının güvenli ve ekonomik olarak projelendirilmeleri için, onlara gelen yanal zemin basınçlarının bilinmesi gerekir. Yanal basınçlarının hesaplanmasında kullanılan birçok teori veya yöntemin temeli, aktif ve pasif durumlardır. Aktif ve pasif durumların oluşması için gerekli olan deformasyon miktarları önemli olup, geçmiş araştırmaların koşulları (düzlem deformasyon koşulları) tartışılmalıdır.

      Bu deneysel çalışmada; kumda model dayanma duvarının rijit ötelenmesi ile aktif ve pasif durumlar incelenmiştir. Aktif veya pasif durum oluşturmak için gerekli olan yatay hareket miktarları; stereo-fotogrametri tekniği ile kırılma yüzeyinin ilk oluşması, çıplak göze göre daha doğru olarak saptanarak belirlenmiştir. Zira, çıplak gözle kırılma olayı daha geç anlaşılabilmektedir. Stereo-fotogrametri tekniği ile, kırılma yüzeylerinin yeri ve biçimi de, doğru olarak belirlenmiştir. Deney koşulları düzlem deformasyon deney koşulları ölçütlerine uygundur. Deneylerde, Of (Trabzon) sahil kumu kullanılmıştır.

      Aktif durumda ortalama yatay genişleme hareket miktarları; birim deformasyon cinsinden, çok gevşek kum için 0.0067’den büyük, gevşek kum için 0.0067-0.0055 arasında, orta sıkı kum için 0.0055-0.0038 arasında, sıkı kum için 0.0038-0.0029 arasında ve çok sıkı kum için 0.0029’dan küçüktür. Aktif durumun oluşması için gerekli yatay hareket miktarları kum yüksekliği cinsinden sıra ile, 0.0040H’dan büyük, 0.0040H-0.0029H arasında, 0.0029H-0.0016H arasında, 0.016H-0.0011 arasında ve 0.0011H’dan küçüktür.

      Pasif durumda ortalama yatay sıkışma hareket miktarları; birim deformasyon cinsinden, çok gevşek kum için 0.102’den büyük, gevşek kum için 0.102-0.073 arasında, orta sıkı kum için 0.073-0.0345 arasında, sıkı kum için 0.0345-0.022 arasında ve çok sıkı kum için 0.020’den küçüktür. Kum yüksekliği cinsinden ise sıra ile; 0.142H’dan büyük, 0.142H-0.112H arasında, 0.112H-0.068H arasında, 0.0680H-0.0480H arasında ve 0.048H’dan küçüktür. Bu sonuçlar önceki çalışmalarda verilen değerlerle uyum içersindedir. Ancak, bu çalışmada bulunan değerler rölatif sıklığın geniş bir aralığını kapsamaktadır.

      Kırılma yüzeyleri; Rankine Teorisine benzer olarak yaklaşık düzlem olup aktif durumlarda üstte bir miktar eğriselliğe, pasif durumlarda ise altta bir miktar eğriselliğe sahiptirler. Kırılma düzlemlerinin yatayla yaptıkları açılar Rankine Teorisi’nin verdiklerine yakındırlar.

      

      Anahtar Kelimeler : Aktif Durum, Pasif Durum, Dayanma Duvarları, Yanal Zemin Basınçları, Kohezyonsuz Zemin, Stereo- Fotogrametri Tekniği.