Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Irfan ŞENLİK
Danışman: Doç. Dr. Güven ÖNBİLGİN
Anabilim Dalı: Elektrik-Elektronik Müh.
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: KÜTLE ROTORLU ASENKRON MOTORUN DİNAMİK DAVRANIŞI
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 1/6/1992
Sayfa Sayısı: 159
Tez No: Dt81
Özet:

      Sürücü düzenek uygulamalarında, kütle rotorlu asenkron motorlar, yalın ve sağlam olmaları, yüksek hızda çalışabilmeleri, yüksek yol alma momenti üretebilmeleri, yol almada düşük akım çekmeleri ve yapım kolaylığı bakımından, yaygın olarak yeğlenmektedir. Araştırmacılar, bu tür motorların tasarım özellikleri ve sürekli durum davranışlarını inceleyebilmek için değişik yaklaşımlar kullanmışlardır. Dinamik çalışmanın incelenmesi konusunda ise çok az denebilecek sayıda katkı vardır. Bu çalıţma, işte bu alanda, kütle rotorlu asenkron motorun dinamik davranışını incelemek için kapsamlı bir model oluşturarak, katkıda bulunmayı amaçlamıştır. Yaklaşım iki temel kavramın birleştirilmesi temelinde oluşturulmuştur: Uzay vektörü kuramı ile çok katmanlı elektromagnetik kuram. Bu kuram bugüne değin ayrı ayrı alanlar için kullanılmıştır. Birincisi bilinen A.A. makinaları geçici durum incelemesi için, ikincisi ise başlıca sürekli durum çözümlemesi için kullanılmıştır.

      Bilinen uzay vektörü denklemleri kütle rotorlu motor kavramlarını içerecek biçimde yeniden biçimlendirilmiş ve yeni bir doyma yaklaşımı bu çalışmada gerçeklenmiştir. Çok katmanlı elektromagnetik kuramı aktarım matrisi yöntemi de yeniden biçimlendirilerek rotor parametre yüzeyleri ve doyma eğrileri elde edilmeye uyarlanmıştır. Uzay vektörü modeli, model denklemlerini doyma eğrileri ve rotor parametre yüzeyleri üstünde yinelemeli olarak çözmektedir. Parametre yüzeylerinde interpolasyonu, ‘Bezier Doğrusal İnterpolasyonu Yöntemi ‘ olarak adlandırılabilecekbir yöntem kullanılarak yapılabilmiştir. Dinamik davranış modelinin diferansiyel denklemleri karmaşık değerli ‘Runge-Kutta-Merson Yöntemi’ ile çözülmüştür.

      Çalışmada temel kavramlardaki yeni biçimlendirmelerin doğrulaması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca geliştirilmiş olan dinamik davranış yazılımının tanıtımı da yapılmıştır.

      Yaklaşımların doğruluğunun sınanması ve parametre, malzeme özelliklerine ilişkin deneysel çalışmalara yer verilmiştir.

      Değişik dinamik davranış türleri (Örn; yol alma , D.A. frenleme, faz sırası değiştirme ile frenleme v.b.) ile eviriciler tarafından beslenmiş motorun akım, hız, moment değişimleri deneysel olarak incelenmiş ve model-yazılım çiftinin geçerlilik ve yeteneğinin sınırları araştırılmıştır. Her bir dinamik davranış ve besleme koşulunun gösterimi için özel teknikler gerekebileceği de gösterilmiştir.

      Elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve konu üzerinde daha ileri aşamadaki çalışmalara yönelik öneriler geliştirilmiştir.

      

      Anahtar Kelimeler: Kütle rotor, asenkron motor, bilgisayar modeli, dinamik davranış, uzayvektörü kuramı, çok katmanlı elektromagnetik kuram, aktarım matrisi yöntemi.