Doktora Tezi Görüntüleme

Öğrenci: Mehmet Kubilay EKER
Danışman: Doç.Dr. İsmail H. ALTAŞ
Anabilim Dalı: Elektrik-Elektronik Müh.
Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Tez Adı: SENKRON GENERATÖR UYARMA DEVRESİNİN BULANIK MANTIKLA DENETİMİ
Tezin Türü: Doktora
Kabul Tarihi: 9/2/2005
Sayfa Sayısı: 132
Tez No: Dt488
Özet:

       Güç sistemlerinin kararlılığı sürekli olarak güncelliğini koruyan bir problem olmuş, bu konuda çalışan araştırmacıları daha iyi ve daha güvenli denetleyiciler tasarlamaya yöneltmiştir. Teknolojideki gelişmelere paralel olarak, güç sistemlerinin denetiminde kullanılan denetleyici türlerine yenileri eklenmiştir. Bu yeni denetleyici türlerinden bulanık mantık ve yapay sinir ağı tabanlı olanları araştırmacıların ve güç sistemi denetimi ile uğraşan uygulayıcıların dikkatini çeken bir hızla uygulamada yer bulmaya başlamıştır.

       Bu çalışmada, güç sistemlerinin temel elemanlarından biri olan senkron generatörün dq eksen sisteminde modellemesi yapılmış ve elde edilen bu model, senkron generatör uyarma devresinin denetim simülasyonunda kullanılmıştır. IEEE tarafından önerilen indirgenmiş ve doğrusallaştırılmış düşük dereceli uyarma devresi modelleri yerine dq eksen dönüşümüne dayalı modelleme kullanılarak güç sistemi parametrelerinin etkilerini daha çok dikkate alan simülasyonlar gerçekleştirilmiştir.

       Şebekeye bağlı senkron generatörlerin çalışma durumları iki farklı kategoride ele alınabilir. Bunlardan birincisi daha çok şebeke gerilimini etkileyebilen büyük güçlü senkron generatörleri, ikincisi ise şebeke gerilimini etkileyemeyen küçük güçlü senkron generatörleri kapsamaktadır. Birinci kategoride yer alan senkron generatörün değişebilen uç gerilimini kontrol edebilmek için laboratuvar ortamında küçük güçlü bir senkron generatör şebekeye bağlanmadan bağımsız yükleri beslemek üzere kullanılmış ve gerekli denetim, 3 fazlı direnç yük ile 3 fazlı asenkron motor yüklerini ayrı ayrı ve birlikte besleyecek şekilde hem klasik PID hem de bulanık mantık tabanlı denetleyici ile gerçekleştirilmiştir. Uç gerilimi şebeke ile aynı kalan, buna karşılık uyarmanın etkisiyle tepkin gücü daha çok etkilenen ikinci kategorideki generatör çalışma durumu ise hem PID hem de bulanık mantıkla denetlenecek şekilde simülasyonu yapılarak incelenmiştir. Deneysel çalışma esnasında, gerçek sistem ile bilgisayar arasındaki veri aktarımı için 100 kHz örnekleme frekansına sahip 12 bit lik PCL-818 veri aktarım kartı kullanılmıştır.

       Yapılan deneysel ve benzetim çalışmalarına ilişkin sonuçlar incelenerek klasik PID ve bulanık denetimin başarımları, üstünlük ve zaafları değerlendirilmiştir.

      

      Anahtar Kelimeler : Senkron Generatör, Uyarma Devresi Denetimi, Güç Katsayısı Denetimi, Bulanık Mantık Tabanlı Denetim, PID Denetim