|
ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP
TARİHİ DERSİNİN TARİHÇESİ VE AMACI
Günümüzde bütün
üniversitelerde okutulan Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Dersleri, hem Cumhuriyet tarihi kadar bir geçmişe sahiptir,
hem de Atatürk’ün bizlere armağan ettiği kültür ve eğitim
mirasıdır.
1925 yılından itibaren
Ankara Adliye Hukuk Mektebi’nde Mahmut Esat Bozkurt tarafından
ve “İhtilaller Tarihi” adıyla verilen dersler; Türk
Devriminin özelliklerini anlatarak diğer devrim hareketleriyle
Türk Devrimini karşılaştırmalı olarak inceliyordu.
1930’lu yılların
başlarından itibaren verilen İnkılap Tarihi Dersleriyle
Cumhuriyet rejiminin halka götürülmesi ve devrimlerin
benimsetilmesi hedeflemişti. Yeni oluşturulmaya başlanan tarih
tezi ve üniversite reformu kapsamında sürdürülen bu dersler,
İstanbul Üniversitesinde bir İnkılap Tarihi Enstitüsü’nün ve
Ankara’da Hukuk Fakültesi’ne bağlı İnkılap Kürsüsünün
kurulmasıyla yeni bir ivme kazandı. dönemin Milli Eğitim
Bakanı Yusuf Hikmet Bayur’un 4 Mart 1934’te İstanbul
Üniversitesinde, Başbakan İsmet İnönü’nün 20 Mart 1934’te
Ankara’da İnkılap Tarihi Dersleri vermeleri sürece yeni bir
boyut kazandırmıştır. Devrimin öncü kadrosundan olan Mahmut
Esat Bozkurt ve Recep Peker de İnkılap Tarihi derslerini
verdiler. Bu derslerin radyo ve gazetelerde konferanslar
şeklinde yayımlanması da yaygınlaşmasını sağladı.
Daha sonraları Türk
İnkılap Tarihi dersinin sorumluluğu, Ankara Üniversitesi Dil
ve Tarih Coğrafya Fakültesine bağlı olarak 15 Nisan 1942’de
4204 Sayılı Kanunla kurulan Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü’ne
verildi. Dersin adı, “İnkılap Tarihi ve Türkiye Cumhuriyeti
Rejimi”ne dönüştürülerek fakülte ve yüksekokullarda baraj
niteliğini kazandı.
27 Mayıs 1960 ihtilali
ile başlayan yeni dönemde; dersin içeriğinde değişikliğe
gidilerek fakültelerde iki sömestri, yüksek okullarda da bir
yıl olarak okutulması kararlaştırıldı. 20 Mart 1968’de
toplanan Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, danışma kurulu
kararıyla, dersin adı “Türk Devrim Tarihi” olarak
değiştirildi.
1 Şubat 1971 tarihinden
itibaren Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Devrim Tarihi Dersinin
amacını, niteliğini, özelliğini yeniden düşündü ve halka
benimsetilmesi ve daha verimli çalışmalar yapılması bakımından
yeni bir kanun tasarısı hazırladı.
12 Eylül 1980’den sonra
dersin adı yeniden “Türk İnkılap Tarihi”ne dönüştürülerek
dersin içeriği yeniden düzenlendi ve yeni esaslar çerçevesinde
bir kitap da hazırlandı..
6 Kasım 1981 tarih ve
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kurumu Kanunu’nun 4. ve 5.
maddeleri uyarınca, Yüksek Öğretim Kurumlarında, eğitim ve
öğretim süresince, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi adı
altında, zorunlu bir ders kabul edildi.
Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi derslerinin amacı; Türk Devriminin ruhunu ve
hedeflerini kavrayarak geliştirecek yeni nesiller
yetiştirmektir. Böylece, Mustafa Kemal’in söylediği gibi; “Devrimin
amacını kavramış olanlar sürekli olarak onu koruma gücüne
sahip olacaklardır”
Devrimin amacının
kavranabilmesi için, Türk Bağımsızlık Savaşı, Atatürk
Devrimleri ve Atatürkçü Düşünce Sistemi ile Türkiye
Cumhuriyeti Tarihi hakkında doğru bilgiler vermek, Türk
gençliğini Atatürkçü Düşünce Sistemi doğrultusunda yetiştirmek
gereklidir. Atatürk İlkeleri ve İnkılapları dersi, bu görevi
üstlenmiştir.
Cumhuriyet rejiminin
sürekli olması, yeni kurumlar oluşturması, Atatürkçü Düşünce
Sisteminin yaygınlaştırılıp geliştirilmesi ve ulusumuzun
çağdaşlaşması için, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
dersleri, vazgeçilmez öneme sahiptir. |
